Phụ cấp công tác per diem là gì?
Per diem (tiếng Latinh nghĩa là "mỗi ngày") là khoản tiền khoán cố định mỗi ngày mà công ty hoặc tổ chức chi trả để bù đắp chi phí ăn uống, chi phí phát sinh và đôi khi cả lưu trú trong thời gian nhân viên đi công tác. Thay vì phải gom từng hóa đơn để quyết toán, người đi công tác chỉ cần nhận mức khoán cố định cho mỗi ngày trên đường. Công cụ này biến số ngày công tác và mức khoán mỗi ngày của bạn thành một con số tổng gọn gàng, đồng thời có thể áp dụng quy tắc phổ biến là chỉ trả 75% mức khoán cho ngày đầu và ngày cuối của chuyến đi.
Cách sử dụng công cụ
Nhập tổng số ngày công tác và mức khoán per diem mỗi ngày theo quy định của công ty hoặc chính sách công tác. Nếu chính sách của bạn giảm ngày đầu và ngày cuối xuống còn 75% (đây là thông lệ rất phổ biến, vì những ngày di chuyển dở dang thường không cần ăn đủ ba bữa), hãy tích vào ô lựa chọn. Kết quả sẽ hiển thị tổng phụ cấp, cách chia giữa số ngày tính mức đầy đủ và số ngày tính mức một phần, cùng với mức hoàn trả trung bình thực tế mỗi ngày.
Giải thích công thức
Công thức cơ bản đơn giản là tổng = số ngày × mức khoán mỗi ngày. Khi áp dụng quy tắc 75% cho ngày đầu/cuối và chuyến đi kéo dài từ hai ngày trở lên, hai ngày di chuyển này được trả ở mức 75%, còn các ngày ở giữa được trả đầy đủ:
$$\text{tổng} = (\text{số ngày} - 2) \times \text{mức khoán} + 2 \times (\text{mức khoán} \times 0{,}75)$$
Với chuyến đi chỉ có một ngày mà vẫn bật quy tắc này, sẽ chỉ có một ngày tính mức một phần, tức là \(0{,}75 \times \text{mức khoán}\).
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn đi công tác 5 ngày với mức khoán 100 USD mỗi ngày và áp dụng quy tắc 75% cho ngày đầu/cuối. Ba ngày ở giữa được trả \(3 \times 100\ \text{USD} = 300\ \text{USD}\). Ngày đầu và ngày cuối được trả \(2 \times (100\ \text{USD} \times 0{,}75) = 150\ \text{USD}\). Tổng cộng bạn nhận \(300\ \text{USD} + 150\ \text{USD} =\) 450 USD, tương đương trung bình 90 USD mỗi ngày.
Tổng tiền phụ cấp công tác phí theo các kịch bản chuyến đi mẫu
Bảng dưới đây sử dụng mức giả định là 100 USD mỗi ngày. Bảng so sánh tổng số tiền khi áp dụng quy tắc tùy chọn 75% cho ngày đầu tiên và ngày cuối cùng của chuyến đi với tổng số tiền khi mọi ngày đều được trả theo mức đầy đủ. Theo quy tắc này, mỗi ngày đi lại một phần được trả \(0.75 \times \$100 = \$75\), và mọi ngày ở giữa được trả theo mức đầy đủ.
| Số ngày | Số ngày mức đầy đủ | Số ngày một phần | Tổng với quy tắc 75% | Tổng theo mức đầy đủ | Chênh lệch |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 0 | 1 | $75 | $100 | $25 |
| 2 | 0 | 2 | $150 | $200 | $50 |
| 3 | 1 | 2 | $250 | $300 | $50 |
| 5 | 3 | 2 | $450 | $500 | $50 |
| 7 | 5 | 2 | $650 | $700 | $50 |
| 14 | 12 | 2 | $1,350 | $1,400 | $50 |
Ghi chú về cách tính quy tắc:
- Chuyến đi 1 ngày được tính là một ngày một phần duy nhất, nên chỉ được trả một ngày 75% ($75), không phải hai.
- Chuyến đi 2 ngày không có ngày ở giữa: cả hai ngày đều là ngày một phần, nên tổng số tiền là \(2 \times \$75 = \$150\).
- Với các chuyến đi từ 2 ngày trở lên, chênh lệch luôn bằng 25% mức tiền mỗi ngày cho mỗi ngày một phần trong hai ngày đó. Với mức 100 USD, chênh lệch là 50 USD, bất kể chuyến đi kéo dài bao lâu.
Ví dụ cho chuyến đi 7 ngày: \(5 \times \$100 + 2 \times \$75 = \$650\) khi áp dụng quy tắc, so với \(7 \times \$100 = \$700\) theo mức đầy đủ. Khi áp dụng quy tắc: 650. Theo mức đầy đủ: 700.
Tỷ lệ tổng số tiền bị giảm do quy tắc này sẽ nhỏ dần khi chuyến đi dài hơn: với chuyến đi 1 ngày là 25%, và với chuyến đi 14 ngày là khoảng 3,6%.
Giải thích các thuật ngữ về phụ cấp công tác phí
- Per diem (phụ cấp công tác phí theo ngày)
- Tiếng Latinh nghĩa là "mỗi ngày". Là khoản tiền cố định hằng ngày nhằm chi trả các chi phí khi đi công tác, thay vì hoàn trả từng hóa đơn riêng lẻ.
- M&IE (chi phí ăn uống và phát sinh nhỏ)
- Phần của phụ cấp theo ngày dành cho ăn uống và các chi phí nhỏ như tiền boa cho người khuân vác hoặc nhân viên xử lý hành lý. Thông thường không bao gồm chi phí lưu trú.
- Mức phí lưu trú
- Phần của phụ cấp theo ngày, hoặc một khoản phụ cấp riêng, nhằm chi trả chi phí chỗ ở. Trong một số hệ thống, khoản này được hoàn trả theo chi phí thực tế đến một mức trần thay vì trả cố định.
- Ngày đầy đủ so với ngày một phần/ngày di chuyển
- Ngày đầy đủ là một ngày trọn vẹn xa nhà, thường được trả theo mức đầy đủ. Ngày một phần hoặc ngày di chuyển là ngày đầu tiên hoặc ngày cuối cùng của chuyến đi. Một số quy định, chẳng hạn quy định của chính phủ liên bang Hoa Kỳ (U.S.), chỉ trả 75% mức M&IE vào những ngày đó. Máy tính áp dụng điều này như một thiết lập tùy chọn.
- Mức ngày
- Số tiền phụ cấp mỗi ngày trước khi giảm cho ngày một phần. Đây là đầu vào "Rate" trong công thức \(\text{Total} = \text{Rate} \times \text{Days}\).
- Mức GSA
- Các mức công tác phí do Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tổng hợp Hoa Kỳ (U.S. General Services Administration) công bố cho chi phí lưu trú và M&IE, được thiết lập theo địa điểm và năm tài chính. Các mức này áp dụng cho công tác của liên bang Hoa Kỳ và thường được các tổ chức khác dùng làm chuẩn tham chiếu. Chúng chỉ áp dụng tại Hoa Kỳ.
- Accountable plan (chương trình hoàn trả có kiểm soát)
- Thuật ngữ của Sở Thuế vụ Hoa Kỳ (U.S. Internal Revenue Service) chỉ một thỏa thuận hoàn trả chi phí của người sử dụng lao động đáp ứng các yêu cầu nhất định, chẳng hạn chi phí có liên quan đến hoạt động kinh doanh, có đầy đủ chứng từ và hoàn lại các khoản dư thừa. Các khoản hoàn trả theo chương trình này thường không bị coi là thu nhập chịu thuế. Các quốc gia khác áp dụng quy tắc khác.
- Mức trung bình hiệu quả theo ngày
- Tổng phụ cấp chia cho số ngày của chuyến đi: \(\text{Total} \div \text{Days}\). Khi áp dụng quy tắc 75%, con số này thấp hơn mức ngày đã nêu. Ví dụ, chuyến đi 7 ngày với mức 100 USD cho \(\$650 \div 7 \approx \$92.86\) mỗi ngày.
Đây chỉ là thông tin chung. Quy định về phụ cấp công tác phí khác nhau tùy theo quốc gia, người sử dụng lao động và cơ quan thuế, vì vậy hãy kiểm tra chính sách áp dụng cho bạn.
Câu hỏi thường gặp
Quy tắc 75% có luôn được áp dụng không? Không — điều này tùy thuộc vào chính sách công tác của từng tổ chức. Nhiều chính sách của cơ quan liên bang và doanh nghiệp tại Mỹ áp dụng quy tắc này, nhưng cũng có nơi trả đủ mức khoán cho mọi ngày. Ở Việt Nam, mức phụ cấp công tác phí thường do quy chế chi tiêu nội bộ của từng cơ quan, doanh nghiệp quy định, nên bạn hãy đối chiếu với chính sách áp dụng cho mình.
Per diem có chịu thuế không? Thông thường, phần per diem nằm trong hạn mức khoán được công bố không bị tính là thu nhập chịu thuế, nhưng phần vượt mức tiêu chuẩn thì có thể phải chịu thuế. Hãy kiểm tra quy định thuế tại địa phương của bạn.
Khoản này có bao gồm chi phí lưu trú không? Chỉ khi mức khoán mỗi ngày của bạn được tính để bao gồm cả lưu trú. Nhiều chính sách chi trả tiền phòng riêng, tách khỏi phần per diem dành cho ăn uống và chi phí phát sinh; vì vậy hãy nhập mức khoán cho phù hợp.