Basit Faiz Nedir?
Basit faiz, yalnızca başlangıçtaki anapara üzerinden hesaplanan faizdir; daha önce kazanılan faizler üzerine eklenmez, yani bileşik (mürekkep) hale gelmez. Kısa vadeli krediler, taşıt kredileri ve temel matematik problemlerinde sıkça karşımıza çıkar. Bu araç, klasik \(I = P \times r \times t\) formülünü kullanır ve tamamen matematiksel bir ilişki olduğu için her para birimiyle çalışır.
Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Üç değer girmeniz yeterli: başlangıçtaki anapara (P), yüzde olarak yıllık faiz oranı (r) ve yıl cinsinden süre (t). Araç, oranı ondalık değere çevirir, üç terimi çarpar ve hem kazanılan faizi hem de toplam tutarı (anapara artı faiz) gösterir.
Formülün Açıklaması
Faiz şu şekilde bulunur: $$I = P \cdot r \cdot t$$ Burada r, ondalık olarak yazılan orandır (örneğin %5, 0,05 olur). Toplam tutar ise $$A = P + I = P(1 + rt)$$ ile hesaplanır. Oran yıllık olduğu için süreyi de yıl cinsinden ifade etmeniz gerekir (altı ay için 0,5; dokuz ay için \(9/12 = 0{,}75\) kullanın).
Çözümlü Örnek
Diyelim ki 1.000 birimlik bir anaparayı yıllık %5 oranıyla 3 yıl boyunca değerlendiriyorsunuz. Önce oranı çevirin: %5 = 0,05. Ardından $$I = 1000 \times 0{,}05 \times 3 = 150.$$ Toplam tutar ise \(1000 + 150 = 1150\) olur.
Merkez bankalarının politika faizleri
Büyük merkez bankalarının en güncel resmi politika faizleri, otomatik güncellenir — banka mevduat ve kredi faizlerinin izlediği referans.
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye
- %36,00
- Tarih
- 2026-11-06
- 1 yıllık değişim
- −3,50 puan
Son değişim Azaldı −100 baz puan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026-10-23 tarihinde faizini değiştirdi: %37,00 → %36,00.
| Merkez bankası | Politika faizi | Tarih | 1 yıllık değişim |
|---|---|---|---|
| Brezilya Merkez Bankası · Brezilya | %13,75 | 2026-11-16 | −1,25 puan |
| Meksika Merkez Bankası · Meksika | %6,25 | 2026-11-10 | −1,00 puan |
| Federal Rezerv · Amerika Birleşik Devletleri | %3,75–4,00 | 2026-11-12 | 0 puan |
| Avrupa Merkez Bankası | %2,50 | 2026-11-16 | +0,50 puan |
| İsveç Merkez Bankası · İsveç | %2,00 | 2026-11-16 | +0,25 puan |
| Suudi Arabistan Merkez Bankası · Suudi Arabistan | %4,50 | 2026-10-29 | 0 puan |
| Avustralya Merkez Bankası · Avustralya | %4,60 | 2026-10-31 | +1,00 puan |
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye | %36,00 | 2026-11-06 | −3,50 puan |
| Rusya Merkez Bankası · Rusya | %14,00 | 2026-11-10 | −2,50 puan |
| Çin Halk Bankası · Çin | %3,00 | 2026-11-10 | 0 puan |
| Kanada Merkez Bankası · Kanada | %2,50 | 2026-11-13 | +0,25 puan |
| Hindistan Merkez Bankası · Hindistan | %5,50 | 2026-10-19 | 0 puan |
| İngiltere Merkez Bankası · Birleşik Krallık | %4,00 | 2026-11-16 | 0 puan |
| Japonya Merkez Bankası · Japonya | %1,25 | 2026-11-10 | +0,75 puan |
| Kore Merkez Bankası · Güney Kore | %3,00 | 2026-11-02 | +0,50 puan |
Türkiye için banka faiz oranları
Türkiye ticari bankalarının borç alanlardan ortalama olarak aldığı ve tasarruf sahiplerine ödediği faiz; merkez bankasının Dünya Bankası’na bildirdiği verilere göre (yıllık).
- Mevduat faizi 2025
- %57,60
| Yıl | Kredi faizi | Mevduat faizi |
|---|---|---|
| 2025 | — | %57,60 |
| 2024 | — | %71,04 |
| 2023 | — | %51,33 |
| 2022 | — | %27,04 |
| 2021 | — | %20,70 |
| 2020 | — | %13,36 |
Reel faiz, enflasyona (GSYH deflatörü) göre düzeltilmiş kredi faizidir. Belirli bir bankanın size sunduğu oran farklı olabilir.
En son veri: 2026-11-06 Veriler 2026-11-16 tarihinde güncellendi · güncel
Kaynak: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) BIS istatistiklerinin kullanım koşulları; Board of Governors of the Federal Reserve System Kamu malı (ABD hükümeti eseri); European Central Bank ECB yeniden kullanım politikası; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Riksbank açık veri koşulları; Reserve Bank of Australia 2026 RBA telif hakkı koşulları (Cash Rate); Bank of Canada Kanada Merkez Bankası kullanım koşulları; Bank of England Open Government Licence v3.0
Bir yıllık değişim bu verilerden CalculatorLib tarafından hesaplanmıştır. Etiketler CalculatorLib tarafından çevrilmiştir: BIS tarafından yapılmış resmî bir çeviri değildir.
Kaynak ayrıntıları ve yöntem
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Sıkça Sorulan Sorular
Basit faiz ile bileşik faiz arasındaki fark nedir? Basit faiz yalnızca anapara üzerinden hesaplandığı için doğrusal artar. Bileşik faiz ise kazanılan faizi tekrar bakiyeye eklediğinden zamanla çok daha hızlı büyür.
Sürem ay cinsindense ne yapmalıyım? Ay sayısını 12'ye bölün. Örneğin 18 ay = 1,5 yıl eder.
Anaparayı veya oranı da bulabilir miyim? Evet — formülü yeniden düzenlemeniz yeterli: \(P = I / (r \cdot t)\), \(r = I / (P \cdot t)\) ve \(t = I / (P \cdot r)\).