Máy tính tỉ lệ thức này làm được gì
Tỉ lệ thức là đẳng thức cho thấy hai tỉ số bằng nhau, được viết dưới dạng a:b = c:d. Công cụ này giải phương trình đó để tìm số hạng mà bạn chưa biết. Bạn chỉ cần nhập ba trong bốn giá trị — a, b, c và d — và máy tính sẽ tìm ra giá trị thứ tư còn thiếu sao cho hai tỉ số bằng nhau hoàn toàn. Nó rất tiện khi bạn cần điều chỉnh khẩu phần công thức nấu ăn, đổi đơn vị, thay đổi kích thước ảnh, tính khoảng cách trên bản đồ, hay giải các bài toán nhân chéo trong bài tập về nhà.
Cách sử dụng
- Nhập giá trị cho ba trong bốn ô: a, b, c hoặc d.
- Để trống ô chứa giá trị bạn muốn tìm.
- Máy tính sẽ tự nhận ra số hạng còn trống và trả về kết quả ngay lập tức.
Ví dụ, để giải \(2:4 = 3:x\), bạn nhập \(a = 2\), \(b = 4\), \(c = 3\) và để trống ô d.
Công thức tính
Máy tính dựa trên quy tắc nhân chéo. Vì \(a:b = c:d\) nghĩa là \(a \times d = b \times c\), nên mỗi ẩn số đều được tìm bằng cách biến đổi chính quy tắc này:
- Tìm a: $$a = \frac{b \times c}{d}$$
- Tìm b: $$b = \frac{a \times d}{c}$$
- Tìm c: $$c = \frac{a \times d}{b}$$
- Tìm d: $$d = \frac{b \times c}{a}$$
Nếu giá trị nằm ở mẫu số bằng 0, máy tính không thể thực hiện phép chia và sẽ báo lỗi thay vì đưa ra một kết quả vô nghĩa.
Ví dụ minh họa
Xét tỉ lệ thức \(2:4 = 3:d\). Với \(a = 2\), \(b = 4\), \(c = 3\) và để trống d, công cụ sẽ dùng công thức "tìm d":
- $$d = \frac{b \times c}{a}$$
- $$d = \frac{4 \times 3}{2}$$
- $$d = \frac{12}{2} = \mathbf{6}$$
Vậy \(2:4 = 3:6\), kết quả chính xác — cả hai tỉ số đều rút gọn về \(1:2\).
Câu hỏi thường gặp
Tôi có thể để trống nhiều hơn một ô không? Không. Máy tính yêu cầu đúng ba giá trị và một ô để trống. Nếu để trống từ hai ô trở lên, công cụ sẽ hiện thông báo "Vui lòng để trống một ô để tính toán".
Vì sao đôi khi tôi gặp lỗi chia cho 0? Để tìm một số hạng, máy tính phải chia cho một giá trị khác. Nếu số chia đó bằng 0 — chẳng hạn tìm d khi \(a = 0\) — thì kết quả không xác định, nên máy tính báo lỗi thay vì trả về đáp án sai.
Công cụ có dùng được với số thập phân không? Có. Bạn có thể nhập số nguyên hoặc số thập phân, và giá trị tính được sẽ được trả về dưới dạng số thập phân chính xác khi cần.