Công cụ tính Liều tương đương Morphine (MME) — Hoa Kỳ

Công cụ tính Liều tương đương Morphine (MME) — Hoa Kỳ

Dẫn đầu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

MME=Liều×Số lần dùng/ngày×CF\text{MME} = \text{Liều} \times \text{Số lần dùng/ngày} \times \text{CF}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Liều tương đương Morphine (MME)
60
MME mỗi ngày
Tổng liều mỗi ngày 60 mg/ngày
Hệ số quy đổi 1

Chỉ dùng cho mục đích giáo dục. Hệ số quy đổi MME: Hướng dẫn thực hành lâm sàng của CDC về kê đơn opioid giảm đau, 2022 (MMWR Recomm Rep 2022;71(3)). MME là thước đo nguy cơ, không phải công cụ để chuyển từ opioid này sang opioid khác. Không thay thế cho phán đoán lâm sàng.

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ tính MME là gì?

Công cụ này áp dụng theo chuẩn của Hoa Kỳ và sử dụng các hệ số quy đổi được công bố trong hướng dẫn kê đơn opioid của CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ). MME — Liều tương đương Morphine tính bằng mg — thể hiện độ mạnh của bất kỳ opioid nào so với morphine uống, giúp bác sĩ so sánh liều của nhiều loại thuốc khác nhau trên cùng một thang đo. Tổng MME mỗi ngày càng cao thì nguy cơ quá liều càng lớn, vì vậy chỉ số này được dùng rộng rãi để phân tầng nguy cơ. Lưu ý: tại Việt Nam, quy định và quy trình kê đơn opioid có thể khác, nên hãy đối chiếu với hướng dẫn của Bộ Y tế khi áp dụng thực tế.

Cách sử dụng

Chọn loại opioid, nhập liều mỗi lần dùng (tính bằng mg, hoặc mcg/giờ đối với miếng dán fentanyl qua da), rồi nhập số lần dùng trong ngày. Công cụ sẽ nhân liều với số lần dùng để ra tổng liều mỗi ngày, sau đó nhân với hệ số quy đổi của thuốc để cho ra MME/ngày. Nếu bệnh nhân dùng nhiều loại opioid, hãy tính riêng từng loại rồi cộng kết quả lại.

Giải thích công thức

$$\text{MME/ngày} = (\text{Liều} \times \text{Số lần dùng/ngày}) \times \text{Hệ số quy đổi}$$ Hệ số quy đổi là hằng số cố định cho từng thuốc: codeine 0,15; hydrocodone 1; morphine 1; oxycodone 1,5; oxymorphone 3; hydromorphone 5; tramadol 0,2; và fentanyl dán qua da 2,4 (áp dụng cho mcg/giờ).

Quảng cáo
Sơ đồ phẳng cho thấy liều nhân số liều mỗi ngày nhân hệ số quy đổi bằng MME mỗi ngày
MME mỗi ngày là tích của liều dùng, số liều mỗi ngày và hệ số quy đổi của opioid.

Ví dụ minh họa

Một bệnh nhân dùng 30 mg oxycodone hai lần mỗi ngày. Tổng liều mỗi ngày = \(30 \times 2 = 60\) mg. Hệ số quy đổi của oxycodone là 1,5, nên $$\text{MME/ngày} = 60 \times 1{,}5 = 90 \text{ MME}$$ CDC khuyến nghị xem xét lại liệu trình điều trị khi đạt 50 MME/ngày và đặc biệt thận trọng khi đạt 90 MME/ngày.

Hệ số chuyển đổi opioid của CDC

Liều morphine tương đương (MME) quy đổi các opioid khác nhau về cùng một thang hiệu lực chung. Các hệ số dưới đây là những hệ số mà máy tính này áp dụng. Chúng lấy từ hướng dẫn kê đơn opioid của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Hoa Kỳ (CDC), nên phản ánh thực hành tham chiếu lâm sàng của Hoa Kỳ và không phải là tiêu chuẩn chung toàn cầu.

Loại opioid Đơn vị nhập Hệ số chuyển đổi MME
Codeine mg/ngày 0.15
Hydrocodone mg/ngày 1
Hydromorphone mg/ngày 5
Morphine mg/ngày 1
Oxycodone mg/ngày 1.5
Oxymorphone mg/ngày 3
Tapentadol mg/ngày 0.4
Tramadol mg/ngày 0.2
Fentanyl, miếng dán qua da mcg/giờ 2.4

Ghi chú:

  • Các hệ số trên theo Hướng dẫn thực hành lâm sàng của CDC về kê đơn opioid giảm đau, 2022 (MMWR Recomm Rep 2022;71(3)). So với hướng dẫn năm 2016, hydromorphone tăng từ 4 lên 5, tramadol từ 0,1 lên 0,2, và tapentadol được liệt kê với hệ số 0,4. Các công cụ còn dùng hệ số năm 2016 sẽ cho kết quả khác.
  • Methadone bị loại trừ vì việc chuyển đổi sang morphine không tuyến tính. Mức tương đương thay đổi theo liều hằng ngày, nên một hệ số cố định duy nhất sẽ gây hiểu lầm.
  • Đối với fentanyl qua da, đầu vào là độ mạnh miếng dán tính bằng mcg/giờ, không phải mg/ngày.

Nguồn: Hướng dẫn Thực hành Lâm sàng của CDC về Kê đơn Opioid để Giảm đau, cùng các bảng hệ số chuyển đổi MME. Đây chỉ là thông tin tham khảo mang tính giáo dục.

Quảng cáo

Diễn giải kết quả MME/ngày

Tổng MME mỗi ngày là tổng, trên tất cả các opioid đã dùng, của từng liều hằng ngày nhân với hệ số chuyển đổi của nó. Cách này đưa các thuốc và hàm lượng khác nhau về một thang hiệu lực chuẩn hóa để có thể so sánh tổng mức phơi nhiễm opioid.

Ví dụ: oxycodone 20 mg, dùng 2 lần mỗi ngày cho \(20 \times 2 \times 1.5 = \) 60 MME/ngày.

Các mốc tham chiếu của CDC

  • Dưới 50 MME/ngày: ở mức thấp hơn trên thang. Nguy cơ vẫn còn, nhưng liều thấp hơn mức mà hướng dẫn của CDC khuyên nên đánh giá lại bổ sung.
  • Từ 50 MME/ngày trở lên: hướng dẫn của CDC khuyên bác sĩ đánh giá lại cân bằng giữa lợi ích và nguy cơ.
  • Từ 90 MME/ngày trở lên: hướng dẫn khuyên thận trọng hơn và cân nhắc kỹ lưỡng mọi việc tăng liều thêm.

Giới hạn quan trọng

  • Nguy cơ quá liều tăng khi liều tăng. Các ngưỡng này là mốc tham chiếu, không phải ranh giới cứng giữa an toàn và không an toàn.
  • MME là chỉ số rủi ro ở mức quần thể. Đây không phải là mục tiêu kê đơn hay liều cần hướng tới.
  • Các hệ số chuyển đổi chỉ là ước tính. Chúng không tính đến sự dung nạp chéo không đầy đủ giữa các opioid, khác biệt về chuyển hóa cá nhân, tuổi tác, chức năng thận hoặc gan, hay các thuốc khác.
  • Hệ số khác nhau giữa các phiên bản của CDC, nên kết quả từ các nguồn khác nhau có thể không khớp chính xác.

Đây chỉ là thông tin giáo dục chung. Không phải lời khuyên y tế cũng không phải hướng dẫn liều dùng. Mọi quyết định về liệu pháp opioid nên được đưa ra cùng với chuyên gia y tế có trình độ.

Câu hỏi thường gặp

Fentanyl có dùng cùng đơn vị không? Không. Với miếng dán fentanyl qua da, hãy nhập hàm lượng miếng dán theo mcg/giờ; hệ số 2,4 sẽ quy đổi trực tiếp con số đó sang MME/ngày, vì vậy bạn đặt số lần dùng/ngày là 1.

Xử lý thế nào khi dùng nhiều loại opioid? Chạy công cụ riêng cho từng loại thuốc rồi cộng các giá trị MME/ngày lại để có tổng của bệnh nhân.

Đây có phải công cụ ra quyết định lâm sàng không? Không. Đây chỉ là tài liệu tham khảo mang tính giáo dục; luôn kiểm chứng lại các phép quy đổi và dựa trên đánh giá lâm sàng.

Nguồn tham khảo

Đã đối chiếu với các nguồn trên ngày . Chưa được bác sĩ thẩm định. Chỉ mang tính thông tin chung, không phải lời khuyên y khoa. Hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng hay cho người khác dùng bất kỳ thuốc nào.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Sức khoẻ và Thể hình

Xem tất cả máy tính Sức khoẻ và Thể hình