Công cụ tính phương trình Fisher giúp bạn điều gì
Công cụ tính phương trình Fisher chuyển lãi suất công bố (lãi suất danh nghĩa) thành lãi suất thực bằng cách loại bỏ phần "bào mòn" do lạm phát gây ra. Một tài khoản tiết kiệm hay trái phiếu có thể quảng cáo mức sinh lời hấp dẫn, nhưng lợi ích thực sự về sức mua của bạn luôn thấp hơn khi giá cả tăng lên. Dựa trên mối quan hệ kinh tế do Irving Fisher xây dựng, công cụ này cho bạn thấy lợi nhuận thực, từ đó đánh giá liệu khoản đầu tư có thực sự làm tài sản của bạn tăng lên hay không.
Hai thông số đầu vào
- Lãi suất danh nghĩa (%): Mức lãi suất hằng năm được công bố hoặc niêm yết trước khi điều chỉnh theo lạm phát — ví dụ lãi suất trả cho một trái phiếu hay khoản tiền gửi tiết kiệm.
- Tỷ lệ lạm phát (%): Tốc độ tăng giá dự kiến hoặc thực tế trong cùng kỳ.
Công thức
Công cụ sử dụng dạng chính xác (dạng nhân) của phương trình Fisher thay vì cách tính gần đúng đơn giản:
- Lãi suất thực = [(1 + danh nghĩa) / (1 + lạm phát) − 1] × 100
- Sức mua = 100 × (1 − lạm phát)
Ở đây, lãi suất danh nghĩa và tỷ lệ lạm phát được chuyển sang dạng thập phân trước khi tính. Kết quả lãi suất thực cho biết lợi nhuận đã điều chỉnh theo lạm phát, còn con số sức mua cho thấy 100 đồng (hoặc 100 đơn vị tiền tệ bất kỳ) còn giá trị bao nhiêu sau một kỳ lạm phát.
Ví dụ minh họa
Giả sử trái phiếu của bạn trả lãi suất danh nghĩa 6% và tỷ lệ lạm phát là 3%.
- Lãi suất thực = [(1 + 0,06) / (1 + 0,03) − 1] × 100 = (1,06 / 1,03 − 1) × 100 ≈ 2,91%
- Sức mua = 100 × (1 − 0,03) = 97
Như vậy lợi nhuận thực của bạn khoảng 2,91% — thấp hơn một chút so với cách tính gần đúng "6% − 3% = 3%" — và 100 đơn vị tiền tệ chỉ còn mua được lượng hàng tương đương 97 đơn vị trước đây.
Lãi suất điều hành của các ngân hàng trung ương
Lãi suất điều hành chính thức mới nhất của các ngân hàng trung ương lớn, tự động cập nhật — mức chuẩn mà lãi suất tiền gửi và cho vay của ngân hàng bám theo.
- Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ
- 3,75–4,00%
- Ngày áp dụng
- 2026-11-13
- Thay đổi trong 1 năm
- 0 điểm %
Thay đổi gần nhất Tăng +25 điểm cơ bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đổi lãi suất ngày 2026-09-17: từ 3,50–3,75% thành 3,75–4,00%.
| Ngân hàng trung ương | Lãi suất điều hành | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Ngân hàng Trung ương Brazil · Brazil | 13,75% | 2026-11-16 | −1,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Mexico · Mexico | 6,25% | 2026-11-10 | −1,00 điểm % |
| Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ | 3,75–4,00% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương châu Âu | 2,50% | 2026-11-16 | +0,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank) · Thụy Điển | 2,00% | 2026-11-16 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Ả Rập Xê Út · Ả Rập Xê-út | 4,50% | 2026-10-29 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Úc · Australia | 4,60% | 2026-10-31 | +1,00 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ · Thổ Nhĩ Kỳ | 36,00% | 2026-11-06 | −3,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nga · Nga | 14,00% | 2026-11-10 | −2,50 điểm % |
| Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc · Trung Quốc | 3,00% | 2026-11-10 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Canada · Canada | 2,50% | 2026-11-13 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ · Ấn Độ | 5,50% | 2026-10-19 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Anh · Vương quốc Anh | 4,00% | 2026-11-16 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nhật Bản · Nhật Bản | 1,25% | 2026-11-10 | +0,75 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc · Hàn Quốc | 3,00% | 2026-11-02 | +0,50 điểm % |
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed): các lãi suất chủ chốt và lãi suất qua đêm trên thị trường
Các mức lãi suất định khung chính sách tiền tệ và lãi suất qua đêm trên thị trường mà chúng điều tiết, mỗi mức kèm ngày của số liệu công bố mới nhất.
| Lãi suất | Mức | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Biên độ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang | 3,75–4,00% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất quỹ liên bang thực tế (EFFR) | 3,88% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất cấp vốn qua đêm có bảo đảm (SOFR) | 3,90% | 2026-11-13 | −0,10 điểm % |
Mỗi lãi suất giữ ngày của số liệu công bố mới nhất của chính nó; lãi suất qua đêm trên thị trường được công bố vào ngày làm việc kế tiếp.
Lãi suất ngân hàng tại Việt Nam
Mức lãi suất bình quân mà các ngân hàng thương mại tại Việt Nam thu của người vay và trả cho người gửi tiền, theo số liệu ngân hàng trung ương báo cáo cho Ngân hàng Thế giới (số liệu theo năm).
- Lãi suất cho vay 2023
- 9,32%
- Lãi suất tiền gửi 2023
- 4,78%
- Lãi suất thực 2023
- 7,01%
- Chênh lệch cho vay − tiền gửi 2023
- 4,54 điểm %
| Năm | Lãi suất cho vay | Lãi suất tiền gửi |
|---|---|---|
| 2023 | 9,32% | 4,78% |
| 2022 | 8,01% | 3,82% |
| 2021 | 7,81% | 3,38% |
| 2020 | 7,65% | 4,12% |
| 2019 | 7,71% | 4,98% |
| 2018 | 7,37% | 4,74% |
Lãi suất thực là lãi suất cho vay đã trừ lạm phát (theo chỉ số giảm phát GDP). Lãi suất một ngân hàng cụ thể chào bạn có thể khác.
Số liệu mới nhất: 2026-11-13 Dữ liệu cập nhật ngày 2026-11-16 · mới
Nguồn: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) Điều kiện sử dụng số liệu thống kê của BIS; Federal Reserve Bank of New York Điều khoản sử dụng của Fed New York; Board of Governors of the Federal Reserve System Phạm vi công cộng (tác phẩm của Chính phủ Hoa Kỳ); European Central Bank Chính sách tái sử dụng dữ liệu của ECB; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Điều khoản dữ liệu mở của Riksbank; Reserve Bank of Australia 2026 Điều khoản bản quyền của RBA (Cash Rate); Bank of Canada Điều khoản sử dụng của Ngân hàng Canada; Bank of England Open Government Licence v3.0
Mức thay đổi trong 1 năm do CalculatorLib tính từ dữ liệu này. Nhãn do CalculatorLib dịch: đây không phải bản dịch chính thức của BIS. The EFFR and SOFR are subject to the Terms of Use posted at newyorkfed.org. The New York Fed is not responsible for publication of the EFFR and SOFR by CalculatorLib, does not sanction or endorse any particular republication, and has no liability for your use.
Chi tiết nguồn và phương pháp luận
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Federal Reserve Bank of New York — Reference rates (EFFR, SOFR)
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST, FR.INR.LEND, FR.INR.RINR, FR.INR.LNDP)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Câu hỏi thường gặp
Tại sao lãi suất thực không đơn giản là lấy danh nghĩa trừ lạm phát? Phép trừ chỉ là cách tính nhanh tiện lợi, còn phương trình Fisher chính xác lấy (1 + danh nghĩa) chia cho (1 + lạm phát). Chênh lệch rất nhỏ khi lãi suất thấp, nhưng sẽ rõ rệt hơn khi lạm phát cao.
Lãi suất thực có thể âm không? Có. Nếu lạm phát vượt quá lãi suất danh nghĩa, kết quả sẽ âm, nghĩa là tiền của bạn mất sức mua dù vẫn sinh lãi.
Con số sức mua có ý nghĩa gì? Nó cho biết 100 đơn vị tiền tệ còn giá trị bao nhiêu sau một kỳ lạm phát đã cho — một thước đo nhanh xem giá cả đang bào mòn giá trị tiền mặt nhanh đến đâu.