Máy tính cotang là gì?
Máy tính cotang giúp bạn tìm giá trị cotang của một góc, ký hiệu là \(\cot(\theta)\). Cotang là một trong sáu hàm lượng giác cơ bản, được định nghĩa là tỉ số giữa cosin và sin của góc — hay nói cách khác, là nghịch đảo của tang. Hàm này được dùng rộng rãi trong lượng giác, vật lý, kỹ thuật và hình học để mô tả mối liên hệ giữa các cạnh và góc.
Cách sử dụng
Bạn nhập số đo góc, sau đó chọn đơn vị là độ hay radian. Máy tính sẽ tự động đổi độ sang radian rồi tính $$\cot(\theta) = \frac{\cos\left(\text{Angle} \cdot \frac{\pi}{180}\right)}{\sin\left(\text{Angle} \cdot \frac{\pi}{180}\right)}$$ Kết quả hiển thị kèm theo giá trị góc quy đổi ra radian để bạn tiện đối chiếu. Lưu ý: cotang không xác định khi \(\sin(\theta) = 0\) — điều này xảy ra tại 0°, 180°, 360° và mọi bội số của 180°.
Giải thích công thức
Công thức cốt lõi là $$\cot(\theta) = \frac{\cos(\theta)}{\sin(\theta)} = \frac{1}{\tan(\theta)}$$ Vì sin (trên đường tròn đơn vị) nằm ở mẫu số, nên khi góc tiến dần tới một bội số của 180° và sin tiến về 0, giá trị hàm sẽ tăng vô hạn. Với mọi góc khác, tỉ số này cho ra một giá trị hữu hạn và chính xác.
Ví dụ minh họa
Với \(\theta = 45°\): \(\cos(45°) \approx 0{,}70710678\) và \(\sin(45°) \approx 0{,}70710678\), nên $$\cot(45°) = \frac{0{,}70710678}{0{,}70710678} = 1$$ Với \(\theta = 30°\): \(\cos(30°) \approx 0{,}8660254\), \(\sin(30°) = 0{,}5\), nên $$\cot(30°) = \frac{0{,}8660254}{0{,}5} \approx 1{,}7320508$$ (chính là \(\sqrt{3}\)).
Diễn giải kết quả cotang
- Dấu theo góc phần tư: cot dương ở góc phần tư I (0°–90°) và góc phần tư III (180°–270°), nơi sin và cos cùng dấu. Cot âm ở góc phần tư II (90°–180°) và góc phần tư IV (270°–360°), nơi sin và cos trái dấu.
- Chu kỳ: cot lặp lại sau mỗi 180° (π radian): \(\cot(\theta + 180^\circ) = \cot\theta\). Đây là lý do cot 30° và cot 210° đều bằng √3.
- Biến thiên trong một chu kỳ: trong mỗi khoảng giữa hai góc không xác định liên tiếp (ví dụ từ 0° đến 180°), cot giảm liên tục từ +∞ xuống −∞, đi qua 1 tại 45°, 0 tại 90° và −1 tại 135°.
- Quan hệ phụ nhau: \(\cot\theta = \tan(90^\circ - \theta)\). Ví dụ, \(\cot 30^\circ = \tan 60^\circ = \sqrt{3}\).
- Hàm lẻ: \(\cot(-\theta) = -\cot\theta\), nên đồ thị đối xứng qua gốc tọa độ. Ví dụ, \(\cot(-45^\circ) = -1\).
- Gần các góc không xác định: tại bội số của 180°, đồ thị có các tiệm cận đứng. Khi θ tiến tới 0° từ phía trên, cot tăng dần về +∞. Khi θ tiến tới 0° từ phía dưới (ví dụ −0.001°), cot giảm dần về −∞. Điều tương tự xảy ra quanh 180° và 360°.
- Các nghiệm: cot bằng 0 tại 90° + k·180° (90°, 270°, …), nơi cos bằng 0.
Vì máy tính chỉ lưu số π một cách gần đúng, khi nhập đúng 180° hoặc π radian, máy có thể trả về một số rất lớn thay vì thông báo "không xác định". Hãy coi giá trị như vậy là tiệm cận, không phải kết quả thực.
Câu hỏi thường gặp
\(\cot(90°)\) bằng bao nhiêu? Vì \(\cos(90°) = 0\) và \(\sin(90°) = 1\), nên \(\cot(90°) = 0\).
Vì sao đôi khi cotang không xác định? Khi \(\sin(\theta) = 0\) (tại 0°, 180°, 360°…), phép chia cho 0 là không xác định, nên cotang không có giá trị tại những góc này.
cot có giống với \(1/\tan\) không? Đúng vậy — cotang là nghịch đảo của tang tại mọi điểm mà tang xác định và khác 0.