Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bu araç, iki boyutlu düzlemde sıralı (x, y) koordinat noktalarıyla tanımlanan herhangi bir basit çokgenin kapalı alanını ve çevresini hesaplar. Alan için klasik ayakkabı bağı (Gauss) formülünü, çevre için ise kenar uzunluklarının (Öklid mesafelerinin) toplamını kullanır. Koordinatlar, tutarlı tek bir uzunluk biriminde (metre, fit, piksel vb.) yalın sayılar olarak değerlendirilir; alan bu birimin karesi, çevre ise aynı birim cinsinden döner. Hiçbir birim dönüşümü uygulanmaz.
Nasıl kullanılır?
Her köşeyi ayrı bir satıra, çokgenin etrafında dolaşma sıranıza göre x, y biçiminde girin (saat yönü de saat yönünün tersi de çalışır). İlk noktayı sonda yeniden yazmanıza gerek yoktur — son köşeden ilk köşeye dönen kapanış kenarı otomatik olarak eklenir. Bir gösterim hassasiyeti seçin ve alan ile çevre değerlerini doğrudan okuyun.
Formül nasıl işliyor?
Ayakkabı bağı formülü, çokgen boyunca \((x_j - x_{j+1})(y_j + y_{j+1})\) çapraz terimlerini toplar, sonucu ikiye böler ve mutlak değerini alır:
$$A = \frac{1}{2}\left| \sum_{j=1}^{n} (x_j - x_{j+1})(y_j + y_{j+1}) \right| \qquad P = \sum_{j=1}^{n} \sqrt{(x_j - x_{j+1})^2 + (y_j - y_{j+1})^2}$$Geometrik olarak bu işlem, her kenarın altındaki işaretli yamuk alanlarını biriktirir; karşılıklı kenarlar birbirini götürür ve geriye yalnızca kapalı bölge kalır. Çevre ise tüm kenarların doğrusal uzunluklarını, kapanış kenarı dahil olmak üzere toplar.
Örnek çözüm
Köşeleri (0,0), (4,0), (4,3), (0,3) olan 4×3'lük bir dikdörtgen için ayakkabı bağı toplamı \(0 + 0 + 24 + 0 = 24\) olur; dolayısıyla \(S = 24/2 = \mathbf{12}\) birim karedir. Kenar uzunlukları \(4 + 3 + 4 + 3\) olduğundan çevre 14 birimdir. (0,0), (4,0), (0,3) köşeli bir üçgen ise \(S = 6\) verir; bu da \(\frac{1}{2} \times \text{taban} \times \text{yükseklik}\) formülüyle uyumludur.
Shoelace Formülü ile Elle Alan Hesaplama
Shoelace formülü (Gauss alan formülü olarak da bilinir), basit bir çokgenin alanını sıralı köşe koordinatlarından doğrudan verir. Çevre ise her kenarın düz çizgi uzunluklarının toplanmasıyla elde edilir.
- Köşeleri sınır boyunca sırayla listeleyin (saat yönünde veya saat yönünün tersine) ve ilk köşeyi sonda tekrarlayın, böylece \((x_{n+1}, y_{n+1}) = (x_1, y_1)\) olur.
- Her çapraz terimi hesaplayın. Şu iki biçimden birini kullanın: \((x_j - x_{j+1})(y_j + y_{j+1})\) veya \(x_j y_{j+1} - x_{j+1} y_j\). İkisi de aynı son alanı verir.
- Terimleri toplayın, \(j = 1\) ile \(n\) arasında, işaretleri koruyarak.
- Mutlak değerini alın ve ikiye bölün: $$A = \frac{1}{2}\left| \sum_{j=1}^{n} (x_j y_{j+1} - x_{j+1} y_j) \right|$$
- Her kenar uzunluğunu uzaklık formülüyle hesaplayın: \(d_j = \sqrt{(x_{j+1}-x_j)^2 + (y_{j+1}-y_j)^2}\).
- Kenar uzunluklarını toplayarak çevreyi bulun: \(P = \sum d_j\).
Örnek: (0,0), (4,0), (0,3) üçgeni, ardından tekrar (0,0).
- 1. terim: \(0\cdot 0 - 4\cdot 0 = 0\)
- 2. terim: \(4\cdot 3 - 0\cdot 0 = 12\)
- 3. terim: \(0\cdot 0 - 0\cdot 3 = 0\)
- Toplam = 12, dolayısıyla \(A = \tfrac{1}{2}\cdot 12 = 6\).
- Kenarlar: \(4\), \(\sqrt{(0-4)^2 + (3-0)^2} = 5\) ve \(3\), dolayısıyla \(P = 4 + 5 + 3 = 12\).
İpucu: Sayılara güvenmeden önce çokgeni milimetrik kâğıda çizin. Köşelerin kenar kesişmeden sınır boyunca dizildiğini, alanın sınırlayıcı kutuyla karşılaştırıldığında makul olduğunu (kutu alanını asla aşamaz) ve hiçbir kenarın, çevrenin diğer kenarların toplamından uzun olmadığını kontrol edin.
Yaygın Çokgen Şekillerinin Karşılaştırılması
Aşağıdaki değerler koordinatlarla aynı birimdedir (alan kare birim, çevre doğrusal birim cinsinden).
| Şekil | Köşeler | Alan | Çevre |
|---|---|---|---|
| 4×3 dikdörtgen | (0,0), (4,0), (4,3), (0,3) | 12 | 14 |
| Dik üçgen | (0,0), (4,0), (0,3) | 6 | 12 |
| Birim kare | (0,0), (1,0), (1,1), (0,1) | 1 | 4 |
| L şeklinde içbükey çokgen | (0,0), (4,0), (4,2), (2,2), (2,4), (0,4) | 12 | 16 |
Not: Köşe sırasının tersine çevrilmesi (saat yönünde ya da saat yönünün tersine) ham shoelace toplamının işaretini değiştirir, ancak mutlak değer alındığı ve kenar uzunlukları yöne bağlı olmadığı için alan ve çevre aynı kalır. L şekli, formülün içbükey çokgenlerde de çalıştığını gösterir: 4×2'lik bir blok ile 2×2'lik bir bloğun birleşimidir, dolayısıyla \(8 + 4 = 12\).
Temel Terimler ve Tanımlar
- Köşe: Çokgenin bir köşe noktası; burada (x, y) koordinat çifti olarak verilir.
- Kenar: Ardışık iki köşeyi birleştiren düz doğru parçası; son köşe ilk köşeye bağlanır.
- Basit çokgen: Kenarları yalnızca ortak uç noktalarda buluşan, kesişmeyen ve deliği olmayan kapalı çokgen.
- Kendini kesen (karmaşık) çokgen: Kenarları birbirini kesen bir çokgen, örneğin papyon şekli. Bu durumda shoelace formülü, çevrelenen gerçek alanı değil, bölgelerin işaretli bir birleşimini verir.
- Dışbükey çokgen: Her iç açısı 180°'den küçük olan ve iç noktalar arasındaki her doğru parçasının içeride kalan çokgen. İçbükey çokgen ise en az bir iç açısı 180°'den büyük olan çokgendir (içe doğru çöküntü).
- Saat yönünde ve saat yönünün tersine: Köşelerin sınır boyunca listelendiği yön.
- İşaretli alan: Mutlak değer alınmadan önceki shoelace sonucu. Standart x-sağa, y-yukarı sisteminde saat yönünün tersine sırada pozitif, saat yönünde negatiftir.
- Öklid uzaklığı: İki nokta arasındaki düz doğru uzaklığı, \(\sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2}\); her kenar uzunluğu için kullanılır.
- Shoelace (Gauss alan) formülü: Ardışık köşelerin çapraz çarpımlarını toplayıp mutlak değerinin yarısını alarak, basit bir çokgenin alanını köşe koordinatlarından hesaplayan yöntem.
Sıkça sorulan sorular
Köşelerin sırası önemli mi? Mutlak değer alındığı için yön (saat yönü veya tersi) sonucu değiştirmez; ancak noktalar sınır boyunca sıralı olmalıdır — karışık değil.
Kendisiyle kesişen şekillerde çalışır mı? Ayakkabı bağı formülü yalnızca basit (kendisiyle kesişmeyen) çokgenler için tam sonuç verir. Kenarlar kesişirse görünen kapalı alanı değil, cebirsel işaretli bölge alanını elde edersiniz.
Yalnızca iki nokta girersem ne olur? İki nokta alanı 0 verir; kapanış kenarı da sayıldığından çevre, parçanın uzunluğunun iki katına eşit olur. Gerçek bir çokgen için üç veya daha fazla nokta kullanın.