Thang điểm Wells cho DVT là gì?
Thang điểm Wells cho huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) là một quy tắc tiên lượng lâm sàng đã được kiểm chứng, giúp ước tính xác suất tiền nghiệm rằng một bệnh nhân có triệu chứng ở chân thực sự bị DVT. Bằng cách tính điểm cho chín đặc điểm lâm sàng dương tính và trừ điểm khi có một chẩn đoán thay thế khả dĩ ngang bằng, bác sĩ có thể quyết định nên cho siêu âm ép tĩnh mạch ngay hay làm xét nghiệm D-dimer trước. Công cụ này áp dụng phiên bản ba mức (thấp/trung bình/cao) được sử dụng rộng rãi của quy tắc này.
Cách sử dụng công cụ
Hãy đánh dấu từng tiêu chí lâm sàng phù hợp với bệnh nhân của bạn. Mỗi đặc điểm dương tính cộng +1 điểm, trong khi tiêu chí "chẩn đoán thay thế khả dĩ ngang bằng hoặc hơn DVT" sẽ trừ đi 2 điểm. Công cụ sẽ tự động tính tổng điểm và quy đổi kết quả thành nhóm nguy cơ tương ứng cùng tỷ lệ DVT ước tính.
Giải thích công thức
$$\text{Điểm số} = \sum(\text{điểm các tiêu chí})$$ Các yếu tố được tính gồm: ung thư đang hoạt động, liệt/bất động, mới nằm liệt giường hoặc phẫu thuật gần đây, đau dọc hệ tĩnh mạch sâu, sưng toàn bộ chân, bắp chân sưng \(\geq 3\) cm, phù ấn lõm, tĩnh mạch nông bàng hệ, và tiền sử DVT đã ghi nhận — mỗi yếu tố +1 — trừ 2 điểm nếu có chẩn đoán thay thế khả dĩ ngang bằng hoặc hơn. Phân tầng: tổng điểm dưới 1 là nguy cơ thấp (~5% DVT), 1–2 điểm là trung bình (~17%), và từ 3 điểm trở lên là cao (~53%).
Ví dụ minh họa
Một bệnh nhân có ung thư đang hoạt động (+1), đau khu trú dọc hệ tĩnh mạch sâu (+1) và sưng toàn bộ chân (+1), không có chẩn đoán thay thế nào. $$\text{Tổng} = 1 + 1 + 1 = 3 \text{ điểm} \rightarrow \text{Nguy cơ cao}$$ tỷ lệ DVT khoảng 53%. Bệnh nhân này cần được chỉ định siêu âm ép tĩnh mạch.
Câu hỏi thường gặp
Có phiên bản hai mức không? Có. Mô hình lưỡng phân phân loại "khả năng DVT cao" (\(\geq 2\) điểm) so với "khả năng DVT thấp" (\(\leq 1\) điểm); công cụ này sử dụng mô hình ba mức nguyên gốc.
Điểm số có thể âm không? Có — nếu chỉ chọn "chẩn đoán thay thế khả dĩ ngang bằng" thì điểm là \(-2\), vẫn nằm trong nhóm nguy cơ thấp.
Điểm thấp có loại trừ được DVT không? Không nếu chỉ dựa vào riêng nó. Một điểm số thấp hoặc khả năng DVT thấp thường được kết hợp với kết quả D-dimer âm tính để loại trừ DVT một cách an toàn. Công cụ này dùng cho mục đích giáo dục và hỗ trợ lâm sàng, không thay thế cho phán đoán của bác sĩ.