PHQ-9 nedir?
Hasta Sağlığı Anketi-9 (Patient Health Questionnaire-9, PHQ-9), depresyonun taranmasında yaygın olarak kullanılan, kişinin kendisi tarafından yanıtlanan bir ölçektir. Majör depresif bozukluğun dokuz tanı ölçütüne karşılık gelen dokuz sorudan oluşur. Her soru, belirli bir sorunun son iki haftada sizi ne sıklıkta rahatsız ettiğini sorar ve 0 (hiç) ile 3 (neredeyse her gün) arasında puanlanır. Bu araç yalnızca genel bilgilendirme ve kişisel ön değerlendirme amacı taşır; profesyonel bir tanının yerine geçmez.
Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Dokuz sorunun tamamını son iki haftayı düşünerek dürüstçe yanıtlayın. Her soru için 0 ile 3 arasında bir değer seçin ve ardından gönderin. Araç, dokuz yanıtı toplayarak 0 ile 27 arasında bir toplam puan verir ve bu puanın hangi şiddet aralığına denk geldiğini gösterir.
Formül açıklaması
Puan, dokuz sorunun yanıtlarının basit toplamından ibarettir:
$$\text{Toplam} = \text{s}_1 + \text{s}_2 + \ldots + \text{s}_9$$Her soru 0–3 arasında puanlandığı ve toplam dokuz soru olduğu için en düşük puan 0, en yüksek puan ise 27'dir. Toplam puan, standart kesme noktalarına göre yorumlanır: 0–4 minimal ya da yok, 5–9 hafif, 10–14 orta, 15–19 orta-ağır ve 20–27 ağır.
Örnek hesaplama
Diyelim ki biri şu yanıtları verdi: \(\text{s}_1=2\), \(\text{s}_2=2\), \(\text{s}_3=3\), \(\text{s}_4=2\), \(\text{s}_5=1\), \(\text{s}_6=1\), \(\text{s}_7=2\), \(\text{s}_8=0\), \(\text{s}_9=0\). Bunları topladığımızda
$$2+2+3+2+1+1+2+0+0 = 13$$elde edilir. 13 puanı 10–14 aralığına düştüğü için sonuç "Orta" düzeyde depresyon şiddeti olur.
Sıkça sorulan sorular
Yüksek bir puan depresyon tanısı anlamına mı gelir? Hayır. PHQ-9 bir tarama aracıdır. Depresyon tanısını yalnızca, tüm geçmişinizi ve yaşam koşullarınızı değerlendiren yetkin bir uzman koyabilir.
9. madde ne anlama geliyor? 9. madde, kendine zarar verme veya yaşamına son verme düşüncelerini sorgular. Toplam puanınız ne olursa olsun, buradan 0'ın üzerinde bir puan almanız durumunda derhal bir uzmandan veya bir kriz/destek hattından yardım almanız gerekir. Türkiye'de acil durumlarda 112'yi arayabilirsiniz.
Testi ne sıklıkta yeniden uygulamalıyım? Uzmanlar, tedaviye yanıta duyarlı olması nedeniyle değişimleri zaman içinde izlemek için PHQ-9'u çoğu zaman birkaç haftada bir tekrarlar.