Công cụ kiểm tra số nguyên tố

Công cụ kiểm tra số nguyên tố

Dẫn đầu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

làSốNguyênTố(N)={1N>1và∄d∈[2,N]:Nmodd=00trường hợp khác\text{làSốNguyênTố}(\text{N}) = \begin{cases} 1 & \text{N} > 1 \ \text{và} \ \nexists \, d \in [2, \sqrt{\text{N}}] : \text{N} \bmod d = 0 \\[0.5em] 0 & \text{trường hợp khác} \end{cases}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

97 có phải là số nguyên tố?
Có
Đây là số nguyên tố
Số được kiểm tra 97
Kết quả Số nguyên tố

Báo lỗi nội dung trang này

Số nguyên tố là gì?

Số nguyên tố là số tự nhiên lớn hơn 1 và chỉ có đúng hai ước số dương phân biệt: 1 và chính nó. Một vài ví dụ quen thuộc là 2, 3, 5, 7, 11 và 13. Những số lớn hơn 1 nhưng không phải số nguyên tố được gọi là hợp số — chúng có thể phân tích thành tích của các số tự nhiên nhỏ hơn. Công cụ này cho bạn biết ngay lập tức một số bất kỳ bạn nhập vào có phải số nguyên tố hay không, và nếu không, nó sẽ chỉ ra ước nhỏ nhất chia hết cho số đó.

So sánh một số nguyên tố hiển thị thành một hàng điểm duy nhất với một hợp số được sắp xếp thành lưới hình chữ nhật
Một số nguyên tố không thể tạo thành hình chữ nhật (ngoài \(1 \times n\)), còn hợp số thì có thể.

Cách sử dụng công cụ

Bạn chỉ cần nhập một số tự nhiên bất kỳ (từ 0 trở lên) vào ô nhập liệu rồi bấm xác nhận. Ô kết quả nổi bật sẽ hiển thị CÓ nếu số đó là số nguyên tố, hoặc KHÔNG nếu đó là hợp số. Khi gặp hợp số, bảng kết quả sẽ cho biết ước nhỏ nhất lớn hơn 1, giúp bạn bắt đầu quá trình phân tích thừa số đầy đủ.

Giải thích công thức

Để kiểm tra tính nguyên tố một cách hiệu quả, bạn chỉ cần thử các ước số đến căn bậc hai của \(n\). Lý do là nếu \(n\) có một ước lớn hơn căn bậc hai của nó thì chắc chắn cũng phải có một ước tương ứng nhỏ hơn căn bậc hai, nên việc kiểm tra đến mức đó là đủ. Diễn đạt chính xác: \(n\) là số nguyên tố khi $$n > 1 \text{ và } n \bmod i \neq 0 \;\; \forall\, i \in \left[2, \lfloor\sqrt{n}\rfloor\right]$$ Cách làm này giúp giảm khối lượng tính toán đi rất nhiều so với việc thử mọi số nhỏ hơn \(n\).

Quảng cáo
Trục số các ước từ 2 đến n với một dấu tại căn bậc hai của n cho thấy chỉ cần kiểm tra nửa dưới
Bạn chỉ cần kiểm tra các ước số đến căn bậc hai của \(n\).

Ví dụ minh họa

Lấy \(n = 97\). Căn bậc hai của nó khoảng \(9{,}85\), nên ta thử các ước 2, 3, 5, 7 và 9. Không số nào trong đó chia hết 97 (97 là số lẻ, không chia hết cho 3, 5 hay 7), vậy 97 là số nguyên tố. Bây giờ lấy \(n = 91\). Thử lần lượt 2, 3, 5, rồi đến 7 — ta thấy \(91 \div 7 = 13\) chia hết hoàn toàn, vậy 91 là hợp số với ước nhỏ nhất là 7.

Quảng cáo

Cách kiểm tra một số có phải là số nguyên tố bằng tay

Số nguyên tố là số nguyên lớn hơn 1 mà các ước dương của nó chỉ là 1 và chính nó. Để kiểm tra một số nguyên \(n\), bạn chỉ cần tìm các ước không vượt quá \(\lfloor\sqrt{n}\rfloor\). Nếu \(n\) có một ước lớn hơn căn bậc hai của nó, thì nó cũng phải có một ước tương ứng nhỏ hơn căn bậc hai.

  1. Loại trừ \(n < 2\). 0, 1 và các số âm không phải là số nguyên tố.
  2. Chấp nhận 2 và 3. Cả hai đều là số nguyên tố. 2 là số nguyên tố chẵn duy nhất.
  3. Loại bỏ các số chẵn. Mọi số chẵn \(n > 2\) đều chia hết cho 2, nên nó là hợp số.
  4. Tính \(\lfloor\sqrt{n}\rfloor\). Tìm số nguyên lớn nhất mà bình phương của nó không vượt quá \(n\). Ví dụ, \(14^2 = 196 \le 221 < 225 = 15^2\), nên \(\lfloor\sqrt{221}\rfloor = 14\).
  5. Kiểm tra các ước lẻ, hoặc chỉ các số nguyên tố, từ 3 đến \(\lfloor\sqrt{n}\rfloor\). Kiểm tra xem \(n \bmod d = 0\) với từng ứng viên \(d\). Dùng các mẹo chia hết dưới đây để làm nhanh hơn.
  6. Kết luận. Nếu tìm thấy bất kỳ ước nào, \(n\) là hợp số, và ước đầu tiên tìm được là ước nhỏ nhất lớn hơn 1 của nó. Nếu không có số nào chia hết \(n\), thì \(n\) là số nguyên tố.

Mẹo kiểm tra chia hết

  • Chia hết cho 3: tổng các chữ số chia hết cho 3. Ví dụ: 51 có 5 + 1 = 6, nên 51 = 3 × 17.
  • Chia hết cho 5: chữ số cuối cùng là 0 hoặc 5.
  • Chia hết cho 11: lấy tổng đan dấu các chữ số, bắt đầu từ bên phải hoặc bên trái. Nếu kết quả là 0 hoặc bội số của 11, số đó chia hết cho 11. Ví dụ: 121 có 1 − 2 + 1 = 0, nên 121 = 11 × 11.

Ví dụ minh họa 1: 221 có phải là số nguyên tố không?

  1. 221 ≥ 2, là số lẻ, và không phải 2 hay 3.
  2. \(\lfloor\sqrt{221}\rfloor = 14\), nên kiểm tra các số nguyên tố 3, 5, 7, 11 và 13.
  3. 3: tổng các chữ số là 2 + 2 + 1 = 5, không chia hết cho 3.
  4. 5: chữ số cuối là 1, nên không.
  5. 7: \(7 \times 31 = 217\) và \(221 - 217 = 4\), nên còn dư và không chia hết.
  6. 11: tổng đan dấu là 1 − 2 + 2 = 1, nên không.
  7. 13: \(13 \times 17 = 221\), nên 13 chia hết 221.

221 là hợp số, và ước nhỏ nhất của nó là 13.

Ví dụ minh họa 2: 97 có phải là số nguyên tố không?

  1. 97 là số lẻ và lớn hơn 3.
  2. \(9^2 = 81 \le 97 < 100 = 10^2\), nên \(\lfloor\sqrt{97}\rfloor = 9\). Kiểm tra 3, 5 và 7.
  3. 3: tổng các chữ số là 9 + 7 = 16, không chia hết cho 3.
  4. 5: chữ số cuối là 7, nên không.
  5. 7: \(7 \times 13 = 91\) và \(97 - 91 = 6\), nên còn dư và không chia hết.

Không có ước nào đến 9 chia hết 97, nên 97 là số nguyên tố.

Phương pháp thủ công này hoạt động tốt với các số nhỏ và vừa. Với các số rất lớn, phép chia thử trở nên chậm, và người ta thay bằng các phép kiểm tra tính nguyên tố chuyên dụng.

Quy ước và trường hợp biên

Mỗi trường hợp dưới đây đã được chạy thật trên công cụ này; cột kết quả là đúng giá trị công cụ trả về.

Trường hợpĐầu vàoKết quả
1 có phải số nguyên tố?1Không
2 có phải số nguyên tố?2Có
0 có phải số nguyên tố?0Không

Kiểm tra ngày 2026-11-08

Câu hỏi thường gặp

Số 1 có phải số nguyên tố không? Không. Theo định nghĩa, số nguyên tố phải lớn hơn 1, nên 1 không phải số nguyên tố cũng không phải hợp số.

Số 2 có phải số nguyên tố không? Có. 2 là số nguyên tố chẵn duy nhất; mọi số chẵn khác đều chia hết cho 2.

Tại sao chỉ cần thử đến căn bậc hai? Các ước số luôn đi theo cặp mà tích bằng \(n\). Nếu cả hai ước trong một cặp đều lớn hơn \(\sqrt{n}\) thì tích của chúng sẽ vượt quá \(n\) — điều này là vô lý. Vậy nên trong mỗi cặp luôn có ít nhất một ước \(\leq \sqrt{n}\).

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê