Thang điểm Wells cho DVT là gì?
Thang điểm Wells dành cho huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) là một quy tắc tiên lượng lâm sàng đã được kiểm chứng, giúp ước tính xác suất một bệnh nhân có triệu chứng ở chân thực sự bị huyết khối tĩnh mạch sâu trước khi làm xét nghiệm. Do bác sĩ Philip Wells cùng cộng sự phát triển, thang điểm này tổng hợp mười dấu hiệu lâm sàng dễ thu thập thành một tổng điểm có trọng số, từ đó định hướng các bước thăm dò tiếp theo như xét nghiệm D-dimer và siêu âm Doppler ép tĩnh mạch.
Cách sử dụng công cụ
Hãy tích chọn từng tiêu chí lâm sàng phù hợp với bệnh nhân của bạn. Chín tiêu chí, mỗi tiêu chí cộng +1 điểm. Riêng tiêu chí cuối cùng — "có một chẩn đoán thay thế có khả năng ngang bằng hoặc cao hơn DVT" — sẽ trừ đi 2 điểm. Công cụ tính tổng điểm ngay lập tức và trả về kết quả kèm theo ba mức phân tầng nguy cơ: thấp (≤0), trung bình (1–2) hoặc cao (≥3) đối với khả năng mắc DVT.
Giải thích công thức
$$\text{Score} = \text{Cancer} + \text{Paralysis} + \text{Bedridden} + \text{Tenderness} + \text{Leg Swollen} + \text{Calf Swelling} + \text{Pitting Edema} + \text{Collateral Veins} + \text{Prior DVT} - 2 \times \text{Alt. Diagnosis}$$ Điểm = (ung thư đang hoạt động) + (liệt/bó bột) + (nằm liệt giường/mới phẫu thuật) + (đau dọc tĩnh mạch sâu) + (sưng toàn bộ chân) + (bắp chân sưng >3 cm) + (phù ấn lõm) + (giãn tĩnh mạch nông bàng hệ) + (tiền sử DVT) − 2 × (chẩn đoán thay thế có khả năng tương đương). Mỗi tiêu chí dương tính được tính 1 điểm, ngoại trừ tiêu chí chẩn đoán thay thế bị trừ −2 điểm.
Ví dụ minh họa
Một bệnh nhân có ung thư đang hoạt động (+1), đau khu trú dọc tĩnh mạch sâu (+1), sưng toàn bộ chân (+1) và bắp chân sưng hơn 3 cm (+1), không có chẩn đoán thay thế nào khả dĩ. Tổng điểm = $$1 + 1 + 1 + 1 = \mathbf{4}$$ xếp bệnh nhân vào nhóm nguy cơ cao, trong đó thường được khuyến nghị tiến hành siêu âm trực tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Đây có phải là chẩn đoán không? Không. Thang điểm Wells chỉ ước tính xác suất và cần được kết hợp với xét nghiệm D-dimer và/hoặc chẩn đoán hình ảnh cùng với đánh giá lâm sàng của bác sĩ.
Phiên bản hai mức là gì? Một số phác đồ sử dụng ngưỡng ≥2 = "khả năng có DVT" và <2 = "ít khả năng DVT". Công cụ này dùng cách phân chia ba mức (thấp/trung bình/cao).
Điểm số có thể âm không? Có. Nếu chọn tiêu chí chẩn đoán thay thế nhưng có rất ít hoặc không có điểm nào khác, tổng điểm có thể là −2, cho thấy nguy cơ thấp.