Máy tính lương thực nhận là gì?
Máy tính lương thực nhận giúp bạn ước tính số tiền thật sự được nhận trong mỗi kỳ lương sau khi đã trừ thuế và các khoản khấu trừ từ lương gộp. Lương gộp là con số đẹp đẽ ghi trên thư mời làm việc, nhưng lương thực nhận (net) mới là số tiền thực sự về tài khoản của bạn — và khoảng cách giữa hai con số này có thể khá lớn khi đã tính đến thuế thu nhập, các phúc lợi trừ trước thuế và những khoản khấu trừ sau thuế. Lưu ý: công cụ này được xây dựng theo cách tính lương phương Tây (ví dụ kiểu Mỹ với thuế liên bang, tiểu bang và thuế lương). Ở Việt Nam, cách tính lương net áp dụng thuế thu nhập cá nhân lũy tiến và các khoản bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN), nên bạn hãy điều chỉnh thuế suất cho phù hợp với thực tế của mình.
Cách sử dụng
Nhập lương gộp cho một kỳ trả lương (theo tuần, hai tuần một lần, hoặc theo tháng — chỉ cần nhất quán). Điền tổng thuế suất thực tế dưới dạng phần trăm; con số này có thể gộp chung thuế liên bang, tiểu bang và thuế lương (hoặc với Việt Nam là thuế TNCN cùng các khoản bảo hiểm) thành một tỷ lệ tổng hợp. Sau đó nhập các khoản khấu trừ trước thuế (như đóng góp hưu trí hoặc phí bảo hiểm y tế làm giảm thu nhập chịu thuế) và khoản khấu trừ sau thuế (như đóng góp kiểu Roth hoặc phí công đoàn). Máy tính sẽ trả về lương thực nhận, thuế ước tính, tổng khấu trừ và tỷ lệ phần trăm lương gộp mà bạn giữ lại được.
Công thức được giải thích
Máy tính trước tiên lấy lương gộp trừ đi các khoản khấu trừ trước thuế để tìm phần thu nhập chịu thuế, áp dụng thuế suất lên phần đó, rồi trừ tiếp tất cả các khoản khấu trừ:
$$\begin{gathered} \text{Net} = \text{Gộp} - \left(\text{Gộp} - \text{Trước thuế}\right) \times \text{thuế suất} - \text{Trước thuế} - \text{Sau thuế} \end{gathered}$$
Việc coi các khoản khấu trừ trước thuế là không chịu thuế phản ánh đúng cách bảng lương vận hành trong thực tế, và cho kết quả chính xác hơn so với việc đánh thuế trên toàn bộ lương gộp.
Ví dụ minh họa
Giả sử lương gộp của bạn là $5.000, thuế suất tổng hợp là 22%, bạn đóng góp $500 trước thuế và có $100 khấu trừ sau thuế. Thu nhập chịu thuế = \(\$5.000 - \$500 = \$4.500\). Thuế = \(\$4.500 \times 0{,}22 = \$990\). Lương thực nhận = $$\$5.000 - \$990 - \$500 - \$100 = \$3.410$$ tương đương 68,2% lương gộp.
Câu hỏi thường gặp
Đây có phải con số lương chính xác tuyệt đối không? Không — đây chỉ là ước tính. Số thuế khấu trừ thực tế còn phụ thuộc vào bậc thuế, tình trạng khai thuế và quy định của từng địa phương. Hãy dùng nó như một công cụ tham khảo để lập kế hoạch.
Tôi nên nhập thuế suất nào? Hãy dùng thuế suất thực tế (trung bình), chứ không phải bậc thuế biên cao nhất. Bạn có thể xem phiếu lương gần đây để ước tính tỷ lệ tổng hợp.
Khấu trừ trước thuế có thật sự giúp tiết kiệm tiền không? Có — vì chúng làm giảm phần thu nhập bị đánh thuế, nên chúng giảm cả thu nhập chịu thuế lẫn số thuế phải nộp so với khoản khấu trừ sau thuế có cùng giá trị.
