Công Cụ Tính Lượng Sắt Thiếu Hụt (Liều Sắt)

Nhập phép tính

Cân nặng (kg)

Hemoglobin hiện tại (g/dL)

Hemoglobin mục tiêu (g/dL)

Sắt dự trữ (mg)

Kết quả

Tổng lượng sắt thiếu hụt

1.508

mg sắt nguyên tố

Lượng hemoglobin thiếu hụt	6 g/dL
Lượng sắt dự trữ bổ sung	500 mg
Phương trình	Công thức Ganzoni

Công cụ tính lượng sắt thiếu hụt là gì?

Công cụ này giúp ước tính tổng lượng sắt nguyên tố (tính bằng miligam) mà một người cần để khắc phục tình trạng thiếu máu do thiếu sắt. Công cụ sử dụng công thức Ganzoni nổi tiếng, được áp dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng để tính liều sắt truyền tĩnh mạch bù đắp. Đây chỉ là con số ước tính mang tính tham khảo — mọi quyết định về liều lượng thực tế phải do bác sĩ có chuyên môn đưa ra.

Cách sử dụng

Hãy nhập cân nặng của bệnh nhân (kg), nồng độ hemoglobin hiện tại, nồng độ hemoglobin mục tiêu mong muốn và giá trị sắt dự trữ. Đối với người lớn, lượng sắt dự trữ thường được quy ước là 500 mg (với cân nặng dưới 35 kg, người ta thường dùng mức 15 mg/kg thay thế). Công cụ sẽ trả về tổng lượng sắt thiếu hụt cần bù.

Giải thích công thức

Phương trình Ganzoni như sau:

$$\text{Sắt thiếu hụt (mg)} = \text{cân nặng (kg)} \times \left( \text{Hb mục tiêu} - \text{Hb hiện tại} \right) \times 2{,}4 + \text{sắt dự trữ (mg)}$$

Hằng số 2,4 kết hợp hai yếu tố: thể tích máu chiếm khoảng 7% trọng lượng cơ thể (0,07 L/kg) và 1 g hemoglobin chứa khoảng 3,4 mg sắt, cho ra \(0{,}07 \times 3{,}4 \times 10 = 2{,}4\) khi Hb tính bằng g/dL. Thành phần sắt dự trữ giúp bổ sung lại kho sắt dự trữ của cơ thể sau khi nồng độ hemoglobin lưu hành đã được phục hồi.

Công thức Ganzoni nhân trọng lượng cơ thể với mức thiếu hụt hemoglobin và một hằng số, sau đó cộng thêm lượng sắt dự trữ.

Ví dụ minh họa

Với một người lớn nặng 70 kg, Hb hiện tại là 9 g/dL, mục tiêu 15 g/dL và sắt dự trữ 500 mg:

$$70 \times (15 - 9) \times 2{,}4 + 500 = 70 \times 6 \times 2{,}4 + 500 = 1008 + 500 = \mathbf{1508}$$

1508 mg sắt cần bù.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao dùng 500 mg cho sắt dự trữ? Mức 500 mg đại diện cho lượng sắt dự trữ đã cạn nhưng chưa về không, cần được bổ sung lại ở người lớn trên 35 kg. Bệnh nhân nhẹ cân hơn sẽ dùng mức 15 mg/kg.

Nên chọn hemoglobin mục tiêu là bao nhiêu? Mục tiêu 15 g/dL khá phổ biến cho người lớn, nhưng mức mục tiêu phù hợp về mặt lâm sàng còn thay đổi tùy theo giới tính, độ tuổi và tình trạng bệnh.

Đây có phải liều truyền một lần không? Không. Tổng lượng thiếu hụt thường được chia thành nhiều liều, tùy theo liều đơn tối đa của chế phẩm sắt và khả năng dung nạp của bệnh nhân.