Quy tắc 72 là gì?
Quy tắc 72 là một mẹo tính nhẩm đơn giản giúp bạn ước lượng nhanh thời gian để một khoản tiền tăng gấp đôi khi nó sinh lời theo lãi kép với một tỷ lệ hằng năm cố định. Thay vì phải giải một phương trình logarit phức tạp, bạn chỉ cần lấy 72 chia cho lãi suất phần trăm mỗi năm. Cách này áp dụng được cho mọi đại lượng tăng trưởng kép — từ khoản đầu tư, tài khoản tiết kiệm, lạm phát bào mòn sức mua, cho đến cả tốc độ tăng dân số.
Cách sử dụng công cụ này
Hãy nhập tỷ lệ lãi suất hoặc tốc độ tăng trưởng kỳ vọng mỗi năm dưới dạng phần trăm (ví dụ, gõ 8 cho mức 8%). Công cụ sẽ lấy 72 chia cho con số đó và trả về thời gian nhân đôi gần đúng, hiển thị theo cả năm và tháng. Lãi suất càng cao thì tiền nhân đôi càng nhanh; lãi suất càng thấp thì càng mất nhiều thời gian.
Giải thích công thức
Phương trình cốt lõi là
$$\text{Years to Double} = \frac{72}{\text{Rate (\%)}}$$Người ta chọn con số 72 vì nó rất gần với giá trị chính xác (khoảng 69,3, tính từ \(100 \times \ln 2\)) nhưng lại dễ chia hơn nhiều — 72 chia hết cho 2, 3, 4, 6, 8, 9 và 12 — nên rất tiện để nhẩm trong đầu. Phép ước tính này cho kết quả sát nhất với các mức lãi suất khoảng từ 6% đến 10%.
Ví dụ minh họa
Giả sử danh mục đầu tư của bạn sinh lời 8% mỗi năm. Thời gian nhân đôi $$= 72 \div 8 = 9 \text{ năm}$$ Tức là \(9 \times 12 = 108\) tháng. Như vậy, một khoản đầu tư 10.000 USD với lãi kép 8% sẽ tăng lên khoảng 20.000 USD sau chừng chín năm.
Câu hỏi thường gặp
Quy tắc 72 có chính xác tuyệt đối không? Không — đây chỉ là một phép ước tính. Thời gian nhân đôi chính xác được tính bằng \(\ln(2)/\ln(1+r)\). Ở mức 8%, kết quả chính xác là khoảng 9,01 năm, nên quy tắc này rất sát thực tế.
Khi nào nên dùng 70 hoặc 69 thay cho 72? Với lãi kép liên tục hoặc các mức lãi suất rất thấp, "Quy tắc 69,3" cho kết quả chính xác hơn. Còn để ước tính nhanh trong cuộc sống hằng ngày, 72 là lựa chọn cân bằng nhất.
Có thể dùng quy tắc này cho lạm phát không? Có. Với mức lạm phát 3%, giá cả sẽ tăng gấp đôi sau khoảng \(72 \div 3 = 24\) năm, đồng nghĩa sức mua của bạn giảm đi một nửa.
