İnce Mercek Denklemi Hesaplayıcı

İnce Mercek Denklemi Hesaplayıcı

Büyüyen AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Odak uzaklığı ve cisim uzaklığını girin (aynı birimde, örn. cm). Görüntü uzaklığı ve büyütme hesaplanır.

Sonuç

Görüntü Uzaklığı (dₕ)
15
girişlerle aynı birim
Büyütme (M) -0,5
Odak Uzaklığı (f) 10
Cisim Uzaklığı (dₒ) 30

Formül

1di=1Odak Uzaklığı f−1Cisim Uzaklığı dobüyütmem=−diCisim Uzaklığı do\begin{gathered} \frac{1}{d_i} = \frac{1}{{{\text{Odak Uzaklığı } f}}} - \frac{1}{{{\text{Cisim Uzaklığı } d_o}}} \\[1.5em] \text{büyütme}\quad m = -\frac{d_i}{{{\text{Cisim Uzaklığı } d_o}}} \end{gathered}
Kullanım istatistikleri

Reklam

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

İnce Mercek Denklemi Nedir?

İnce mercek denklemi, bir merceğin görüntüyü nasıl oluşturduğunu açıklar. Üç büyüklüğü birbirine bağlar: merceğin odak uzaklığı f, cismin mercekten uzaklığı dₒ ve mercekten görüntüye olan uzaklık dₕ. Bu hesaplayıcı, görüntü uzaklığını ve büyütmeyi çözer; böylece görüntünün nerede oluşacağını, büyüyüp büyümediğini, küçülüp küçülmediğini, düz mü yoksa ters mi olduğunu önceden öngörebilirsiniz.

Nasıl Kullanılır?

Odak uzaklığı ve cisim uzaklığını tutarlı birimlerle girin (optik problemlerinde genellikle santimetre kullanılır). Yakınsak (dışbükey) bir merceğin odak uzaklığı pozitif, ıraksak (içbükey) bir merceğin ise negatiftir. Hesaplayıcı, görüntü uzaklığını ve büyütmeyi otomatik olarak verir.

Formülün Açıklaması

Temel bağıntı şudur: \( \frac{1}{f} = \frac{1}{d_o} + \frac{1}{d_i} \). Görüntü uzaklığını bulmak için düzenlenmiş hali: $$ \frac{1}{d_i} = \frac{1}{\text{Focal Length } f} - \frac{1}{\text{Object Distance } d_o} $$ Büyütme ise $$ m = -\frac{d_i}{\text{Object Distance } d_o} $$ ile bulunur. Pozitif bir \(d_i\) değeri, görüntünün merceğin karşı tarafında oluşan gerçek bir görüntü olduğunu; negatif bir \(d_i\) değeri ise görüntünün cisimle aynı tarafta oluşan sanal bir görüntü olduğunu gösterir. Negatif \(M\), ters bir görüntüyü; pozitif \(M\) ise düz (dik) bir görüntüyü işaret eder.

Reklam
Ters görüntü oluşturan yakınsak merceğin ışın diyagramı
Yakınsak merceğin cisim uzaklığını, görüntü uzaklığını ve odak noktalarını gösteren ışın diyagramı.

Çözümlü Örnek

Yakınsak bir merceğin \(f = 10\) cm odak uzaklığına sahip olduğunu ve cismin \(d_o = 30\) cm uzaklıkta bulunduğunu varsayalım. Bu durumda $$ \frac{1}{d_i} = \frac{1}{10} - \frac{1}{30} = \frac{3}{30} - \frac{1}{30} = \frac{2}{30} $$ olur, yani \(d_i = 15\) cm. Büyütme \( M = -\frac{15}{30} = -0{,}5 \) olarak bulunur; bu da görüntünün gerçek, ters ve cismin yarısı boyutunda olduğu anlamına gelir.

Reklam
Ters gerçek görüntü ile düz sanal görüntüyü karşılaştıran diyagram
İşaret kuralları: gerçek görüntü karşı tarafta, sanal görüntü cisimle aynı tarafta oluşur.

Nesne Konumuna Göre Görüntü Özellikleri

Aşağıdaki tablo, odak uzaklığı \(f = 10\) cm olan yakınsak (dışbükey) ince bir mercek kullanır. Gerçek-pozitif işaret kuralını kullanır: \(\frac{1}{d_i} = \frac{1}{f} - \frac{1}{d_o}\) ve büyütme \(M = -\frac{d_i}{d_o}\).

Nesne konumu do (cm) Hesaplanan di (cm) Büyütme M Gerçek / sanal Dik / ters Büyütülmüş / küçültülmüş
2f'nin ötesinde 30 15 −0.5 Gerçek Ters Küçültülmüş
2f'de 20 20 −1 Gerçek Ters Aynı boyutta
f ile 2f arasında 15 30 −2 Gerçek Ters Büyütülmüş
f'de 10 Sonlu görüntü yok (∞) Tanımsız Işınlar paralel çıkar — —
f'nin içinde 5 −10 +2 Sanal Dik Büyütülmüş

Örnek hesaplamalar: \(d_o = 30\) cm için, \(\frac{1}{d_i} = \frac{1}{10} - \frac{1}{30} = \frac{2}{30}\), dolayısıyla \(d_i = 15\) cm ve \(M = -\frac{15}{30} = -0.5\). \(d_o = 5\) cm için, \(\frac{1}{d_i} = \frac{1}{10} - \frac{1}{5} = -\frac{1}{10}\), dolayısıyla \(d_i = -10\) cm ve \(M = -\frac{-10}{5} = +2\).

\(d_o = f\) olduğunda, \(\frac{1}{f} - \frac{1}{d_o}\) terimi sıfıra eşittir, dolayısıyla \(d_i\) sonsuz olur. Işınlar mercekten paralel çıktığı için sonlu bir uzaklıkta görüntü oluşmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi işaret kuralı kullanılıyor? Işığın yayıldığı yönde ölçülen uzaklıklar pozitiftir. Gerçek görüntüler ve yakınsak mercekler pozitif değerler verir; sanal görüntüler ve ıraksak mercekler ise negatif değerler verir.

Negatif büyütme ne anlama gelir? Negatif büyütme, görüntünün cisme göre ters olduğunu gösterir. Mutlak değeri ise boyut oranını verir.

Aynalar için de kullanabilir miyim? Ayna denklemi de aynı biçime sahiptir; bu nedenle ayna işaret kurallarını göz önünde bulundurduğunuz sürece ince aynalar için de kullanabilirsiniz.

Son güncelleme:

Fizik ve Mühendislik kategorisinde en popüler

Tüm Fizik ve Mühendislik hesap makinelerini gör