Máy Tính Lực Hướng Tâm

Máy Tính Lực Hướng Tâm

Dẫn đầu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

F=Khối lượng (kg)·Vận tốc (m/s)2Bán kính (m)F = \frac{\text{Khối lượng (kg)} \cdot \text{Vận tốc (m/s)}^{2}}{\text{Bán kính (m)}}

Ví dụ

F=2·524≈12F = \frac{2 \cdot 5^{2}}{4} \approx 12
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Lực hướng tâm
12,5
newton (N)
Gia tốc hướng tâm 6,25 m/s²

Báo lỗi nội dung trang này

Lực hướng tâm là gì?

Lực hướng tâm là hợp lực hướng vào trong, cần thiết để giữ cho một vật chuyển động theo quỹ đạo tròn. Nếu không có lực này, vật sẽ bay theo đường thẳng đúng như định luật I Newton mô tả. Lực hướng tâm luôn hướng về tâm của đường tròn và phụ thuộc vào khối lượng của vật, tốc độ chuyển động cũng như bán kính của quỹ đạo cong. Đây là công cụ vật lý mang tính phổ quát — bạn có thể dùng với bất kỳ dữ liệu đầu vào nào theo hệ đơn vị SI.

Vật chuyển động trên quỹ đạo tròn với vận tốc tiếp tuyến và lực hướng tâm hướng vào tâm
Lực hướng tâm luôn hướng về tâm của quỹ đạo tròn, vuông góc với vận tốc.

Cách sử dụng máy tính

Nhập khối lượng của vật tính bằng kilôgam, vận tốc tiếp tuyến tính bằng mét trên giây và bán kính quỹ đạo tròn tính bằng mét. Máy tính sẽ trả về lực hướng tâm tính bằng newton (N) cùng với gia tốc hướng tâm tính bằng mét trên giây bình phương (m/s²).

Giải thích công thức

Lực hướng tâm được tính theo công thức $$F = \frac{\text{Mass (kg)} \cdot \text{Velocity (m/s)}^{2}}{\text{Radius (m)}}$$ trong đó m là khối lượng, v là tốc độ và r là bán kính. Vì vận tốc được bình phương nên khi tốc độ tăng gấp đôi, lực cần thiết sẽ tăng gấp bốn lần. Quỹ đạo càng cong gắt (bán kính r càng nhỏ) thì càng cần nhiều lực hơn. Gia tốc hướng tâm liên quan được tính bằng \(a = v^2/r\), do đó \(F = m \cdot a\), hoàn toàn phù hợp với định luật II Newton.

Quảng cáo
Sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa khối lượng, bình phương vận tốc và bán kính trong công thức lực hướng tâm
Lực tăng theo khối lượng và bình phương tốc độ, và giảm khi bán kính tăng.

Ví dụ minh họa

Một quả bóng nặng 2 kg được quay tròn trên quỹ đạo bán kính 4 m với tốc độ 5 m/s. Khi đó $$F = \frac{2 \times 5^2}{4} = \frac{2 \times 25}{4} = \frac{50}{4} = 12{,}5 \text{ N}.$$ Gia tốc hướng tâm là $$a = \frac{25}{4} = 6{,}25 \text{ m/s}^2.$$

Chuyển đổi đơn vị cho tốc độ, khối lượng và bán kính

Công thức \(F = \frac{mv^2}{r}\) cho ra lực tính bằng niutơn chỉ khi khối lượng tính bằng kilôgam, tốc độ tính bằng mét trên giây và bán kính tính bằng mét. Hãy đổi các đơn vị khác sang hệ SI trước.

Đại lượng Đơn vị Tương đương (SI)
Tốc độ 1 km/h 0.27778 m/s
Tốc độ 1 mph 0.44704 m/s
Tốc độ 1 hải lý/giờ (knot) 0.51444 m/s
Khối lượng 1 g 0.001 kg
Khối lượng 1 lb 0.45359 kg
Bán kính 1 cm 0.01 m
Bán kính 1 km 1000 m
Bán kính 1 ft 0.3048 m

Chuyển đổi đầu ra

Từ Sang
1 N 0.22481 lbf
1 kN 1000 N
Gia tốc tính bằng m/s² Chia cho 9.80665 để được gia tốc tính bằng g

Ví dụ nhanh

Tốc độ 72 km/h là 72 × 0.27778 ≈ 20 m/s (tương đương 72 ÷ 3.6 = 20). Một chiếc ô tô 1000 kg chạy với tốc độ 20 m/s qua một khúc cua có bán kính 50 m cần:

$$F = \frac{1000 \cdot 20^2}{50} = \frac{400000}{50} = 8000\ \text{N}$$

Vậy lực là 8000 N, tức 8 kN, hay khoảng 1798.5 lbf (8000 × 0.22481). Gia tốc hướng tâm là \(a = v^2/r = 400/50 = 8\ \text{m/s}^2\), tức 8 ÷ 9.80665 ≈ 0.82 g.

Quảng cáo

Các thuật ngữ và biến chính

  • Lực hướng tâm (F, niutơn, N): lực hợp hướng vào tâm của quỹ đạo tròn, giữ cho vật chuyển động theo đường cong. Đây không phải là một loại lực riêng biệt; nó là tên gọi của hợp lực hướng vào trong.
  • Khối lượng (m, kg): lượng vật chất trong vật, quyết định mức độ chống lại sự thay đổi chuyển động của vật (quán tính).
  • Tốc độ tiếp tuyến (v, m/s): tốc độ của vật dọc theo quỹ đạo tròn. Hướng của nó tiếp tuyến với đường tròn.
  • Bán kính cong (r, m): khoảng cách từ tâm quỹ đạo tròn đến vật. Với đường cong không tròn, đó là bán kính của đường tròn khớp nhất với đường cong tại điểm đó.
  • Gia tốc hướng tâm (a, m/s²): gia tốc hướng vào trong, \(a = \frac{v^2}{r}\), sao cho \(F = ma\).
  • Vận tốc góc (ω, rad/s): tốc độ quay, liên hệ với tốc độ theo \(v = \omega r\).
  • Chu kỳ (T, s): thời gian để quay được một vòng đầy đủ, với \(v = \frac{2\pi r}{T}\).

Các dạng tương đương

Thay \(v = \omega r\) hoặc \(v = 2\pi r/T\) vào \(F = mv^2/r\) ta được:

$$F = \frac{mv^2}{r} = m\omega^2 r = \frac{4\pi^2 m r}{T^2}$$

Hợp lực so với các lực thành phần

Lực hướng tâm là lực hướng vào trong tổng hợp, tức tổng vectơ của các lực thực tế tác dụng lên vật. Các lực thực tế này bao gồm lực căng (quả bóng buộc dây), lực ma sát (ô tô trên đường cong phẳng), trọng lực (vệ tinh trên quỹ đạo) và phản lực pháp tuyến (đường nghiêng lòng máng hoặc đường ray vòng xoắn). Mỗi tình huống sử dụng một lực khác nhau hoặc tổ hợp lực khác nhau để cung cấp \(mv^2/r\) cần thiết. Không thêm lực hướng tâm vào sơ đồ vật tự do như một lực bổ sung.

Câu hỏi thường gặp

Lực hướng tâm có phải là một loại lực mới không? Không. Đây chỉ là tên gọi cho bất kỳ lực thực nào (lực căng dây, trọng lực, lực ma sát, phản lực) tác dụng hướng vào trong để duy trì chuyển động tròn.

Lực hướng tâm và lực ly tâm khác nhau như thế nào? Lực hướng tâm là lực thực hướng vào trong. Còn "lực" ly tâm là một lực ảo hướng ra ngoài, chỉ cảm nhận được trong hệ quy chiếu quay.

Tôi nên dùng đơn vị nào? Hãy dùng kilôgam, mét trên giây và mét để có kết quả lực tính bằng newton (theo hệ đơn vị SI).

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Vật lý và Kỹ thuật

Xem tất cả máy tính Vật lý và Kỹ thuật