Doanh thu biên là gì?
Doanh thu biên (MR - Marginal Revenue) là phần doanh thu tăng thêm mà doanh nghiệp thu được khi bán thêm một đơn vị hàng hóa hoặc dịch vụ. Đây là một khái niệm cốt lõi trong kinh tế học vi mô và trong việc ra quyết định quản trị, bởi doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuận tại điểm doanh thu biên bằng chi phí biên. Công cụ này tính MR bằng cách lấy mức thay đổi tổng doanh thu chia cho mức thay đổi số lượng sản phẩm đã bán.
Cách sử dụng công cụ
Bạn chỉ cần nhập tổng doanh thu và sản lượng ban đầu, sau đó nhập tổng doanh thu và sản lượng mới sau khi thay đổi mức sản xuất. Công cụ sẽ tự động tính mức thay đổi tổng doanh thu (\(\Delta TR\)) và mức thay đổi sản lượng (\(\Delta Q\)), rồi chia hai giá trị này cho nhau để cho ra doanh thu biên trên mỗi đơn vị bán thêm.
Giải thích công thức
Công thức là $$\text{MR} = \frac{\Delta TR}{\Delta Q} = \frac{\text{New TR} - \text{Initial TR}}{\text{New Quantity} - \text{Initial Quantity}}$$ trong đó \(\Delta TR = TR_2 - TR_1\) và \(\Delta Q = Q_2 - Q_1\). Trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo, MR bằng đúng mức giá thị trường không đổi. Còn với doanh nghiệp có sức mạnh thị trường (độc quyền hoặc cạnh tranh độc quyền), MR sẽ giảm dần khi sản lượng tăng, vì doanh nghiệp buộc phải hạ giá mới bán được thêm hàng.
Ví dụ minh họa
Giả sử tổng doanh thu của một công ty tăng từ 1.000 USD lên 1.400 USD khi tăng lượng bán từ 100 lên 120 đơn vị. Khi đó \(\Delta TR = 1400 - 1000 = 400\) USD, và \(\Delta Q = 120 - 100 = 20\) đơn vị. Doanh thu biên $$\text{MR} = \frac{400}{20} = 20 \text{ USD mỗi đơn vị}$$ Tính trung bình, mỗi đơn vị trong số 20 đơn vị bán thêm mang về 20 USD doanh thu tăng thêm.
Câu hỏi thường gặp
Doanh thu biên khác giá bán như thế nào? Trong cạnh tranh hoàn hảo, hai giá trị này bằng nhau, nhưng khi đường cầu dốc xuống thì MR thấp hơn giá bán, bởi muốn bán thêm hàng thì phải hạ giá trên toàn bộ số sản phẩm.
Doanh thu biên có thể âm không? Có. Nếu việc hạ giá để bán thêm lại làm giảm tổng doanh thu, thì MR sẽ âm — đây là dấu hiệu cho thấy bạn đang ở vùng cầu kém co giãn trên đường cầu.
Tại sao MR lại quan trọng? Lợi nhuận đạt mức tối đa khi doanh thu biên bằng chi phí biên (\(\text{MR} = \text{MC}\)), vì vậy MR là yếu tố then chốt trong các quyết định về giá bán và sản lượng.
