Độ Rộng Lớp Là Gì?
Độ rộng lớp là kích thước của mỗi khoảng (hay còn gọi là "lớp") khi bạn sắp xếp dữ liệu thô vào bảng phân phối tần số ghép nhóm. Việc chọn một độ rộng lớp đồng nhất giúp bạn dựng được biểu đồ tần số (histogram) hoặc bảng tần số gọn gàng, trong đó mỗi nhóm bao trùm cùng một phạm vi giá trị, nhờ vậy các quy luật ẩn trong dữ liệu trở nên dễ nhận thấy hơn.
Cách Sử Dụng Công Cụ Này
Bạn chỉ cần nhập ba giá trị: giá trị lớn nhất trong tập dữ liệu, giá trị nhỏ nhất và số lớp (số nhóm) mà bạn mong muốn. Công cụ sẽ lấy giá trị lớn nhất trừ đi giá trị nhỏ nhất để tìm ra khoảng biến thiên, chia cho số lớp, rồi làm tròn kết quả lên số nguyên kế tiếp để chắc chắn rằng mọi giá trị dữ liệu đều nằm gọn trong một lớp nào đó.
Giải Thích Công Thức
Độ rộng lớp \(w\) được tính theo công thức $$w = \left\lceil \frac{\text{max} - \text{min}}{k} \right\rceil$$ trong đó \(k\) là số lớp và ký hiệu \(\lceil\ \rceil\) nghĩa là "làm tròn lên số nguyên gần nhất". Việc làm tròn lên (thay vì làm tròn xuống) bảo đảm rằng các lớp gộp lại sẽ bao phủ trọn vẹn toàn bộ phạm vi dữ liệu; nếu làm tròn xuống, giá trị lớn nhất có thể bị rơi ra ngoài lớp cuối cùng.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử dữ liệu của bạn trải từ giá trị nhỏ nhất là 10 đến giá trị lớn nhất là 100, và bạn muốn chia thành 5 lớp. Khoảng biến thiên là \(100 - 10 = 90\). Chia cho 5 ta được $$\frac{90}{5} = 18$$ vốn đã là một số nguyên, nên độ rộng lớp là 18. Khi đó các lớp của bạn có thể là 10–27, 28–45, 46–63, 64–81 và 82–99.
Câu Hỏi Thường Gặp
Tại sao phải làm tròn lên thay vì làm tròn đến số nguyên gần nhất? Làm tròn lên giúp các lớp bao trùm ít nhất là toàn bộ phạm vi dữ liệu, nhờ đó không có giá trị nào bị bỏ sót. Một độ rộng nhỉnh hơn một chút luôn an toàn.
Nên chọn bao nhiêu lớp? Quy tắc kinh nghiệm phổ biến là từ 5 đến 20 lớp; quy tắc Sturges gợi ý \(k = 1 + 3{,}322 \cdot \log_{10}(n)\), trong đó \(n\) là số lượng điểm dữ liệu.
Độ rộng lớp có thể là số thập phân không? Theo cách làm truyền thống, người ta làm tròn độ rộng lên số nguyên để có ranh giới lớp gọn gàng, và đó cũng chính là cách mà công cụ này thực hiện.
