Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Bir doğru üzerindeki farklı iki noktayı verdiğinizde, bu araç her ikisinden de geçen tek doğrusal fonksiyonu \(f(x) = mx + b\) biçiminde bulur. Eğim \(m\) ile y-kesişimi \(b\) değerlerini verir; böylece doğrunun denklemini eksiksiz olarak yazabilirsiniz.
Nasıl Kullanılır?
İlk noktanızın koordinatlarını \(x_1\) ve \(y_1\) olarak, ikinci noktanızın koordinatlarını ise \(x_2\) ve \(y_2\) olarak girin. Hesapla düğmesine tıkladığınızda araç eğim ve kesişim değerlerini bulur ve bunları \(f(x) = mx + b\) biçiminde birleştirir. İki nokta aynı x değerine sahipse doğru dikeydir ve eğim-kesişim biçiminde yazılamaz; bu durumda hesaplayıcı sizi uyarır.
Formülün Açıklaması
Eğim, x'teki birim değişime karşılık y'nin ne kadar değiştiğini gösterir: $$m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}$$ Eğimi bulduktan sonra, noktalardan birini \(y = mx + b\) denkleminde yerine koyup \(b\)'yi çözerek y-kesişimini elde edersiniz: $$b = y_1 - m \cdot x_1$$ Sonuç, iki noktadan geçen tek doğrunun denklemidir.
Çözümlü Örnek
(1, 2) ve (3, 6) noktaları için eğim $$m = \frac{6 - 2}{3 - 1} = \frac{4}{2} = 2$$ olur. Kesişim ise $$b = 2 - 2 \times 1 = 0$$ Dolayısıyla doğru \(f(x) = 2x + 0\), yani \(f(x) = 2x\) şeklindedir.
Ek Çözümlü Örnekler
Her örnek aynı üç adımı izler: eğimi \(m\) bulmak, kesim noktasını \(b\) bulmak, ardından ikinci noktayı \(f(x)\) içine yerleştirerek sonucu kontrol etmek.
Örnek 1: Sıfırdan farklı kesim noktalı negatif eğim
Noktalar: \((x_1, y_1) = (-2, 7)\) ve \((x_2, y_2) = (4, -5)\).
- Eğim: $$m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{-5 - 7}{4 - (-2)} = \frac{-12}{6} = -2$$ Eğim -2'dir.
- Kesim noktası: $$b = y_1 - m \cdot x_1 = 7 - (-2)(-2) = 7 - 4 = 3$$
- Fonksiyon: \(f(x) = -2x + 3\)
- İkinci noktayla kontrol: \(f(4) = -2 \cdot 4 + 3 = -8 + 3 = -5\). Bu, \(y_2 = -5\) değerine eşittir; dolayısıyla sonuç doğrudur.
Örnek 2: Kesirli eğim
Noktalar: \((x_1, y_1) = (1, 4)\) ve \((x_2, y_2) = (5, 6)\).
- Eğim: $$m = \frac{6 - 4}{5 - 1} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2} = 0.5$$
- Kesim noktası: $$b = 4 - 0.5 \cdot 1 = 4 - 0.5 = 3.5$$ y-kesim noktası 3.5'tir.
- Fonksiyon: \(f(x) = 0.5x + 3.5\), ki bu ayrıca \(f(x) = \tfrac{1}{2}x + \tfrac{7}{2}\) biçiminde de yazılabilir.
- İkinci noktayla kontrol: \(f(5) = 0.5 \cdot 5 + 3.5 = 2.5 + 3.5 = 6\). Bu, \(y_2 = 6\) değerine eşittir.
Örnek 3: Yatay doğru
Noktalar: \((x_1, y_1) = (-1, 5)\) ve \((x_2, y_2) = (3, 5)\).
- Eğim: $$m = \frac{5 - 5}{3 - (-1)} = \frac{0}{4} = 0$$
- Kesim noktası: $$b = 5 - 0 \cdot (-1) = 5$$
- Fonksiyon: \(f(x) = 0 \cdot x + 5\), ki bu sadece \(f(x) = 5\) demektir.
- İkinci noktayla kontrol: \(f(3) = 0 \cdot 3 + 5 = 5\). Bu, \(y_2 = 5\) değerine eşittir.
Not: İki noktanın x değeri aynıysa (\(x_1 = x_2\)), eğimin paydası sıfır olur. Bu doğru dikeydir, \(x = x_1\) biçimindedir ve \(f(x) = mx + b\) olarak yazılamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Eğim sıfır olursa ne olur? Bu durumda iki noktanın y değerleri aynıdır ve doğru yataydır: \(f(x) = b\), yani sabit bir değerdir.
İki x değeri eşitse ne olur? Doğru dikeydir (\(x = \text{sabit}\)). Eğimi tanımsızdır ve \(f(x) = mx + b\) biçiminde yazılamaz.
Girdiler negatif veya ondalıklı olabilir mi? Evet. Eğim ve kesişim formülleri pozitif, negatif ya da kesirli her türlü gerçek koordinatla çalışır.