DVT için Wells skoru nedir?
Derin ven trombozu (DVT) için Wells skoru, bacak şikâyetleri olan bir hastada DVT bulunma test öncesi olasılığını tahmin eden, geçerliliği kanıtlanmış bir klinik tahmin kuralıdır. Dokuz olumlu klinik bulgu puanlanarak ve alternatif bir tanı en az DVT kadar olası olduğunda puan düşülerek, klinisyenler doğrudan kompresyon ultrasonografisine mi yönelecekleri yoksa önce D-dimer testi mi kullanacakları konusunda karar verebilir. Bu araç, kuralın yaygın olarak kullanılan üç kademeli (düşük/orta/yüksek) versiyonunu uygular.
Bu hesaplayıcı nasıl kullanılır?
Hastanız için geçerli olan her klinik kriteri işaretleyin. Her olumlu bulgu +1 puan eklerken, "alternatif tanı en az DVT kadar olası" seçeneği 2 puan düşürür. Hesaplayıcı puanları anında toplar ve sonucu bir risk kategorisine ile yaklaşık bir DVT sıklığına eşler.
Formülün açıklaması
Skor = Σ(kriter puanları). Kapsanan maddeler şunlardır: aktif kanser, paralizi/immobilizasyon, yakın zamanda yatağa bağımlılık/cerrahi, derin ven hattında hassasiyet, tüm bacakta şişlik, baldırda ≥3 cm şişlik, gode bırakan ödem, kollateral yüzeyel venler ve önceden belgelenmiş DVT — her biri +1 — eksi, alternatif bir tanı en az DVT kadar olası ise 2. Sınıflandırma: 1'in altındaki toplam düşük risk (~%5 DVT), 1–2 orta risk (~%17) ve 3 veya üzeri yüksek risktir (~%53).
$$\text{Score} = \text{Cancer} + \text{Paralysis} + \text{Bedridden} + \text{Tenderness} + \text{Leg Swollen} + \text{Calf Swelling} + \text{Edema} + \text{Collateral Veins} + \text{Prior DVT} - 2\cdot\text{Alt. Diagnosis}$$
Çözümlü örnek
Bir hastada aktif kanser (+1), lokalize derin ven hassasiyeti (+1) ve tüm bacakta şişlik (+1) bulunuyor; alternatif bir tanı yok. Toplam \(= 1 + 1 + 1 = 3\) puan → Yüksek risk, yaklaşık %53 DVT sıklığı. Bu hasta kompresyon ultrasonografisi görüntülemesi gerektirir.
Sık sorulan sorular
İki kademeli bir versiyon var mı? Evet. İkiye ayrılmış bir model "DVT olası" (≥2) ile "DVT olası değil" (≤1) şeklinde sınıflandırma yapar; bu hesaplayıcı orijinal üç kademeli modeli kullanır.
Skor negatif olabilir mi? Evet — yalnızca "alternatif tanı en az DVT kadar olası" seçildiğinde −2 elde edilir ki bu yine de düşük risk kategorisine girer.
Düşük skor DVT'yi dışlar mı? Tek başına dışlamaz. Düşük veya olası olmayan bir skor, DVT'yi güvenle dışlamak için genellikle negatif bir D-dimer ile birleştirilir. Bu araç eğitim ve klinik destek amaçlıdır; klinik muhakemenin yerini tutmaz.