Công Cụ Này Làm Gì
Khi một mức giá đã bao gồm thuế bán hàng (gọi là giá "đã gồm thuế" hay tổng tiền gộp), công cụ này sẽ tính ngược lại để cho bạn biết trong tổng đó có bao nhiêu là tiền thuế và bao nhiêu là giá gốc chưa thuế. Đây là thao tác rất hữu ích khi làm sổ sách kế toán, lập báo cáo chi phí hay đối chiếu hóa đơn mà bạn chỉ biết tổng tiền và thuế suất. Lưu ý: "sales tax" là loại thuế bán hàng phổ biến ở Mỹ — ở Việt Nam, khoản tương đương thường là thuế GTGT (VAT), nhưng cách tính tách thuế hoàn toàn giống nhau.
Cách Sử Dụng
Nhập tổng số tiền bạn đã thanh toán (con số đã bao gồm thuế), sau đó nhập thuế suất áp dụng dưới dạng phần trăm. Công cụ sẽ ngay lập tức tách tổng tiền thành phần giá gốc (chưa thuế) và phần tiền thuế.
Giải Thích Công Thức
Vì thuế được cộng thêm lên trên giá gốc, nên tổng tiền bằng giá gốc nhân với (1 + thuế suất). Để tính ngược, bạn chia tổng tiền cho (1 + thuế suất/100) để ra giá gốc, rồi lấy tổng tiền trừ đi giá gốc để biết phần thuế:
$$\text{Thuế} = \text{Tổng tiền} - \frac{\text{Tổng tiền}}{1 + \dfrac{\text{thuế suất}}{100}}$$
Cách này khác hẳn với việc nhân thẳng tổng tiền với thuế suất — làm vậy sẽ tính dư tiền thuế.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử bạn đã trả 107,00 USD với thuế suất bán hàng là 7%. Giá gốc là \(107 / 1{,}07 = 100{,}00\) USD. Như vậy tiền thuế là \(107 - 100 = \mathbf{7{,}00}\) USD. Hãy để ý: 7% của 107 (tức 7,49 USD) sẽ là con số sai — vì thuế được tính trên phần giá gốc 100 USD, chứ không phải trên tổng tiền đã gồm thuế.
Câu Hỏi Thường Gặp
Tại sao không lấy thẳng phần trăm của tổng tiền? Vì thuế được tính trên giá trước thuế, chứ không phải trên tổng tiền đã bao gồm thuế. Lấy phần trăm của tổng tiền sẽ làm cho khoản thuế bị tính cao hơn thực tế.
Có dùng được cho VAT hay GST không? Được. Cách tính hoàn toàn giống nhau cho mọi loại thuế giá trị gia tăng (VAT) hay thuế hàng hóa và dịch vụ (GST) được cộng thêm theo phần trăm trên giá gốc — kể cả thuế GTGT ở Việt Nam.
Nếu thuế suất là 0% thì sao? Khi đó tổng tiền không bao gồm thuế, giá gốc bằng đúng tổng tiền, và phần thuế bằng không.