Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Bu araç, bir dairenin çevresini (dairenin etrafını dolaşan uzunluğu) biliyorsanız yarıçapını bulmanızı sağlar. Düzenlenmiş daire formülü olan \( r = C / (2\pi) \) eşitliğini kullanır ve bonus olarak çapı ile alanı da gösterir. Böylece tek bir ölçümle dairenin tüm özelliklerini elinizin altında bulursunuz.
Nasıl Kullanılır?
Çevreyi elinizdeki birimle girin (santimetre, inç, metre — sonuç da aynı birimde çıkar). Hesapla düğmesine tıkladığınızda yarıçap anında görünür; bununla birlikte çap \( (2r) \) ve alan \( (\pi r^2) \) da hesaplanır. \( \pi \) sabit bir sayı olduğu için yarıçap ve çap, girdiğiniz birimle aynı birimde çıkar; alan ise birimin karesi cinsinden verilir.
Formülün Açıklaması
Bir dairenin çevresi \( C = 2\pi r \) ile bulunur. Yarıçapı yalnız bırakmak için her iki tarafı \( 2\pi \)'ye böleriz ve sonuç $$ r = \frac{C}{2\pi} $$ olur. Burada \( \pi \) (pi) \( \approx 3{,}14159 \) değerindedir. \( 2\pi \) çarpanı, dairenin kenarı boyunca kaç yarıçap uzunluğunun sığdığını gösterir — yaklaşık 6,283 tane.
Çözümlü Örnek
Bir dairenin çevresinin 31,4159 olduğunu varsayalım. O hâlde $$ r = \frac{31{,}4159}{2 \times 3{,}14159} = \frac{31{,}4159}{6{,}28318} \approx 5{,}0000 $$ olur. Çap \( 2 \times 5 = 10 \), alan ise \( \pi \times 5^2 \approx 78{,}54 \) birim kare olur.
Daha Fazla Çözümlü Örnek
Her örnekte aynı üç formül kullanılır: \(r = \frac{C}{2\pi}\), \(d = \frac{C}{\pi}\) ve \(A = \frac{C^2}{4\pi}\). \(2\pi \approx 6.28318\) ve \(4\pi \approx 12.56637\) değerlerini kullanıyoruz ve yuvarlamayı yalnızca son sonuçlarda yapıyoruz. Çevre tek bir birimde olmalıdır. Yarıçap ve çap bu birimde, alan ise bu birimin karesi cinsinden çıkar.
Örnek 1: Cetvelle ölçülen ağaç gövdesi (C = 150 cm)
- Yarıçap: $$r = \frac{150\ \text{cm}}{2\pi} = \frac{150}{6.28318} \approx 23.87\ \text{cm}$$ Yani gövdenin yarıçapı yaklaşık 23.87 cm'dir.
- Çap: $$d = 2r = \frac{150}{\pi} = \frac{150}{3.14159} \approx 47.75\ \text{cm}$$
- Kesit alanı: $$A = \frac{C^2}{4\pi} = \frac{150^2}{12.56637} = \frac{22500}{12.56637} \approx 1790.5\ \text{cm}^2$$
Bu hesap, gövdenin dairesele yakın olduğunu varsayar. Gerçek bir gövde hiçbir zaman tam yuvarlak değildir; bu nedenle sonucu eşdeğer bir daire yarıçapı olarak değerlendirin.
Örnek 2: Bisiklet tekeri (C = 82 in)
- Yarıçap: $$r = \frac{82\ \text{in}}{2\pi} = \frac{82}{6.28318} \approx 13.05\ \text{in}$$
- Çap: $$d = \frac{82}{\pi} = \frac{82}{3.14159} \approx 26.10\ \text{in}$$
- Lastiğin çevrelediği alan: $$A = \frac{82^2}{12.56637} = \frac{6724}{12.56637} \approx 535.1\ \text{in}^2$$
Yaklaşık 26.1 inçlik çap, lastik takılıyken tipik bir "26 inç" tekerleğin dış boyutuyla eşleşir.
Örnek 3: Dairesel bahçe yatağı (C = 20 m)
- Yarıçap: $$r = \frac{20\ \text{m}}{2\pi} = \frac{20}{6.28318} \approx 3.183\ \text{m}$$ Yarıçap yaklaşık 3.183 m'dir.
- Çap: $$d = \frac{20}{\pi} = \frac{20}{3.14159} \approx 6.366\ \text{m}$$
- Ekim alanı: $$A = \frac{20^2}{12.56637} = \frac{400}{12.56637} \approx 31.83\ \text{m}^2$$
Alanı, ne kadar toprak, malç veya tohum alacağınızı hesaplamak için kullanabilirsiniz.
π'yi neden çok erken yuvarlamamalısınız
Eğer \(\pi = 3.14\) alırsanız, \(2\pi = 6.28\) olur. Ağaç gövdesi için bu, \(150 / 6.28 \approx 23.89\) cm verir; daha hassas sonuç ise 23.87 cm'dir. Bu yaklaşık %0.05'lik bir hatadır. Hata küçüktür, ancak tekrarlanan hesaplamalarda birikir ve alan elde etmek için değerler karesi alındığında büyür. π'yi tam hassasiyetle tutun ya da en az 5–6 anlamlı basamakla kullanın ve yalnızca son sonucu yuvarlayın.
Kurallar ve sınır durumları
Aşağıdaki her durum bu hesaplayıcıda gerçekten çalıştırıldı; sonuç sütunu aracın döndürdüğü değerin kendisidir.
| Durum | Girdi | Sonuç |
|---|---|---|
| Ondalık değer (2,5) | 2.5 | Yarıçap: 0,3979 |
| Negatif uzunluk | -5 | Uzunluk negatif olamaz. 0 veya pozitif bir sayı girin. |
| Tipik değer (10) | 10 | Yarıçap: 1,5915 |
| Sıfır: dejenere çember | 0 | Yarıçap: 0 |
2026-11-08 tarihinde kontrol edildi
Sıkça Sorulan Sorular
Sonuç hangi birimde çıkar? Yarıçap ve çap, çevre için girdiğiniz birimle aynıdır. Alan ise bu birimin karesi cinsinden verilir.
Çevreden doğrudan çapa geçebilir miyim? Evet — \( \text{çap} = C / \pi \), ki bu da yarıçapın iki katına eşittir.
Neden sadece \( \pi \)'ye değil de \( 2\pi \)'ye bölüyoruz? Çünkü çevre, \( \pi \) ile çapın çarpımına eşittir ve çap, yarıçapın iki katıdır; dolayısıyla \( C = 2\pi r \) olur. r'yi bulmak için \( 2\pi \)'ye bölmek gerekir.