Bu araç ne işe yarar?
Bu trigonometri tablosu hesaplayıcısı, art arda gelen açılar için sinüs, kosinüs ve tanjant değerlerini üretir. Başlangıç açısını, bitiş açısını ve adım (artış) değerini derece cinsinden seçersiniz; araç da her bir açı için tek satır halinde \(\sin\theta\), \(\cos\theta\) ve \(\tan\theta\) değerlerini listeler. Ayrıca seçtiğiniz aralık boyunca sinüs ve kosinüs eğrilerini çizerek bu iki dalganın nasıl yükselip alçaldığını görmenizi sağlar. Tamamen matematiksel bir araçtır ve her yerde aynı şekilde çalışır — derece girişi dışında hiçbir ülkeye ya da birim sistemine bağlı varsayım yapmaz.
Nasıl kullanılır?
Başlangıç açısını (ilk satır), bitiş açısını (aralığın son açısı) ve ardışık satırlar arasındaki fark olan artış miktarını girin. Örneğin başlangıç 0, bitiş 360 ve adım 2 olduğunda 0, 2, 4, …, 360 açıları üretilir. Artış değeri sıfırdan büyük olmalıdır. Sayfanın aşırı uzamaması için tablo en fazla 361 satır oluşturur; aralık ve adım daha fazla satır gerektirecekse 361'inci satırda durur.
Formülün açıklaması
Araç, derece cinsindeki her a açısını önce $$r = a \times \frac{\pi}{180}$$ formülüyle radyana çevirir; çünkü matematik kütüphanesi radyan bekler. Ardından \(\sin\theta = \sin r\), \(\cos\theta = \cos r\) ve \(\tan\theta = \dfrac{\sin r}{\cos r}\) hesaplanır. \(\cos\theta = 0\) olduğunda tanjantın bir değeri yoktur — bu durum 90°, 270°, 450° ve 90'ın diğer tek katlarında ortaya çıkar. Kayan nokta aritmetiğinde 90°'nin kosinüsü sıfıra çok yakın ama tam sıfır olmayan bir sayı çıktığından, araç \(|\cos|\) değeri \(10^{-12}\)'nin altında kalan her açıyı işaretler ve devasa bir sayı yerine "tanımsız" yazar.
Örnek hesaplama
Başlangıç = 0°, bitiş = 90°, artış = 30° olduğunda tablo dört satırdan oluşur. 0°'de: \(\sin 0\), \(\cos 1\), \(\tan 0\). 30°'de: \(\sin 0{,}5\), \(\cos 0{,}866025\), \(\tan 0{,}577350\). 60°'de: \(\sin 0{,}866025\), \(\cos 0{,}5\), \(\tan 1{,}732051\). 90°'de: \(\sin 1\), \(\cos 0\), \(\tan\) tanımsız. Grafikte sinüs 0'dan 1'e yükselirken kosinüs 1'den 0'a düşer.
Sık sorulan sorular
90°'de tan neden boş ya da "tanımsız"? Çünkü \(\tan = \dfrac{\sin}{\cos}\) ve \(\cos(90\degree) = 0\) olduğundan bölme tanımsızdır (dikey asimptot).
Negatif açılar ya da 360°'nin üzerindeki açılar kullanabilir miyim? Evet. Trigonometrik fonksiyonlar periyodiktir, dolayısıyla herhangi bir gerçek açı geçerlidir.
Tanjant neden grafiğe dahil değil? Tanjant, asimptotlarına yaklaştıkça sonsuza fırlar ve sabit ölçekli bir grafiği bozar; bu yüzden grafikte yalnızca sin ve cos çizilirken tan tabloda kalır.
Tabloyu ve Grafiği Okumak
Bölgelere göre işaretler (ASTC)
| Bölge | Açı aralığı | sin | cos | tan | Pozitif olanlar |
|---|---|---|---|---|---|
| I | 0°–90° | + | + | + | Hepsi |
| II | 90°–180° | + | − | − | Sinüs |
| III | 180°–270° | − | − | + | Tanjant |
| IV | 270°–360° | − | + | − | Kosinüs |
"All Students Take Calculus" (ASTC) anımsatıcısı, I'den IV'e kadar olan bölgelerdeki pozitif fonksiyonları listeler.
Aralık ve periyot
- sin θ ve cos θ her zaman −1 ile 1 arasındadır (genlik 1). Periyotları 360°'dir.
- tan θ sınırsızdır: her gerçel değeri alır. Periyodu 180°'dir, dolayısıyla tan(θ + 180°) = tan θ.
Temel özdeşlikler
- Ko-fonksiyon özdeşliği: \(\sin(90^\circ - \theta) = \cos\theta\).
- Pisagor özdeşliği: \(\sin^2\theta + \cos^2\theta = 1\). Herhangi bir tablo satırını kontrol edin: 30°'de, 0.5² + 0.866025² = 0.25 + 0.75 = 1.
- Bölüm özdeşliği: \(\tan\theta = \dfrac{\sin\theta}{\cos\theta}\).
Tanjant asimptotları
Tanjantın, cos θ = 0 olan her yerde dikey asimptotları vardır; yani \(\theta = 90^\circ + k\cdot 180^\circ\) noktalarında (…, −90°, 90°, 270°, …). Bu açıların yakınında tablo değerleri çok büyür; 90°'nin hemen altında pozitif, hemen üstünde negatif olur.
Eğriler arasındaki faz kayması
Kosinüs eğrisi, sinüs eğrisinin 90° sola kaydırılmış halidir: \(\cos\theta = \sin(\theta + 90^\circ)\). Grafikte cos, 0°'de maksimumuna (1) ulaşırken sin 0'dadır ve yükselmektedir. Sin, cos'un sıfırdan geçtiği 90°'de maksimumuna ulaşır. Eğriler sin θ = cos θ olduğunda kesişir: 45° ve 225°'de (değer ±0.707107).
İpucu: Standart açıların tabloda görünmesi için aralığınızı tam bölen bir artış seçin (örneğin 15° veya 30°) ve daha pürüzsüz bir grafik için 5° gibi daha küçük bir adım kullanın.
Temel Terimler
- Açı
- Ortak bir uç noktayı (köşe) paylaşan iki ışın arasındaki dönmenin ölçüsü.
- Derece (°)
- Tam bir dönmenin 1/360'ına eşit açı birimi.
- Radyan
- Yay uzunluğuna dayalı bir açı birimi: bir radyan, yarıçapa eşit bir yay gerer. 180° = π rad'dır, dolayısıyla radyan = derece × π/180 (tam bir tur 2π rad ≈ 6.283185 rad'dır).
- Sinüs (sin)
- Dik üçgende, açının karşısındaki kenarın hipotenüse oranı. Birim çemberde, θ açısındaki noktanın y koordinatıdır.
- Kosinüs (cos)
- Dik üçgende, açıya bitişik kenarın hipotenüse oranı. Birim çemberde, x koordinatıdır.
- Tanjant (tan)
- Karşı kenarın bitişik kenara oranı, sin θ / cos θ'ye eşittir. θ açısındaki doğrunun eğimidir ve cos θ = 0 olduğunda tanımsızdır.
- Birim çember
- Orijinde merkezlenmiş, yarıçapı 1 olan çember. Pozitif x ekseninden ölçülen θ açısındaki nokta (cos θ, sin θ)'dır.
- Periyot
- Bir fonksiyonun tekrarlandığı aralığın uzunluğu: sin ve cos için 360°, tan için 180°.
- Genlik
- Bir dalganın maksimum ve minimum değerleri arasındaki mesafenin yarısı. sin ve cos için 1'dir.
- Asimptot
- Bir eğrinin ulaşmadan yaklaştığı doğru. Tanjantın dikey asimptotları 90° + k·180° noktalarındadır.
- Artış (adım)
- Ardışık tablo satırları arasına eklenen sabit açı. Satırlar, bitiş açısı aşılana kadar başlangıç + k × artış şeklinde üretilir.