Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Hipotenüs ve Çevre Hesaplama Aracı, bir dik üçgenin eksik olan uzun kenarını (yani hipotenüsü) bulur ve ardından üç kenarın tamamını toplayarak çevreyi verir. Tek yapmanız gereken, dik açıda birleşen iki kısa kenarı girmek: A Kenarı ve B Kenarı. Bu iki değerden yola çıkarak araç; hipotenüsü, çevreyi ve birkaç işe yarar ek bilgiyi anında hesaplar: üçgenin alanı ile dik açı dışındaki iki açı.
Nasıl Kullanılır?
- A Kenarı: Birinci dik kenarın uzunluğunu girin (cm, m, inç — hangi birimi kullanırsanız kullanın, yeter ki tutarlı olun).
- B Kenarı: A kenarına dik olan ikinci dik kenarın uzunluğunu girin.
Hesapla düğmesine basın; araç size hipotenüsü, toplam çevreyi, alanı ve iki dar açıyı derece cinsinden gösterir.
Formül Açıklaması
Hipotenüs, Pisagor teoreminden gelir; çevre ise üç kenarın toplamından ibarettir:
Çevre = a + b + √(a² + b²)
Buradaki √(a² + b²) ifadesi hipotenüstür. Hesaplayıcı ayrıca şunları da hesaplar:
- Alan: (a × b) ÷ 2
- A Açısı: dereceye çevrilen atan2(a, b)
- B Açısı: dereceye çevrilen atan2(b, a)
Araç dik açı varsayımına dayandığı için, girdiğiniz iki değer mutlaka dik kenarlar olmalıdır — hipotenüsün kendisi değil.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki A Kenarı = 3 ve B Kenarı = 4.
- Hipotenüs = √(3² + 4²) = √(9 + 16) = √25 = 5
- Çevre = 3 + 4 + 5 = 12
- Alan = (3 × 4) ÷ 2 = 6
- A Açısı = atan2(3, 4) ≈ 36,87°
- B Açısı = atan2(4, 3) ≈ 53,13°
Yani bu klasik 3-4-5 üçgeninin çevresi 12, alanı ise 6'dır.
Yaygın Pisagor Üçlüleri ve Çevreleri
Pisagor üçlüsü, \(a^2 + b^2 = c^2\) koşulunu sağlayan üç pozitif tam sayıdan oluşan bir kümedir: \(a, b, c\). Dik kenarları \(a\) ve \(b\) olan bir dik üçgen için çevre \(P = a + b + c\), alan ise \(\frac{a \times b}{2}\) değeridir. Tabloda en bilinen ilkel üçlüler ve birkaç ölçeklenmiş kat listelenmiştir.
| Dik kenar a | Dik kenar b | Hipotenüs c | Çevre a+b+c | Alan (a×b)/2 |
|---|---|---|---|---|
| 3 | 4 | 5 | 12 | 6 |
| 5 | 12 | 13 | 30 | 30 |
| 8 | 15 | 17 | 40 | 60 |
| 7 | 24 | 25 | 56 | 84 |
| 20 | 21 | 29 | 70 | 210 |
| 9 | 40 | 41 | 90 | 180 |
Ölçeklenmiş katlar
| Temel üçlü | Çarpan | Ölçeklenmiş üçlü | Çevre | Alan |
|---|---|---|---|---|
| 3-4-5 | ×2 | 6-8-10 | 24 | 24 |
| 3-4-5 | ×3 | 9-12-15 | 36 | 54 |
| 5-12-13 | ×2 | 10-24-26 | 60 | 120 |
6-8-10 için kontrol: \(c = \sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{100} = 10\), bu nedenle \(P = 6 + 8 + 10 = 24\). Her kenarı \(k\) ile çarpmak çevreyi \(k\) ile, alanı ise \(k^2\) ile çarpar.
Farklı Dik Üçgenlerin Karşılaştırılması
Tablo, bir dik üçgenin şeklinin hipotenüsü, çevreyi, alanı ve dar açıları nasıl değiştirdiğini göstermektedir. A açısı a kenarının karşısında, B açısı ise b kenarının karşısındadır; \(A = \arctan(a/b)\) ve \(B = 90^\circ - A\) şeklindedir. Değerler yuvarlanmıştır.
| Dik kenarlar (a, b) | Hipotenüs c | Çevre | Alan | A açısı | B açısı |
|---|---|---|---|---|---|
| 1, 1 | ≈ 1.414 | ≈ 3.414 | 0.5 | 45° | 45° |
| 3, 4 | 5 | 12 | 6 | ≈ 36.87° | ≈ 53.13° |
| 5, 12 | 13 | 30 | 30 | ≈ 22.62° | ≈ 67.38° |
| 1, 10 (uzun ve ince) | ≈ 10.050 | ≈ 21.050 | 5 | ≈ 5.71° | ≈ 84.29° |
| 10, 10 | ≈ 14.142 | ≈ 34.142 | 50 | 45° | 45° |
Adım adım kontrol: 1, 10 üçgeni
$$c = \sqrt{1^2 + 10^2} = \sqrt{101} \approx 10.0499$$
$$P = 1 + 10 + 10.0499 \approx 21.0499$$
Çevrenin neredeyse tamamı, birbirine yakın olan uzun dik kenardan ve hipotenüsten gelirken alan küçüktür (5).
Ölçekleme etkisi
10, 10 üçgeni, 1, 1 üçgeninin 10 ile ölçeklenmiş halidir: çevre ≈ 3.414 değerinden ≈ 34.14 değerine (×10) çıkar, alan ise 0.5 değerinden 50 değerine (×100) yükselir. Aynı şekilde, her iki dik kenarı iki katına çıkarmak çevreyi iki katına çıkarır ama alanı dört katına çıkarır. Örneğin 3-4-5 (çevre 12, alan 6) üçlüsü 6-8-10 (çevre 24, alan 24) olur. Ölçeklemede açılar değişmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Hipotenüsü ben mi giriyorum? Hayır. Yalnızca iki dik kenarı (A Kenarı ve B Kenarı) girersiniz. Hipotenüsü sizin yerinize hesaplayıcı bulur.
Hangi birimi kullanmalıyım? Herhangi bir birim işe yarar; yeter ki her iki kenar için aynısını kullanın. Çevre ve hipotenüs de aynı birimde, alan ise birimin karesi cinsinden çıkar.
Neden açıları da gösteriyor? İki dar açının toplamı her zaman 90°'dir. Üçgenin biçimini kontrol etmek ya da trigonometri ödevleri için oldukça kullanışlıdırlar — A açısı A kenarının karşısında, B açısı ise B kenarının karşısında bulunur.