Máy tính độ thanh thải creatinin (theo cân nặng lý tưởng) làm gì
Công cụ này ước tính độ thanh thải creatinin (CrCl) bằng công thức Cockcroft-Gault, nhưng khác với phiên bản dùng cân nặng thực ở một điểm quan trọng: nó sử dụng cân nặng lý tưởng (IBW) thay cho cân nặng thực của bạn. Đầu tiên, công cụ tính IBW từ chiều cao và giới tính của bạn theo công thức Devine, rồi đưa giá trị đó vào công thức Cockcroft-Gault. Dùng IBW là quy ước lâm sàng phổ biến, vì ở người có nhiều mỡ thừa, cân nặng thực có thể làm ước tính độ thanh thải cao hơn thực tế, trong khi mô mỡ hầu như không góp phần tạo ra creatinin.
Cách sử dụng
Chọn giới tính, sau đó nhập tuổi (năm), chiều cao (cm) và creatinin huyết thanh (mg/dL, lấy từ kết quả xét nghiệm máu). Công cụ sẽ đổi chiều cao sang inch, tính cân nặng lý tưởng và trả về độ thanh thải creatinin ước tính theo mL/min cùng với phân loại chức năng thận. Nếu bạn để trống một ô, công cụ chỉ đơn giản chờ bạn nhập chứ không tự suy đoán bằng giá trị mặc định.
Giải thích công thức
Cân nặng lý tưởng dùng công thức Devine (1974), trong đó h là chiều cao tính bằng inch (h bằng chiều cao theo cm chia cho 2,54):
$$ \text{IBW (male)} = 50 + 2.3 \times (h - 60) $$ $$ \text{IBW (female)} = 45.5 + 2.3 \times (h - 60) $$Cân nặng lý tưởng đó sau đó được đưa vào công thức Cockcroft-Gault, trong đó Scr là creatinin huyết thanh theo mg/dL và S là hệ số giới tính (1 cho nam, 0,85 cho nữ):
$$ \text{CrCl} = \frac{(140 - \text{age}) \times \text{IBW} }{ 72 \times \text{Scr} } \times S $$Ví dụ minh họa
Xét một người nam 60 tuổi, cao 175 cm, có creatinin huyết thanh 1,0 mg/dL. Chiều cao của anh ấy là 175 chia cho 2,54, tức khoảng 68,9 inch, nên cân nặng lý tưởng là 50 + 2,3 × (68,9 − 60), tức khoảng 70,5 kg. Đưa vào công thức Cockcroft-Gault ta được (140 − 60) × 70,5 / (72 × 1,0) = 5640 / 72, tức khoảng 78,3 mL/min, đặt anh ấy vào mức giảm nhẹ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao dùng cân nặng lý tưởng thay cho cân nặng thực? Trong công thức Cockcroft-Gault, dùng cân nặng thực ở người béo phì có thể làm ước tính độ thanh thải cao hơn thực tế, vì mô mỡ thừa góp rất ít creatinin. Cân nặng lý tưởng cho ước tính sát thực hơn; nhiều tài liệu dùng IBW, hoặc dùng cân nặng thực khi nó thấp hơn IBW.
Công thức cân nặng lý tưởng nào được sử dụng? Công thức Devine: 50 kg cho nam (45,5 kg cho nữ) cộng thêm 2,3 kg cho mỗi inch chiều cao vượt quá 5 feet, tức 60 inch.
Đây có phải là GFR đo trực tiếp không? Không. Cockcroft-Gault ước tính độ thanh thải creatinin, vốn xấp xỉ mức lọc của thận nhưng không phải là phép đo trực tiếp. Nó không được chuẩn hóa theo diện tích bề mặt cơ thể và chỉ nên hỗ trợ, chứ không thay thế, đánh giá lâm sàng và kết quả xét nghiệm.
