Tách giá đã bao gồm thuế là gì?
Khi một mức giá hiển thị đã bao gồm thuế bán hàng (hay VAT/GST), con số bạn nhìn thấy lúc thanh toán chính là giá tổng (giá gộp). Việc tách giá đã bao gồm thuế làm điều ngược lại: nó chia giá tổng thành phần giá chưa thuế (giá trị trước thuế) và phần tiền thuế. Đây là thao tác cần thiết cho công tác sổ sách, xuất hóa đơn, lập báo cáo chi phí và kê khai khấu trừ thuế đầu vào.
Cách sử dụng
Nhập đúng giá tổng như đã thanh toán (số tiền trọn gói) cùng với thuế suất áp dụng tính theo phần trăm. Công cụ sẽ lập tức hiển thị giá chưa thuế và số tiền thuế đã được tính gộp trong tổng giá. Cách tính này dùng được cho mọi loại thuế tiêu dùng theo phần trăm, ví dụ thuế bán hàng (sales tax) ở Mỹ, VAT của EU hay GST ở nhiều nước (tương đương thuế GTGT/VAT tại Việt Nam).
Giải thích công thức
Vì thuế được cộng thêm vào giá chưa thuế nên giá tổng bằng giá chưa thuế nhân với (1 + thuế suất/100). Để tính ngược lại, ta chia thay vì trừ:
$$\text{Net} = \frac{\text{Gross Price}}{1 + \dfrac{\text{Tax Rate (\%)}}{100}}$$ $$\text{Tax} = \text{Gross Price} - \text{Net}$$giá chưa thuế = giá tổng / (1 + thuế suất / 100) và tiền thuế = giá tổng − giá chưa thuế. Một sai lầm phổ biến là lấy luôn thuế suất% nhân với giá tổng — cách này khiến tiền thuế bị tính cao hơn thực tế, bởi thuế suất áp lên giá chưa thuế chứ không phải giá tổng.
Ví dụ minh họa
Giả sử một món hàng có giá 108,00 đã bao gồm thuế suất 8%. Giá chưa thuế là \(108 / (1 + 0{,}08) = 108 / 1{,}08 = \mathbf{100{,}00}\). Tiền thuế là \(108 - 100 = \mathbf{8{,}00}\). Hãy để ý rằng 8% của giá chưa thuế (100) đúng bằng 8, qua đó xác nhận kết quả tách giá là chính xác.
Câu hỏi thường gặp
Sao không lấy luôn 8% của giá tổng? Làm vậy sẽ ra 8,64, và đó là kết quả sai — thuế được tính trên giá chưa thuế, nên bạn phải chia giá tổng cho 1,08 trước.
Công cụ này có dùng được cho VAT và GST không? Có. Phép tính hoàn toàn giống nhau với mọi loại thuế tính theo phần trăm, một mức thuế suất, được cộng thêm vào giá chưa thuế.
Nếu thuế suất là 0% thì sao? Khi đó giá chưa thuế bằng đúng giá tổng và tiền thuế bằng 0 — công thức vẫn xử lý chính xác trường hợp này.