Công cụ này làm được gì
Máy tính làm việc với năm con số cốt lõi của bất kỳ đơn hàng hay dòng sản phẩm nào: Giá vốn (\(C\)), Doanh thu hay giá bán (\(R\)), Lợi nhuận gộp (\(P\)), Biên lợi nhuận gộp (\(G\), tính theo phần trăm của doanh thu) và Markup (\(M\), tính theo phần trăm của giá vốn). Bạn chỉ cần nhập hai giá trị bất kỳ — miễn là có ít nhất một con số tiền tệ — công cụ sẽ tính ngay ba giá trị còn lại để bạn luôn thấy đủ cả năm chỉ số cùng lúc.
Cách sử dụng
Chọn cặp giá trị bạn đã biết từ danh sách thả xuống, ví dụ "Giá vốn và Biên lợi nhuận". Nhập giá trị thứ nhất vào ô A và giá trị thứ hai vào ô B (ô tiền tệ điền số tiền bình thường, ô phần trăm điền dưới dạng số, chẳng hạn 25 nghĩa là 25%). Nhấn tính toán và xem toàn bộ kết quả phân tích. Riêng biên lợi nhuận và markup không thể đi cùng nhau, vì hai con số phần trăm không bao giờ xác định được một giá trị tiền tệ cụ thể.
Giải thích các công thức
Mọi thứ đều bắt nguồn từ ba mối quan hệ: lợi nhuận bằng doanh thu trừ giá vốn (\(P = R - C\)), biên lợi nhuận gộp bằng lợi nhuận chia cho doanh thu (\(G = P / R\)), và markup bằng lợi nhuận chia cho giá vốn (\(M = P / C\)).
$$P = R - C,\quad G = \frac{P}{R},\quad M = \frac{P}{C}$$Phần trăm được chuyển thành phân số trước (\(g = G/100\), \(m = M/100\)). Một cách biến đổi tiện lợi: nếu biết giá vốn và biên lợi nhuận, doanh thu \(= C / (1 - g)\); nếu biết doanh thu và markup, giá vốn \(= R / (1 + m)\).
$$R = \frac{C}{1 - g}$$Ví dụ minh họa
Giả sử giá vốn của bạn là 100$ và bạn muốn đạt biên lợi nhuận gộp 25%. Khi đó \(g = 0{,}25\), doanh thu \(= 100 / (1 - 0{,}25) = 100 / 0{,}75 = 133{,}33\$\). Lợi nhuận gộp \(= 133{,}33 - 100 = 33{,}33\$\), và markup \(= 33{,}33 / 100 = 33{,}33\%\). Như vậy biên lợi nhuận 25% tương ứng với markup 33,33% trên giá vốn.
Bảng chuyển đổi từ biên lợi nhuận sang tỷ lệ đánh dấu giá
Biên lợi nhuận gộp và tỷ lệ đánh dấu giá (markup) mô tả cùng một khoản lợi nhuận nhưng dựa trên hai cơ sở khác nhau. Biên lợi nhuận chia lợi nhuận cho doanh thu, còn tỷ lệ đánh dấu giá chia lợi nhuận cho chi phí. Vì chi phí luôn nhỏ hơn doanh thu, nên đối với cùng một giao dịch bán, tỷ lệ đánh dấu giá luôn lớn hơn biên lợi nhuận.
Các công thức chuyển đổi, với biên lợi nhuận \(G\) và tỷ lệ đánh dấu giá \(M\) dưới dạng số thập phân:
$$M = \frac{G}{1-G} \qquad G = \frac{M}{1+M} \qquad \text{Hệ số nhân giá trên chi phí} = \frac{1}{1-G} = 1+M$$
| Biên lợi nhuận gộp | Tỷ lệ đánh dấu giá tương đương | Hệ số nhân trên chi phí (1/(1−g)) |
|---|---|---|
| 10% | 11.11% | 1.1111 |
| 20% | 25% | 1.25 |
| 25% | 33.33% | 1.3333 |
| 30% | 42.86% | 1.4286 |
| 40% | 66.67% | 1.6667 |
| 50% | 100% | 2 |
| 60% | 150% | 2.5 |
| 75% | 300% | 4 |
Ví dụ: biên lợi nhuận 40% cho \(M = \frac{0.40}{1-0.40} = 0.6667\), tức là tỷ lệ đánh dấu giá 66.67%. Quay ngược lại, \(G = \frac{0.6667}{1+0.6667} = 0.40\). Biên lợi nhuận không bao giờ đạt tới 100%, nhưng tỷ lệ đánh dấu giá có thể vượt quá 100%.
So sánh kịch bản: cùng chi phí, khác biên lợi nhuận
Chi phí cố định là $100. Doanh thu là \(R = \frac{C}{1-g}\), lợi nhuận là \(R - C\), và tỷ lệ đánh dấu giá là \(\frac{\text{Lợi nhuận}}{C}\).
| Chi phí | Biên lợi nhuận mục tiêu | Doanh thu | Lợi nhuận gộp | Tỷ lệ đánh dấu giá |
|---|---|---|---|---|
| $100.00 | 20% | $125.00 | $25.00 | 25% |
| $100.00 | 30% | $142.86 | $42.86 | 42.86% |
| $100.00 | 40% | $166.67 | $66.67 | 66.67% |
| $100.00 | 50% | $200.00 | $100.00 | 100% |
Kiểm tra chi tiết cho dòng 40%: \(R = \frac{100}{1-0.40} = \frac{100}{0.60} = 166.67\), lợi nhuận \(= 166.67 - 100 = 66.67\), tỷ lệ đánh dấu giá \(= \frac{66.67}{100} = 66.67\%\).
Sử dụng doanh thu và lợi nhuận làm cặp đã biết
| Doanh thu | Lợi nhuận | Chi phí (R − lợi nhuận) | Biên lợi nhuận | Tỷ lệ đánh dấu giá |
|---|---|---|---|---|
| $250.00 | $100.00 | $150.00 | 40% | 66.67% |
| $80.00 | $20.00 | $60.00 | 25% | 33.33% |
Cứ mỗi lần biên lợi nhuận tăng 10 điểm phần trăm, tỷ lệ đánh dấu giá cần tăng ngày càng nhiều hơn, vì vậy khi biên lợi nhuận tăng từ 40% lên 50%, tỷ lệ đánh dấu giá phải tăng từ 66.67% lên 100%.
Thuật ngữ chính: Chi phí, Doanh thu, Lợi nhuận gộp, Biên lợi nhuận, Tỷ lệ đánh dấu giá
- Chi phí
- Số tiền bạn phải bỏ ra để có được hoặc sản xuất mặt hàng: chi phí đơn vị hoặc giá vốn hàng bán (COGS). Chi phí này thường bao gồm nguyên vật liệu, nhân công trực tiếp và phí vận chuyển đầu vào, nhưng không bao gồm chi phí chung.
- Doanh thu
- Số tiền khách hàng trả, tức là giá bán (trên mỗi đơn vị) hoặc tổng doanh số bán (đối với nhiều đơn vị), trước khi trừ bất kỳ chi phí nào.
- Lợi nhuận gộp
- Doanh thu trừ chi phí: \(\text{Lợi nhuận} = R - C\). Khoản này được tính trước chi phí chung, chi phí vận hành, lãi vay và thuế.
- Biên lợi nhuận gộp
- Lợi nhuận gộp chiếm bao nhiêu phần trăm doanh thu: \(g = \frac{\text{Lợi nhuận}}{R}\). Biên lợi nhuận 30% nghĩa là cứ mỗi 1 đô la doanh thu thì 30 xu là lợi nhuận gộp.
- Tỷ lệ đánh dấu giá (Markup)
- Lợi nhuận gộp chiếm bao nhiêu phần trăm chi phí: \(m = \frac{\text{Lợi nhuận}}{C}\). Tỷ lệ đánh dấu giá 50% nghĩa là giá bán bằng chi phí cộng thêm một nửa chi phí.
Gộp so với ròng: tất cả các con số này đều là số liệu gộp. Chúng không bao gồm chi phí vận hành (tiền thuê mặt bằng, tiền lương, tiếp thị), lãi vay và thuế, nên chúng cao hơn lợi nhuận ròng. Biên lợi nhuận gộp lành mạnh phải đủ lớn để trang trải các chi phí đó và vẫn còn lại lợi nhuận ròng.
Câu hỏi thường gặp
Biên lợi nhuận và markup khác nhau thế nào? Biên lợi nhuận đo lợi nhuận so với giá bán (doanh thu), còn markup đo cùng khoản lợi nhuận đó so với giá vốn. Markup luôn là con số phần trăm lớn hơn.
Vì sao tôi không thể chỉ nhập biên lợi nhuận và markup? Hai con số phần trăm mô tả mối quan hệ giữa giá vốn và giá bán nhưng không chứa số tiền cụ thể nào, nên không thể suy ra giá trị tiền tệ. Cần ít nhất một trong ba giá trị: giá vốn, doanh thu hoặc lợi nhuận.
Lợi nhuận có thể âm không? Có. Nếu doanh thu thấp hơn giá vốn, máy tính sẽ trả về lợi nhuận, biên lợi nhuận và markup âm, thể hiện một khoản lỗ.