Thang điểm CURB-65 là gì?
CURB-65 là công cụ tiên lượng lâm sàng dùng để đánh giá mức độ nặng của viêm phổi mắc phải tại cộng đồng (CAP) và hỗ trợ quyết định bệnh nhân có thể điều trị tại nhà, nhập viện theo dõi ở khoa thường hay cần chăm sóc tích cực. Thang điểm này bắt nguồn từ nghiên cứu của Hội Lồng ngực Anh (British Thoracic Society) và được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới, bao gồm cả Việt Nam. Lưu ý: đây là công cụ hỗ trợ ra quyết định, không thay thế cho đánh giá lâm sàng của bác sĩ.
Cách sử dụng
Hãy trả lời Có hoặc Không cho từng tiêu chí trong năm tiêu chí. Mỗi câu trả lời "Có" được cộng 1 điểm. Tổng điểm dao động từ 0 đến 5. Công cụ sẽ trả về tổng điểm, ước tính tỷ lệ tử vong trong 30 ngày, phân nhóm nguy cơ và hướng xử trí gợi ý.
Giải thích năm tiêu chí
C (Confusion) – Lú lẫn mới khởi phát (hoặc điểm trắc nghiệm tâm thần rút gọn ≤ 8). U (Urea) – Ure máu lớn hơn 7 mmol/L (khoảng 19 mg/dL). R (Respiratory rate) – Nhịp thở từ 30 lần/phút trở lên. B (Blood pressure) – Huyết áp thấp (tâm thu < 90 mmHg hoặc tâm trương ≤ 60 mmHg). 65 – Tuổi từ 65 trở lên. Tổng điểm chính là tổng của các điểm thành phần: Điểm = C + U + R + B + 65.
$$\text{CURB-65} = \text{Confusion} + \text{Urea} + \text{Resp. Rate} + \text{Low BP} + \text{Age} \geq 65$$
Ví dụ minh họa
Một bệnh nhân 80 tuổi (1 điểm do tuổi) nhập viện với tình trạng lú lẫn mới xuất hiện (1 điểm) và nhịp thở 32 lần/phút (1 điểm). Ure máu bình thường và huyết áp ổn định. Điểm = \(1 + 0 + 1 + 0 + 1 = 3\). Điểm số 3 cho thấy nguy cơ cao với tỷ lệ tử vong trong 30 ngày khoảng 14%, do đó nên cho bệnh nhân nhập viện và cân nhắc đánh giá nhu cầu chăm sóc tích cực.
Câu hỏi thường gặp
Các mức điểm có ý nghĩa gì? 0–1: nguy cơ thấp (tử vong ~0,6–2,7%), có thể cân nhắc điều trị ngoại trú. 2: nguy cơ trung bình (~6,8%), cân nhắc nhập viện theo dõi ngắn ngày. 3–5: nguy cơ cao (14–28%), cần nhập viện và đánh giá chuyển ICU.
CURB-65 có giống CRB-65 không? CRB-65 bỏ tiêu chí ure máu (xét nghiệm máu), nên có thể dùng tại tuyến chăm sóc ban đầu khi không có điều kiện xét nghiệm; điểm tối đa là 4.
Điểm thấp có đảm bảo an toàn tuyệt đối không? Không. Luôn kết hợp điểm số với đánh giá lâm sàng, hoàn cảnh xã hội, độ bão hòa oxy và các bệnh đồng mắc.