Công cụ này làm gì
Công cụ giúp bạn chuyển đổi nồng độ mol giữa các tiền tố SI thường gặp trong hóa học và sinh học: mol (M), milimol (mM), micromol (µM), nanomol (nM) và picomol (pM). Đây là phép quy đổi đơn vị mang tính phổ quát — cùng một cách tính được áp dụng ở mọi nơi trên thế giới. Một thao tác quen thuộc trong phòng thí nghiệm là đổi micromol sang nanomol, khi đó bạn chỉ cần nhân giá trị với 1000.
Cách sử dụng
Nhập giá trị nồng độ của bạn, chọn đơn vị bạn muốn đổi từ, rồi chọn đơn vị bạn muốn nhận kết quả sang. Kết quả sẽ tự động cập nhật với con số đã quy đổi và hiển thị hệ số lũy thừa của 10 được dùng để tính.
Giải thích công thức
Mỗi tiền tố tương ứng với một lũy thừa của 10 so với đơn vị gốc (mol). M là \(10^0\), mM là \(10^{-3}\), µM là \(10^{-6}\), nM là \(10^{-9}\) và pM là \(10^{-12}\). Để chuyển đổi, bạn nhân giá trị với 10 lũy thừa bằng hiệu của số mũ đơn vị gốc trừ đi số mũ đơn vị đích:
$$C_{\text{đích}} = C_{\text{gốc}} \times 10^{\left(e_{\text{gốc}} - e_{\text{đích}}\right)}$$Vì mỗi bậc đi xuống trong danh sách chênh nhau một hệ số 1000, nên lùi một tiền tố nhỏ hơn thì nhân số đó với 1000, còn lên một tiền tố lớn hơn thì chia cho 1000.
Ví dụ minh họa
Đổi 2,5 µM sang nM. Số mũ của đơn vị gốc là −6 và của đơn vị đích là −9, nên hiệu là \(-6 - (-9) = 3\). Hệ số nhân là \(10^3 = 1000\), cho ra
$$2{,}5 \times 1000 = 2500 \text{ nM}$$
Bảng chuyển đổi tiền tố nồng độ mol
Mỗi tiền tố tương ứng với một lũy thừa của mười của nồng độ mol (M, mol/L): M = 100, mM = 10-3, µM = 10-6, nM = 10-9, pM = 10-12. Để chuyển đổi, nhân với 10(số mũ ban đầu − số mũ đích). Ví dụ, 1 µM = 1000 nM.
| Tiền tố | Số mũ | 1 đơn vị tính bằng M | tính bằng mM | tính bằng µM | tính bằng nM | tính bằng pM |
|---|---|---|---|---|---|---|
| M | 0 | 1 | 103 | 106 | 109 | 1012 |
| mM | -3 | 10-3 | 1 | 103 | 106 | 109 |
| µM | -6 | 10-6 | 10-3 | 1 | 103 | 106 |
| nM | -9 | 10-9 | 10-6 | 10-3 | 1 | 103 |
| pM | -12 | 10-12 | 10-9 | 10-6 | 10-3 | 1 |
Đọc mỗi hàng như sau: 1 đơn vị của tiền tố ở hàng bằng số lượng được liệt kê của đơn vị ở cột. Các tiền tố liền kề luôn khác nhau một hệ số 1.000.
Nồng độ điển hình trong thực hành phòng thí nghiệm
Các khoảng giá trị dưới đây là các ví dụ gần đúng thường được trích dẫn, không phải quy tắc chung. Giá trị thực tế phụ thuộc vào xét nghiệm, quy trình, hợp chất và sinh vật.
| Đơn vị | Cách sử dụng thông thường | Ví dụ gần đúng |
|---|---|---|
| mM | Dung dịch đệm và muối | Các thành phần đệm thường 10–150 mM; NaCl trong PBS khoảng 137 mM; nước muối sinh lý (0,9% NaCl) khoảng 154 mM |
| µM | Xét nghiệm enzyme, nồng độ làm việc của thuốc | Nồng độ cơ chất thường gần Km, khoảng 1–1.000 µM; xử lý hợp chất trên tế bào nuôi cấy thường khoảng 0,1–10 µM |
| nM | Liên kết phối tử, giá trị Kd, chất ức chế mạnh | Các tương tác liên kết chặt và hợp chất mạnh thường có giá trị Kd hoặc IC50 khoảng 1–100 nM |
| pM | Xét nghiệm có độ nhạy cao | Xét nghiệm miễn dịch cytokine thường phát hiện chất phân tích ở mức pM thấp hoặc thấp hơn (ví dụ, mức pg/mL thấp của các protein nhỏ) |
Chọn tiền tố cho ra số nằm trong khoảng từ khoảng 1 đến 999 giúp giá trị dễ đọc và giảm lỗi chép số. Luôn kiểm tra lại đơn vị khi pha loãng dung dịch gốc qua các tiền tố khác nhau.
Câu hỏi thường gặp
1 µM bằng bao nhiêu nM? Đúng bằng 1000 nM, vì micromol đậm đặc gấp một nghìn lần nanomol.
Làm sao đổi ngược từ nM về µM? Chia cho 1000 (hoặc nhân với \(10^{-3}\)), nên 500 nM = 0,5 µM.
Kết quả có phụ thuộc vào chất không? Không. Nồng độ mol là số mol trên một lít, vì vậy việc quy đổi giữa các tiền tố chỉ là những lũy thừa của 10 thuần túy và không phụ thuộc vào loại hợp chất.