Công cụ tính thể tích hình trụ ra lít là gì?
Công cụ này giúp bạn biết một vật chứa hình trụ có thể đựng được bao nhiêu chất lỏng, tính theo đơn vị lít. Bạn chỉ cần nhập bán kính và chiều cao của hình trụ (đơn vị cm), công cụ sẽ áp dụng công thức hình học chuẩn để tính thể tích rồi quy đổi sang lít. Đây là công cụ rất tiện cho việc tính bồn chứa, ống dẫn, thùng phuy, bình nước, bể cá hay bất kỳ vật chứa hình trụ nào.
Cách sử dụng
Hãy đo bán kính bên trong của hình trụ (bằng một nửa đường kính) và chiều cao của nó, cả hai đều tính bằng cm. Nhập hai giá trị này vào, công cụ sẽ ngay lập tức cho biết dung tích tính theo lít, kèm theo thể tích tương ứng tính bằng centimét khối. Nếu bạn chỉ biết đường kính, hãy chia đôi để ra bán kính.
Giải thích công thức
Thể tích hình trụ bằng diện tích đáy tròn nhân với chiều cao: $$V = \pi \times r^{2} \times h$$ Khi \(r\) và \(h\) tính bằng cm, \(V\) sẽ ra đơn vị centimét khối (cm³). Vì 1 lít đúng bằng 1000 cm³, nên chỉ cần chia kết quả cho 1000 là quy đổi được sang lít: $$\text{Số lít} = \frac{\pi \times r^{2} \times h}{1000}$$
Ví dụ minh họa
Giả sử một bồn chứa có bán kính 10 cm và chiều cao 20 cm. Thể tích sẽ là $$\pi \times 10^{2} \times 20 = \pi \times 100 \times 20 = 6283{,}19 \text{ cm}^3$$ Chia cho 1000 ta được dung tích khoảng 6,283 lít.
Dung tích hình trụ theo kích thước thông dụng
Máy tính sử dụng \(V_{\text{L}} = \frac{\pi r^2 h}{1000}\), với bán kính và chiều cao tính bằng centimet. Bảng dưới đây liệt kê các hình trụ thông dụng, với thể tích tính bằng cm³ và lít (1 L = 1000 cm³).
| Vật mẫu | Bán kính (cm) | Chiều cao (cm) | Thể tích (cm³) | Thể tích (L) |
|---|---|---|---|---|
| Lon nước ngọt (ước chừng) | 4 | 12 | 603.19 | 0.603 |
| Hộp đựng nhỏ | 5 | 10 | 785.40 | 0.785 |
| Hình trụ cỡ thùng xô | 10 | 20 | 6,283.19 | 6.283 |
| Thùng phuy (cỡ 200–250 L) | 30 | 90 | 254,469.00 | 254.469 |
| Bể chứa lớn | 50 | 100 | 785,398.16 | 785.398 |
Kiểm tra ví dụ với r = 10 cm, h = 20 cm: \(\pi \times 10^2 \times 20 = 2000\pi \approx 6283.19\) cm³, và \(6283.19 / 1000 \approx 6.283\) L.
Thay đổi kích thước: thể tích tăng theo bình phương của bán kính nhưng chỉ tăng tuyến tính theo chiều cao. Bắt đầu từ r = 10 cm, h = 20 cm (6.283 L):
- Tăng gấp đôi bán kính lên 20 cm cho \(\pi \times 20^2 \times 20 / 1000 \approx 25.133\) L, tức là gấp 4 lần.
- Tăng gấp đôi chiều cao lên 40 cm cho \(\pi \times 10^2 \times 40 / 1000 \approx 12.566\) L, tức là gấp 2 lần.
Lưu ý rằng bán kính bằng một nửa đường kính. Nếu bạn đo qua mặt cắt của hình trụ, hãy chia cho 2 trước. Các vật chứa thực tế có độ dày thành, vì vậy hãy dùng bán kính trong và chiều cao trong để tính dung tích sử dụng được.
Chuyển đổi đơn vị thể tích
| Đơn vị thể tích | Tương đương |
|---|---|
| 1 lít (L) | 1000 cm³ = 1 dm³ = 0.001 m³ |
| 1 mililít (mL) | 1 cm³ |
| 1 lít | ≈ 0.264172 gallon Mỹ |
| 1 lít | ≈ 0.219969 gallon Anh (UK) |
| 1 lít | ≈ 33.814 fluid ounce Mỹ |
| Đơn vị độ dài | Quy đổi ra centimet |
|---|---|
| 1 milimét (mm) | 0.1 cm |
| 1 mét (m) | 100 cm |
| 1 inch (in) | 2.54 cm |
| 1 foot (ft) | 30.48 cm |
Hãy đổi tất cả độ dài sang centimet trước khi nhập. Ví dụ, một hình trụ rộng 8 in có đường kính \(8 \times 2.54 = 20.32\) cm, nên bán kính là 10.16 cm.
Để đổi kết quả, nhân số lít với hệ số ở trên. Ví dụ, 6.283 L × 0.264172 ≈ 1.660 gallon Mỹ.
Câu hỏi thường gặp
Dùng bán kính hay đường kính? Hãy dùng bán kính. Nếu bạn đo được đường kính thì chia đôi trước đã.
Nếu tôi đo bằng milimét thì sao? Hãy chia mỗi số đo cho 10 để đổi từ mm sang cm trước khi nhập.
Đây là thể tích bên trong hay bên ngoài? Hãy dùng kích thước bên trong để có dung tích chứa thực tế; nếu dùng kích thước bên ngoài thì kết quả sẽ hơi cao hơn thực tế vì bỏ qua độ dày của thành.