Phương trình Drake là gì?
Phương trình Drake do nhà thiên văn học Frank Drake đề xuất năm 1961, là một khung tính toán xác suất nhằm ước tính số nền văn minh ngoài Trái Đất đang hoạt động và có khả năng giao tiếp (N) trong dải Ngân Hà. Phương trình này không nhằm đưa ra một con số chính xác — thay vào đó, nó sắp xếp những điều chúng ta chưa biết về sự sống ngoài hành tinh thành bảy yếu tố riêng biệt để bạn có thể suy luận và điều chỉnh.
Cách sử dụng máy tính này
Hãy nhập con số ước tính hợp lý nhất của bạn cho từng yếu tố trong bảy yếu tố. Máy tính sẽ nhân tất cả lại với nhau để cho ra \(N\). Bạn có thể bắt đầu với những giá trị kinh điển trong sách giáo khoa, sau đó thử nghiệm thêm: chỉ cần thay đổi nhỏ ở những yếu tố mang tính suy đoán cao (chẳng hạn \(f_i\) — tỷ lệ sự sống tiến hóa thành trí tuệ) cũng đủ làm kết quả chênh lệch hàng nghìn, thậm chí hàng triệu lần.
Giải thích công thức
$$N = \text{R}_\ast \cdot \text{f}_p \cdot \text{n}_e \cdot \text{f}_l \cdot \text{f}_i \cdot \text{f}_c \cdot \text{L}$$
\(R_\ast\) là tốc độ hình thành sao trung bình mỗi năm; \(f_p\) là tỷ lệ những ngôi sao đó có hành tinh; \(n_e\) là số hành tinh trung bình có thể nuôi dưỡng sự sống quanh mỗi ngôi sao như vậy; \(f_l\) là tỷ lệ những hành tinh đó thực sự xuất hiện sự sống; \(f_i\) là tỷ lệ các thế giới có sự sống phát triển trí tuệ; \(f_c\) là tỷ lệ các loài thông minh phát ra tín hiệu có thể phát hiện được; và \(L\) là khoảng thời gian trung bình (tính bằng năm) mà các nền văn minh đó còn có thể phát hiện được.
Ví dụ minh họa
Sử dụng một bộ giá trị thận trọng kinh điển: \(R_\ast = 1{,}5\); \(f_p = 1\); \(n_e = 0{,}2\); \(f_l = 0{,}13\); \(f_i = 0{,}01\); \(f_c = 0{,}1\); \(L = 10\,000\). Nhân lần lượt: $$1{,}5 \times 1 \times 0{,}2 = 0{,}3$$ $$0{,}3 \times 0{,}13 = 0{,}039$$ $$0{,}039 \times 0{,}01 = 0{,}00039$$ $$0{,}00039 \times 0{,}1 = 0{,}000039$$ $$0{,}000039 \times 10\,000 = \mathbf{0{,}39}$$ Với những giả định bi quan này, kết quả dự đoán là chưa tới một nền văn minh có thể phát hiện được.
Câu hỏi thường gặp
Phương trình Drake có chính xác về mặt khoa học không? Đây là một công cụ tư duy, không phải một phép đo. Một số yếu tố (đặc biệt là \(f_l\), \(f_i\), \(f_c\) và \(L\)) cực kỳ bất định, nên kết quả dao động rất lớn.
Vì sao kết quả lại trải dài từ dưới 1 đến hàng triệu? Vì các yếu tố suy đoán được nhân với nhau, nên ước tính lạc quan và bi quan có thể chênh nhau tới hàng triệu lần.
N nhỏ hơn 1 nghĩa là gì? Điều đó gợi ý rằng có thể chúng ta đơn độc, hoặc các nền văn minh có thể phát hiện được là cực kỳ hiếm trong dải Ngân Hà tại bất kỳ thời điểm nào.
