Aralarında Asal Hesaplama Aracı

Aralarında Asal Hesaplama Aracı

Lider AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Formül

Aralarında asal⇔gcd⁡(a,b)=1\text{Aralarında asal} \iff \gcd\left(\text{a},\ \text{b}\right) = 1

Örnek

Aralarında asal⇔gcd⁡(1071,1024)=1=1\text{Aralarında asal} \iff \gcd\left(1071,\ 1024\right) = 1 = 1
Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

1,071 ve 1,024 aralarında asal mı?
Evet
gcd(1071, 1024) = 1
En büyük ortak bölen 1
Aralarında asal Evet (gcd = 1)

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

Aralarında Asal Hesaplama Aracı nedir?

İki tam sayı, ikisini birden bölen tek pozitif tam sayı 1 olduğunda aralarında asal (İngilizcede coprime) kabul edilir. Başka bir deyişle, en büyük ortak bölenleri (obeb) tam olarak 1'dir. Bu araç, girdiğiniz iki tam sayının aralarında asal olup olmadığını obeb değeriyle birlikte anında gösterir.

Nasıl kullanılır?

a ve b alanlarına iki tam sayınızı girip hesaplatın. Araç, \(\gcd(a,\ b)\) değerini Öklid algoritmasıyla hesaplar. Sonuç 1 ise sayılar aralarında asaldır; aksi halde ortak bir bölenleri vardır ve aralarında asal değildirler. Aralarında asal olma durumu yalnızca mutlak değerlere bağlı olduğundan eksi işaretleri dikkate alınmaz.

$$\text{Aralarında asal} \iff \gcd\left(a,\ b\right) = 1$$

Formülün açıklaması

Öklid algoritması, \((a, b)\) çiftini ikinci değer 0 olana kadar art arda \((b,\ a \bmod b)\) ile değiştirir. Sıfırdan farklı son değer obeb'i verir. Bu obeb 1'e eşit olduğunda sayılar tam olarak aralarında asaldır. Örneğin 8 ile 15'in ortak hiçbir asal çarpanı yoktur; bu yüzden \(\gcd = 1\) olur ve hiçbiri kendi başına asal olmasa bile aralarında asaldırlar.

Reklam
Yalnızca 1 ortak çarpanını paylaşan iki sayı, kesişen çarpan kümeleri olarak gösterilmiş
İki sayı yalnızca 1 ortak çarpanına sahipse aralarında asaldır, yani \(\gcd(a,\ b) = 1\).

Çözümlü örnek

\(a = 12\) ve \(b = 35\) olsun. 12'nin çarpanları 2 ve 3'tür; 35'in çarpanları ise 5 ve 7'dir. Ortak hiçbir asal çarpanları olmadığından \(\gcd(12,\ 35) = 1\) olur. Dolayısıyla 12 ile 35 aralarında asaldır. Buna karşılık 12 ile 18, 6 çarpanını paylaşır; bu durumda \(\gcd = 6\) olur ve aralarında asal değildirler.

İki sayıyı ebob 1'e indiren Öklid algoritması adımları
Öklid algoritması, kalan ebob = 1 değerini ortaya çıkarana dek çifti adım adım küçültür.

Daha Fazla Aralarında Asal Örneği

Öklid algoritması, \((a,\ b)\) çiftini \((b,\ a \bmod b)\) ile tekrar tekrar değiştirir, kalanın \(0\) olana dek. Son sıfırdan farklı kalan \(\gcd(a,b)\), ve çift, ancak ve ancak bu değer \(1\) olduğunda aralarında asaldır.

Örnek 1 — büyük bir aralarında asal çift: gcd(1071, 1024)

  1. \(1071 \bmod 1024 = 47\)
  2. \(1024 \bmod 47 = 37\)  (çünkü \(47 \times 21 = 987\) ve \(1024 - 987 = 37\))
  3. \(47 \bmod 37 = 10\)
  4. \(37 \bmod 10 = 7\)
  5. \(10 \bmod 7 = 3\)
  6. \(7 \bmod 3 = 1\)
  7. \(3 \bmod 1 = 0\) → dur

Son sıfırdan farklı kalan \(1\) olup, \(\gcd(1071, 1024) = \) 1. Sonuç: 1071 ve 1024 aralarında asaldır (aralarında asal) — her ikisi de asal olmasa da (\(1071 = 3 \times 3 \times 7 \times 17\) ve \(1024 = 2^{10}\)), ortak asal çarpan paylaşmazlar.

Örnek 2 — aralarında asal olmayan bir çift: gcd(84, 126)

  1. \(84 \bmod 126 = 84\), bu nedenle ilk adım çifti \((126,\ 84)\) ile değiştirir
  2. \(126 \bmod 84 = 42\)
  3. \(84 \bmod 42 = 0\) → dur

Son sıfırdan farklı kalan \(42\) olup, \(\gcd(84, 126) = \) 42. Sonuç: 84 ve 126 aralarında asal DEĞİLdir. Çarpanlandırma bunu doğrular: \(84 = 2^2 \times 3 \times 7\) ve \(126 = 2 \times 3^2 \times 7\), bu nedenle paylaşılan kısım \(2 \times 3 \times 7 = 42\) şeklindedir. Daha küçük sayıyı önce koymak sadece bir ek değiş tokuş adımına mal olur — algoritm, sıralı girdiler gerektirmez.

Örnek 3 — hala aralarında asal olan iki bileşik sayı: gcd(25, 54)

  1. \(54 \bmod 25 = 4\)  (çünkü \(25 \times 2 = 50\) ve \(54 - 50 = 4\))
  2. \(25 \bmod 4 = 1\)  (çünkü \(4 \times 6 = 24\) ve \(25 - 24 = 1\))
  3. \(4 \bmod 1 = 0\) → dur

Son sıfırdan farklı kalan \(1\) olup, \(\gcd(25, 54) = 1\) şeklindedir. Sonuç: 25 ve 54 aralarında asaldır. Burada \(25 = 5^2\) ve \(54 = 2 \times 3^3\) şeklindedir; asal sayı kümeleri \(\{5\}\) ve \(\{2, 3\}\) ayrık durumdadır. Bu, aralarında asal olmakla ilgili önemli nokta: bu, bireysel sayıların değil, bir çiftin özelliğidir — hiçbir sayının asal olması gerekmez.

Reklam

Sonucunuzun Anlamı

Hesaplayan, \(d = \gcd(a,b)\) olan tek bir sayı bildirir ve sonuç, \(d\) nin \(1\) e eşit olup olmadığına göre belirlenir. Her dal, standart sayı-teorik sonuçların belirli bir kümesini taşır.

Eğer gcd(a, b) = 1 ise — sayılar aralarında asaldır

  • \(a/b\) kesri zaten en düşük terimlerle ifade edilmiştir. Paydan ve paydadan iptal edilebilen \(1\) den büyük bir tam sayı yoktur.
  • \(a\), \(b\) modulo modüler çarpımsal tersine sahiptir (ve \(b\), \(a\) modulo bire sahiptir): \(a \cdot x \equiv 1 \pmod b\) uyumu çözülebilir olup, \(0, 1, \ldots, b-1\) kalıntıları arasında benzersiz bir çözüm vardır. Bu, Bézout özdeşliğinden çıkar, bu da $$a x + b y = 1$$ ile tamsayıları \(x, y\) garanti eder. Bu denklemi \(b\) modulo indirgemek \(a x \equiv 1\) ile sonuçlanır. \(a = 25\), \(b = 54\) için: \(25 \cdot 13 - 54 \cdot 6 = 325 - 324 = 1\) olup, \(25\) nin \(54\) modulo tersi \(13\) tür.
  • En küçük ortak kat düz çarpımdır: \(\operatorname{lcm}(a,b) = a \cdot b\). \(25\) ve \(54\) ile, \(\operatorname{lcm} = 25 \times 54 = 1350\) şeklindedir.
  • Çin Kalan Teoremi, \(a\) ve \(b\) modüllerine uygulanır. Herhangi bir \(x \equiv r \pmod a\), \(x \equiv s \pmod b\) sistemi çözüme sahiptir, \(a \cdot b\) modulo benzersiz olup — örneğin \(25\) ve \(54\) modülleri için \(1350\) modulo benzersizdir.
  • \(b\) uzunluğundaki bir döngüde \(a\) aralıklı adımlarla her konumu ziyaret ederiz. \(0, a, 2a, 3a, \ldots\) katları, mod \(b\) indirgenmesi, tekrarlanmadan önce tüm \(b\) kalıntılarından geçer; \(a\) tam döngüyü oluşturur. Eğer gcd \(d > 1\) olsaydı, yürüyüş sadece \(d\) ile bölünebilen \(b/d\) konumlarına dokunurdu.
  • Eşdeğer olarak, \(a\) ve \(b\) nin asal çarpanlandırması ortak asal çarpan paylaşmaz ve \(a\), Euler'in totient işlevi \(\varphi(b)\) tarafından sayılır.

Eğer gcd(a, b) = d > 1 ise — sayılar aralarında asal değildir

  • \(a/b\) kesri sadeleşir. Her iki kısmı \(d\) ye böldüğümüzde \((a/d)\,/\,(b/d)\) elde ederiz ve bu çift aralarında asaldır, bu nedenle sadeleşmiş kesir en düşük terimlerle ifade edilmiştir. \(a = 84\), \(b = 126\), \(d = 42\) ile: \(84/126 = 2/3\) olup, \(\gcd(2,3) = 1\) dir.
  • \(a\) nin \(b\) modulo tersi yoktur. \(a \cdot x \equiv 1 \pmod b\) uyumu çözüme sahip değildir, çünkü \(a x - 1\) in \(b\) nin katı olan her değeri \(d \mid 1\) i zorunlu kılacaktır. Daha genel olarak, \(a x \equiv c \pmod b\) sadece \(d \mid c\) olduğunda çözülebilir olup, o zaman tam olarak \(d\) çözüme sahiptir mod \(b\).
  • En küçük ortak kat, çarpımdan küçüktür: \(\operatorname{lcm}(a,b) = \dfrac{a \cdot b}{d}\). \(84\) ve \(126\) için: \(\operatorname{lcm} = \dfrac{84 \times 126}{42} = \dfrac{10584}{42} = 252\).
  • Bézout özdeşliği hala geçerli olup, \(a x + b y = d\) şeklindedir — \(a x + b y\) nin alabileceği en küçük pozitif değer \(d\), hiçbir zaman \(1\) değildir. Çin Kalan Teoremi temel şeklinde, \(a\) ve \(b\) modüllerine uygulanmaz.

Uç durumlar

  • \(\gcd(1, n) = 1\) her tam sayı \(n\) için olup, bu nedenle \(1\), her şeyle aralarında asaldır, \(0\) ve kendisinin de dahil olmak üzere: \(\gcd(1,1) = 1\).
  • \(\gcd(0, n) = |n|\) olup, çünkü her tam sayı \(0\) ı böler. Bu nedenle \(0\), sadece \(1\) ve \(-1\) ile aralarında asaldır.
  • \(\gcd(0, 0)\) en büyük ortak bölenine sahip değildir — her tam sayı \(0\) ı böler, bu nedenle ortak bölenler kümesi sınırsızdır. Geleneksel olarak \(0\) olarak tanımlanır ve çift \((0,0)\) aralarında asal değildir.
  • İşaret ilgisizdir: \(\gcd(a,b) = \gcd(|a|, |b|)\) olup, bu nedenle \(\gcd(-25, 54) = 1\), tıpkı \(\gcd(25, 54) = 1\) gibidir.
  • Bir sayı, sadece \(|a| = 1\) olduğunda kendisi ile aralarında asaldır, çünkü \(\gcd(a,a) = |a|\) dir.

Kurallar ve sınır durumları

Aşağıdaki her durum bu hesaplayıcıda gerçekten çalıştırıldı; sonuç sütunu aracın döndürdüğü değerin kendisidir.

DurumGirdiSonuç
1 ve 91, 9Evet
0 ve 50, 5Hayır

2026-11-08 tarihinde kontrol edildi

Sıkça Sorulan Sorular

Aralarında asal sayıların kendileri de asal olmak zorunda mı? Hayır. Aralarında asal olmak, 1'den büyük ortak çarpanlarının bulunmaması demektir; sayıların kendileri asal olmak zorunda değildir (örneğin 8 ve 9).

1 her sayıyla aralarında asal mıdır? Evet. Her tam sayı \(n\) için \(\gcd(1,\ n) = 1\) olduğundan 1, her tam sayıyla aralarında asaldır.

İki çift sayı hiç aralarında asal olabilir mi? Hayır. Herhangi iki çift sayı 2 çarpanını paylaşır; bu nedenle obeb'leri en az 2'dir.

Son güncelleme:

Matematik ve İstatistik kategorisinde en popüler

Tüm Matematik ve İstatistik hesap makinelerini gör