Oran Paylaştırma Hesaplayıcı nedir?
Bu araç, tek bir toplam tutarı a:b:c şeklinde yazılan bir orana göre üç paya böler. Tarafların farklı oranlarda hak ettiği durumlarda para, kâr, malzeme, zaman veya kaynakların adil biçimde paylaştırılmasında sıkça kullanılır. Toplamı ve üç oran ağırlığını girmeniz yeterli; hesaplayıcı her payı anında hesaplar.
Nasıl kullanılır?
Bölmek istediğiniz toplamı yazın (örneğin bir hesap, ödül havuzu veya bir miktar). Ardından oranın üç parçasını girin. Parçalar 2:3:5 gibi tam sayılar veya 1,5:2:0,5 gibi ondalıklı değerler olabilir — yalnızca birbirlerine göre büyüklükleri önemlidir. Hesaplayıcı parçaları toplar ve tutarı buna göre ölçekler.
Formülün açıklaması
Temel denklem şudur:
$$\text{pay}_i = \text{toplam} \times \frac{\text{parça}_i}{a + b + c}$$
Önce oran ağırlıklarının toplamı hesaplanır \((a + b + c)\). Her bir pay, toplamın ilgili parçanın ağırlığıyla çarpılıp bu toplama bölünmesiyle bulunur. Her pay aynı paydayı kullandığı için, üç pay her zaman orijinal toplamı geri verir.
Örnek çözüm
Diyelim ki 100 ₺'yi 2:3:5 oranında bölmek istiyorsunuz. Ağırlıkların toplamı \(2 + 3 + 5 = 10\)'dur. Pay A:
$$\text{Pay A} = 100 \times \frac{2}{10} = 20$$Pay B:
$$\text{Pay B} = 100 \times \frac{3}{10} = 30$$Pay C:
$$\text{Pay C} = 100 \times \frac{5}{10} = 50$$Üç pay (20, 30, 50) toplamda 100 eder ve bu da paylaştırmanın doğru olduğunu teyit eder.
Yaygın Oran Paylaşımlarının Karşılaştırması
Tablo, aynı toplam olan 120'yi farklı a:b:c oranlarıyla böler. Her pay \(\text{Toplam} \times \frac{\text{parça}}{a+b+c}\) ile hesaplanır. Son sütun, payların toplamın tamamını verdiğini doğrular.
| Oran a:b:c | Parçaların toplamı | A Payı | B Payı | C Payı | Kontrol (A + B + C) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1:1:1 | 3 | 40 | 40 | 40 | 40 + 40 + 40 = 120 |
| 1:2:3 | 6 | 20 | 40 | 60 | 20 + 40 + 60 = 120 |
| 2:3:5 | 10 | 24 | 36 | 60 | 24 + 36 + 60 = 120 |
| 4:3:1 | 8 | 60 | 45 | 15 | 60 + 45 + 15 = 120 |
| 1:1:0 | 2 | 60 | 60 | 0 | 60 + 60 + 0 = 120 |
Değeri 0 olan bir parça hiçbir şey almaz; bu nedenle 1:1:0, iki kişilik bir 1:1 paylaşımı gibi davranır. Oran yalnızca orantı açısından önemlidir: 2:3:5, 4:6:10 ile aynı payları verir.
Bir Toplamı Elle Nasıl Paylaştırırsınız
- Parçaları toplayın. Oran sayılarını toplayın: \(a + b + c\).
- Bir parçanın değerini bulun. Toplamı bu sayıya bölün: \(\text{bir parça} = \frac{\text{Toplam}}{a+b+c}\).
- Her parçayla çarpın. \(\text{A Payı}= a \times \text{bir parça}\), B ve C için de aynısını yapın.
- Kontrol edin. Üç payın toplamı orijinal toplama eşit olmalıdır.
Örnek: 250'yi 1:4:5 oranında paylaştırın.
- Parçaların toplamı: \(1 + 4 + 5 = 10\).
- Bir parça: \(250 \div 10 = 25\).
- Paylar: \(1 \times 25 = 25\), \(4 \times 25 = \) 100, \(5 \times 25 = 125\).
- Kontrol: \(25 + 100 + 125 = 250\). ✓
Para paylarını yuvarlama. Toplam tam olarak bölünmediğinde, her payı 2 ondalık basamağa yuvarlayın. Yuvarlanmış paylar, toplamdan bir ya da iki kuruş farklı olabilir. Örneğin 100'ü 1:1:1 oranında paylaştırmak her biri için 33,33 verir ve toplamı 99,99 eder. Kalan 0,01'i en büyük paya ekleyin (paylar eşitse, bunlardan herhangi birine) böylece toplam tam olarak 100,00 olur: burada 33,34, 33,33 ve 33,33. Paylaşım sözleşme ya da ortak fatura gibi resmi bir paylaşımsa, bu kuralı önceden kararlaştırın.
Sıkça Sorulan Sorular
Ondalıklı oran kullanabilir miyim? Evet. 1,5:2,5:1 gibi oranlar sorunsuz çalışır — hesaplayıcı bunları toplamlarına göre normalleştirir.
Yalnızca iki parçaya bölmem gerekiyorsa ne yapmalıyım? Üçüncü parçayı 0 yapın; o pay sıfır olur ve kalan toplam diğer iki pay arasında bölünür.
Paylar her zaman toplama eşit olur mu? Evet, paylar ortak bir payda kullandığı için orijinal toplamı vermesi garantidir.