Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bu araç, bir mal sepeti için üç klasik fiyat endeksini hesaplar: Laspeyres endeksi, Paasche endeksi ve Fisher endeksi. Her biri, sepetin genel fiyat düzeyinin bir temel dönem (t0) ile bir karşılaştırma dönemi (tn) arasında nasıl değiştiğini ölçer; gelenek gereği temel dönem 100 olarak alınır. Bu tanımlar ekonomi ve istatistik alanında evrenseldir ve herhangi bir ülkeye özgü değildir; ancak dünya genelindeki resmi istatistik kurumları (Türkiye'de TÜİK gibi) tüketici fiyat endekslerini bu yöntemlerle oluşturur.
Nasıl kullanılır?
Sepetinizdeki her mal için bir satırı dört sayıyla doldurun: temel dönem fiyatı, temel dönem miktarı, karşılaştırma dönemi fiyatı ve karşılaştırma dönemi miktarı. Kullanmadığınız satırları boş bırakın. Hesaplayıcı, tüm mallar için fiyat ile miktarın çarpımlarını toplar ve üç endeksin tamamını anında verir.
Formüller adım adım
Laspeyres endeksi, fiyat değişimlerini temel dönem miktarlarına göre ağırlıklandırır: yani temel dönem sepetinin yeni fiyatlarla ne kadara mal olacağını sorar.
$$L = \frac{\sum p_t \cdot q_0}{\sum p_0 \cdot q_0} \times 100$$Paasche endeksi ise karşılaştırma dönemi miktarlarına göre ağırlıklandırır ve bugün gerçekten satın alınan sepeti yansıtır.
$$P = \frac{\sum p_t \cdot q_t}{\sum p_0 \cdot q_t} \times 100$$Tüketiciler göreceli olarak pahalılaşan mallardan uzaklaşıp ikame ürünlere yöneldiği için Paasche endeksi genellikle Laspeyres'in altında kalır. Fisher'in "ideal" endeksi, bu ikisinin geometrik ortalamasıdır; bu yanlılığı düzeltir ve her zaman ikisinin arasında yer alır.
$$F = \sqrt{L \times P}$$Çözümlü örnek
1. mal: temel fiyat 100, temel miktar 10, karşılaştırma fiyatı 200, karşılaştırma miktarı 5. 2. mal: temel fiyat 100, temel miktar 10, karşılaştırma fiyatı 100, karşılaştırma miktarı 15.
$$L = \frac{200 \times 10 + 100 \times 10}{100 \times 10 + 100 \times 10} \times 100 = \frac{3000}{2000} \times 100 = 150$$$$P = \frac{200 \times 5 + 100 \times 15}{100 \times 5 + 100 \times 15} \times 100 = \frac{2500}{2000} \times 100 = 125$$$$F = \sqrt{150 \times 125} \approx 136{,}93$$
Türkiye enflasyonu: resmi veriler
Türkiye için resmi tüketici fiyatları verileri, otomatik güncellenir. Bu rakamları yukarıdaki hesaplayıcıda girdi olarak kullanabilirsiniz.
- 12 aylık değişim, Eylül 2026
- +%29,7
- Enflasyon 2025
- %34,9
- Kümülatif 2016–2025
- %1.033,4
- Yıllık ortalama
- %31,0
Son değişim Azaldı −1,8 puan Eylül 2026: +%29,7; Ağustos 2026 döneminde +%31,5.
Son ay (Eylül 2026): Türkiye tüketici fiyatları 12 ayda +%29,7 değişti (Uyumlaştırılmış Tüketici Fiyat Endeksi, HICP). Aşağıdaki yıllık rakamlar yıllık ortalamalardır.
Türkiye fiyatları 2016 ile 2025 arasında %1.033,4 değişti, yılda ortalama %31,0: 2016 yılında 100 TRY olan bir şey 2025 yılında yaklaşık 1.133 TRY oldu.
| Yıl | TÜFE (2010 = 100) | Enflasyon | Dünya |
|---|---|---|---|
| 2025 | 1.784,3 | %34,9 | %3,0 |
| 2024 | 1.322,9 | %58,5 | %3,0 |
| 2023 | 834,6 | %53,9 | %5,7 |
| 2022 | 542,4 | %72,3 | %8,0 |
| 2021 | 314,8 | %19,6 | %3,5 |
| 2020 | 263,2 | %12,3 | %1,9 |
| 2019 | 234,4 | %15,2 | %2,2 |
| 2018 | 203,5 | %16,3 | %2,5 |
| 2017 | 175,0 | %11,1 | %2,3 |
| 2016 | 157,4 | %7,8 | %1,6 |
Türkiye ve diğer ülkeler
Enflasyon, tüketici fiyatları (yıllık %) — her ülkenin yayımlanmış en son yılı.
- Türkiye %34,9 (2025)
- Rusya %8,7 (2025)
- Meksika %3,8 (2025)
- Vietnam %3,3 (2025)
- Japonya %3,2 (2025)
- Dünya %3,0 (2025)
- Amerika Birleşik Devletleri %2,9 (2024)
- Hindistan %2,4 (2025)
- Güney Kore %2,1 (2025)
- Suudi Arabistan %2,0 (2025)
- Fransa %0,9 (2025)
- Çin %0,1 (2025)
Tayvan için henüz yayımlanmış bir rakam yok.
Satırlar arasında yıllar farklı olabilir: her rakam kendi yılıyla gösterilir. Her ülke için aynı Dünya Bankası göstergesi.
En son veri: 2026-09 Veriler 2026-10-18 tarihinde güncellendi · güncel
Kaynak: The World Bank Group CC BY 4.0; Eurostat, HICP — monthly data (annual rate of change) CC BY 4.0
Kümülatif değişim, yıllık ortalama oran ve fiyat karşılaştırması bu verilerden CalculatorLib tarafından hesaplanmıştır.
Kaynak ayrıntıları ve yöntem
- The World Bank Group — World Development Indicators (FP.CPI.TOTL.ZG, FP.CPI.TOTL)
- Eurostat, HICP — monthly data (annual rate of change) (prc_hicp_minr)
Sıkça sorulan sorular
Laspeyres ile Paasche neden farklı çıkar? Farklı miktar ağırlıkları kullanırlar. Laspeyres eski miktarları, Paasche ise yeni miktarları temel alır; aradaki fark ikame etkisini yansıtır.
Hangi endeks en iyisidir? Fisher genellikle "ideal" endeks olarak anılır; çünkü temel tutarlılık testlerini sağlar ve Laspeyres'in yukarı yönlü, Paasche'nin aşağı yönlü yanlılığını ortalayarak dengeler.
Temel dönem harcaması sıfırsa ne olur? Paydası (ağırlıklı sepetin toplam temel dönem harcaması) sıfır olduğunda endeks tanımsız kalır; bu nedenle en az bir mal için pozitif bir temel fiyat ve miktar girin.