Sıfır Kuponlu Tahvil Nedir?
Sıfır kuponlu tahvil, vade boyunca dönemsel faiz (kupon) ödemesi yapmayan bir tahvildir. Bunun yerine iskontolu, yani nominal değerinin altında bir fiyattan satın alınır ve vade sonunda nominal değeri üzerinden geri ödenir. Yatırımcının getirisinin tamamı, iskontolu alış fiyatı ile vadede eline geçecek tutar arasındaki farktan kaynaklanır. Bu hesaplama aracı, nominal değeri istenen getiri oranıyla bugüne indirgeyerek tahvilin adil fiyatını bulur.
Bu Aracı Nasıl Kullanırsınız?
Tahvilin nominal (vade) değerini, yıllık getiriyi veya istenen getiri oranını yüzde olarak, vadeye kalan yıl sayısını ve getirinin yıl içinde kaç kez bileşikleştiğini girin. Araç; tahvilin bugünkü değerini (fiyatını), nominal değere göre toplam iskonto tutarını ve kullanılan bileşik dönem sayısını size sunar.
Formülün Açıklaması
Fiyat, gelecekteki tek bir nakit akışının bugünkü değeridir:
$$P = \dfrac{F}{\left(1 + \dfrac{r}{n}\right)^{n \cdot t}}$$Burada F nominal değeri, r ondalık olarak yıllık getiriyi, n yıllık bileşik dönem sayısını ve t vadeye kalan yıl sayısını ifade eder. Daha yüksek getiri, daha uzun vade veya daha sık bileşikleştirme; bunların hepsi fiyatı aşağı çeker.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir tahvilin nominal değeri 1.000 $, yıllık getirisi %5 (altı ayda bir bileşik) ve vadeye 10 yıl kalmış olsun. Bu durumda \(r/n = 0{,}05/2 = 0{,}025\) ve \(n \cdot t = 2 \times 10 = 20\) dönem olur. Fiyat ise $$1000 / (1{,}025)^{20} = 1000 / 1{,}638616 \approx 610{,}27\ \$$$ olarak hesaplanır. Yatırımcı bugün yaklaşık 610,27 $ öder ve on yıl sonra 1.000 $ alır — yani yaklaşık 389,73 $ tutarında bir iskonto elde eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Sıfır kuponlu tahviller neden iskontolu işlem görür? Vade boyunca ara faiz ödemedikleri için getiri elde etmenin tek yolu, nominal değerin altından satın almaktır; bu nedenle fiyat her zaman geri ödeme tutarından düşüktür.
Hangi bileşik dönem sıklığını kullanmalıyım? Tahvil için kote edilen geleneğe uyun. Pek çok tahvil altı aylık bileşikleştirme kullanır, ancak yıllık, üç aylık veya aylık seçeneklerini de tercih edebilirsiniz.
Vergileri içeriyor mu? Hayır. Bazı ülkelerde biriken iskonto, zımni faiz geliri olarak vergilendirilebilir; Türkiye dahil her ülkenin vergi kuralları farklılık gösterir. Bu araç yalnızca vergi öncesi piyasa fiyatını hesaplar.
