Child-Pugh Skoru Nedir?
Child-Pugh skoru (Child-Turcotte-Pugh ya da kısaca CTP skoru olarak da bilinir), başta siroz olmak üzere kronik karaciğer hastalıklarının şiddetini ve prognozunu değerlendirmek için kullanılan klinik bir araçtır. İki laboratuvar değerini ve üç klinik bulguyu tek bir sayıda birleştirerek hastayı A, B veya C sınıfından birine yerleştirir. Bu skor; sağkalımı tahmin etmek, tedavi kararlarına yön vermek ve karaciğer hastalarında cerrahi riski değerlendirmek için yaygın olarak kullanılır.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Hastanın total bilirubin (mg/dL), serum albümin (g/dL) ve INR (protrombin zamanı oranı) değerlerini girin. Ardından açılır menülerden asit ve hepatik ensefalopatinin şiddetini seçin. Araç, her parametre için 1, 2 veya 3 puan verir, bunları toplar ve toplam skoru (5-15) Child-Pugh sınıfıyla birlikte gösterir.
Puanlama Formülü
Beş parametrenin her biri, aşağıdaki standart eşik değerlerine göre 1-3 puan alır: Bilirubin <2 = 1, 2-3 = 2, >3 = 3 mg/dL. Albümin >3,5 = 1, 2,8-3,5 = 2, <2,8 = 3 g/dL. INR <1,7 = 1, 1,7-2,3 = 2, >2,3 = 3. Asit ve ensefalopatinin her biri 1 (yok), 2 (hafif/kontrol altında) veya 3 (orta-ağır) puan alır. Toplam puan 5 ile 15 arasında değişir.
$$\begin{gathered} \text{Score} = P_{\text{bili}} + P_{\text{alb}} + P_{\text{inr}} + \text{Ascites} + \text{Encephalopathy} \\[1.5em] \text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} P_{\text{bili}} &= \begin{cases} 1 & \text{Bilirubin} < 2 \\ 2 & 2 \le \text{Bilirubin} \le 3 \\ 3 & \text{Bilirubin} > 3 \end{cases} \\[0.4em] P_{\text{alb}} &= \begin{cases} 1 & \text{Albumin} > 3.5 \\ 2 & 2.8 \le \text{Albumin} \le 3.5 \\ 3 & \text{Albumin} < 2.8 \end{cases} \\[0.4em] P_{\text{inr}} &= \begin{cases} 1 & \text{INR} < 1.7 \\ 2 & 1.7 \le \text{INR} \le 2.3 \\ 3 & \text{INR} > 2.3 \end{cases} \end{aligned} \right. \end{gathered}$$
Örnek Hesaplama
Bir hastanın bilirubini 2,5 mg/dL (2 puan), albümini 3,0 g/dL (2 puan), INR'si 1,5 (1 puan), hafif asit (2 puan) ve evre I ensefalopatisi (2 puan) var. Toplam $$= 2 + 2 + 1 + 2 + 2 = 9$$ puan, bu da Child-Pugh Sınıf B'ye karşılık gelir. Bu durum yaklaşık %80'lik bir yıllık sağkalıma işaret eder.
Sıkça Sorulan Sorular
A, B veya C sınıfı ne anlama gelir? Sınıf A (5-6), iyi kompanse durumda ve en iyi prognoza sahip bir hastalığı; Sınıf B (7-9), belirgin fonksiyonel bozulmayı; Sınıf C (10-15) ise en kötü prognoza sahip dekompanse hastalığı gösterir.
MELD skorundan farkı nedir? MELD skoru; bilirubin, INR ve kreatinini sürekli bir formülde kullanır ve nakil önceliklendirmesinde tercih edilir. Child-Pugh skoru ise daha basittir ve klinik bulguları (asit, ensefalopati) da içerir.
Bu bir tanı aracı mı? Hayır. Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yetkin bir hekimin değerlendirmesinin yerini tutmaz.
