Độ nhạy là gì?
Độ nhạy, còn được gọi là tỷ lệ dương tính thật hay recall (độ phủ), đo lường khả năng một xét nghiệm hoặc mô hình phân loại phát hiện đúng các trường hợp dương tính thực sự. Nó trả lời cho câu hỏi: "Trong tất cả những người (hoặc đối tượng) thực sự mắc bệnh hay có đặc điểm cần tìm, xét nghiệm đã xác định đúng được bao nhiêu phần?" Độ nhạy càng cao thì càng ít trường hợp dương tính bị bỏ sót.
Cách sử dụng công cụ
Nhập số dương tính thật (TP) — những trường hợp được xác định đúng là dương tính — và số âm tính giả (FN) — những trường hợp thực sự dương tính nhưng bị xét nghiệm gán nhầm thành âm tính. Công cụ sẽ trả về độ nhạy dưới cả hai dạng: số thập phân (0–1) và phần trăm.
Giải thích công thức
$$\text{Độ nhạy} = \frac{\text{TP}}{\text{TP} + \text{FN}} \times 100\%$$ Mẫu số \((\text{TP} + \text{FN})\) chính là tổng số trường hợp dương tính thực sự. Khi chia số dương tính được phát hiện đúng cho toàn bộ số dương tính thực tế, ta có được tỷ lệ mà xét nghiệm phát hiện thành công. Kết quả nằm trong khoảng từ 0 (không bắt được trường hợp nào) đến 1 (bắt được tất cả).
Ví dụ minh họa
Giả sử một xét nghiệm sàng lọc xác định đúng 90 bệnh nhân mắc bệnh (TP = 90) nhưng bỏ sót 10 bệnh nhân mắc bệnh (FN = 10). $$\text{Độ nhạy} = \frac{90}{90 + 10} = \frac{90}{100} = 0{,}9$$ tức 90%. Như vậy xét nghiệm phát hiện được 90% số ca bệnh thực sự.
Câu hỏi thường gặp
Độ nhạy có giống recall không? Có — trong học máy, recall và độ nhạy là một: \(\text{TP} / (\text{TP} + \text{FN})\).
Độ nhạy và độ đặc hiệu khác nhau như thế nào? Độ nhạy đo tỷ lệ dương tính thật, còn độ đặc hiệu đo tỷ lệ âm tính thật, \(\text{TN} / (\text{TN} + \text{FP})\). Hai chỉ số này kết hợp lại để mô tả mức độ chính xác của xét nghiệm trên cả nhóm dương tính và nhóm âm tính.
Độ nhạy bao nhiêu là tốt? Điều này tùy thuộc vào ngữ cảnh. Các xét nghiệm sàng lọc những bệnh nghiêm trọng thường hướng tới độ nhạy rất cao (từ 95% trở lên) để hạn chế tối đa số ca bị bỏ sót, ngay cả khi phải chấp nhận nhiều kết quả dương tính giả hơn.
