Silindirik Koordinat Hesaplayıcı

Silindirik Koordinat Hesaplayıcı

Büyüyen AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Kartezyen → Silindirik için x, y, z girin. Silindirik → Kartezyen için r, θ (derece), z girin.

Formül

r=x2+y2θ=atan2(y,x)z=z\begin{gathered} r = \sqrt{\text{x}^{2} + \text{y}^{2}} \\[0.6em] \theta = \operatorname{atan2}\!\left(\text{y},\ \text{x}\right) \\[0.6em] z = \text{z} \end{gathered}
Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

Dönüştürülen Koordinatlar
(5, 53,1301°, 5)
(r, θ, z) silindirik
x 3
y 4
z 5
r (yarıçap) 5
θ (derece) 53,130102°

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

Silindirik Koordinatlar Nedir?

Silindirik koordinatlar, üç boyutlu uzaydaki bir noktayı bir yarıçap r, bir açı θ ve bir yükseklik z ile tanımlar. İki boyutlu kutupsal koordinatların doğal bir uzantısıdır; tek fark, Kartezyen z eksenini olduğu gibi korumalarıdır. Bu sistem, bir eksen etrafında dönel simetriye sahip problemler için idealdir — borular, silindirler, elektromanyetik alanlar ve akışkan akışı gibi.

Silindirik koordinatlarda yarıçap r, theta açısı ve z yüksekliğiyle tanımlanan bir noktayı gösteren 3B diyagram
Yarıçap r, azimut açısı θ ve xy düzlemine göre z yüksekliğiyle belirlenen P noktası.

Bu Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?

Önce dönüşüm yönünü seçin. Kartezyen → Silindirik için x, y ve z değerlerini girin; araç size r, θ (derece cinsinden) ve z değerlerini verir. Silindirik → Kartezyen içinse r, θ (derece) ve z değerlerini girerek x, y ve z sonuçlarını alırsınız. Açı, iki argümanlı ark tanjant (atan2) ile hesaplanır; böylece nokta her zaman doğru bölgeye (kadrana) yerleştirilir.

Formülün Açıklaması

Yarıçap, z ekseninden olan dik mesafedir: $$r = \sqrt{x^{2} + y^{2}}$$ Açı ise $$\theta = \operatorname{atan2}(y,\ x)$$ ile bulunur; bu fonksiyon −180° ile 180° arasında bir değer döndürür ve dört kadranı da, eksenleri de doğru biçimde ele alır. Yükseklik z her iki sistemde de aynıdır. Ters dönüşüm ise $$x = r\cos\theta$$ ve $$y = r\sin\theta$$ şeklindedir.

Reklam
Düzlemde Kartezyen x, y ile kutupsal r, theta arasındaki dönüşümü gösteren üstten görünüm
z ekseni boyunca bakış: r ve θ, bir dik üçgen aracılığıyla x ve y ile ilişkilidir.

Örnek Çözüm

Kartezyen (3, 4, 5) noktasını dönüştürelim. Yarıçap \(\sqrt{3^{2} + 4^{2}} = \sqrt{25} = 5\) olur. Açı \(\operatorname{atan2}(4, 3) \approx 53{,}13°\)'dir. Yükseklik 5 olarak kalır. Dolayısıyla silindirik koordinatlar (5, 53,13°, 5) olur.

Daha Fazla Çözümlü Örnek: Diğer Çeyrekler ve Ters Dönüşüm

Kullanılan formüller, Kartezyen'den silindirik koordinatlara dönüşüm için \(r=\sqrt{x^2+y^2}\), \(\theta=\operatorname{atan2}(y,x)\), \(z=z\) ve ters dönüşüm için \(x=r\cos\theta\), \(y=r\sin\theta\)'dir. Açı burada -180° ile 180° aralığında verilmektedir. Düz bir arctan(y/x) yerine atan2 kullanmak, açıyı doğru çeyreğe yerleştirir.

Örnek 1: Kartezyen (-2, 2, 1), ikinci çeyrek

  1. Yarıçap: \(r=\sqrt{(-2)^2+2^2}=\sqrt{4+4}=\sqrt{8}=2\sqrt{2}\approx\) 2.828
  2. Açı: \(\theta=\operatorname{atan2}(2,-2)=135^\circ\). x < 0 ve y > 0 olduğundan nokta II. çeyrekte yer alır. Düz \(\arctan(2/-2)=-45^\circ\) yanlış olurdu, çünkü IV. çeyreğe düşerdi.
  3. Yükseklik: \(z=1\).

Sonuç: \((r,\theta,z)=(2\sqrt{2},\,135^\circ,\,1)\).

Örnek 2: Kartezyen (-3, -3, 4), üçüncü çeyrek

  1. Yarıçap: \(r=\sqrt{(-3)^2+(-3)^2}=\sqrt{9+9}=\sqrt{18}=3\sqrt{2}\approx 4.243\)
  2. Açı: \(\theta=\operatorname{atan2}(-3,-3)=-135^\circ\). 360° eklenirse eşdeğer \(225^\circ\) elde edilir.
  3. Yükseklik: \(z=4\).

Sonuç: \((r,\theta,z)\approx(4.243,\,-135^\circ,\,4)\) veya eşdeğer olarak \((4.243,\,225^\circ,\,4)\).

Örnek 3: Silindirik (4, 120°, -2) den Kartezyen'e

  1. x-koordinatı: \(x=r\cos\theta=4\cos 120^\circ=4\cdot(-0.5)=-2\)
  2. y-koordinatı: \(y=r\sin\theta=4\sin 120^\circ=4\cdot\frac{\sqrt{3}}{2}=2\sqrt{3}\approx 3.464\)
  3. Yükseklik: \(z=-2\).

Sonuç: \((x,y,z)\approx(-2,\,3.464,\,-2)\). Kontrol: \(\sqrt{(-2)^2+3.464^2}=\sqrt{4+12}=4=r\).

Yaygın Açılar ve Çeyrek Referans Tablosu

Yarıçapı r > 0 olan bir nokta için Kartezyen bileşenler \(x=r\cos\theta\) ve \(y=r\sin\theta\)'dir. Tablo, birim r başına değerleri verir.

θ (derece) θ (radyan) cos θ sin θ x'in işareti y'nin işareti
0° 0 1 0 + 0
30° π/6 √3/2 ≈ 0.866 1/2 = 0.5 + +
45° π/4 √2/2 ≈ 0.707 √2/2 ≈ 0.707 + +
60° π/3 1/2 = 0.5 √3/2 ≈ 0.866 + +
90° π/2 0 1 0 +
120° 2π/3 -1/2 = -0.5 √3/2 ≈ 0.866 − +
135° 3π/4 -√2/2 ≈ -0.707 √2/2 ≈ 0.707 − +
180° π -1 0 − 0
-90° -π/2 0 -1 0 −
270° 3π/2 0 -1 0 −

Eksen ve başlangıç noktası durumları

Kartezyen koşulu atan2(y, x) ile θ
x > 0, y = 0 0°
x = 0, y > 0 90°
x < 0, y = 0 180°
x = 0, y < 0 -90° (eşdeğer olarak 270°)
x = 0, y = 0 (başlangıç noktası veya z ekseni üzerindeki herhangi bir nokta) Tanımsız, çünkü r = 0; kurala göre 0° olarak alınır

Açı aralıkları: atan2 değerleri -180° ile 180° arasında döndürür. 0° ile 360° aralığına geçmek için negatif açılara 360° eklenir (örneğin -90° değeri 270° olur). Geri dönmek için 180°'den büyük açılardan 360° çıkarılır. Her iki aralık da aynı yönü tanımlar.

Reklam

Terimler ve Kurallar Sözlüğü

r (radyal uzaklık)
Noktanın z-eksenine olan dik uzaklığı, \(r=\sqrt{x^2+y^2}\). Genel kurala göre r ≥ 0.
θ (azimut açısı)
Pozitif x-ekseninden, noktanın xy-düzlemine izdüşümüne saat yönünün tersine ölçülen açı. Fizik kaynakları ve ISO 80000-2, bu açıyı θ yerine çoğunlukla φ ile gösterir.
z (yükseklik veya eksenel koordinat)
xy-düzleminden işaretli uzaklık. Kartezyen z ile aynıdır.
z-ekseni
x = 0 ve y = 0 olan doğru. Üzerindeki her noktanın r = 0'dır ve açısı θ tanımsızdır.
xy-düzlemi
z = 0 olan düzlem. θ'nın ölçüldüğü referans yönünü (+x ekseni) içerir.
atan2(y, x)
Hem y hem de x'in işaretlerini kullanarak açıyı doğru çeyrekte veren iki argümanlı arktanjant; normalde -180° ile 180° (-π ile π radyan) aralığında değer verir.

Silindirik ve küresel koordinatlar

Silindirik koordinatlar (r, θ, z), z-eksenine olan uzaklığı, azimut açısını ve yüksekliği kullanır. Küresel koordinatlar ise başlangıç noktasına olan ρ uzaklığını, +z ekseninden ölçülen kutup açısını ve bir azimut açısını kullanır. Kurallar alanlara göre değişir. Matematikte θ genellikle azimut, φ kutup açısıdır. Fizikte ve ISO 80000-2'de ise θ kutup açısı, φ azimuttur. Her zaman kaynağın hangi kuralı kullandığını kontrol edin.

Çoklu gösterimler

Aynı nokta birçok biçimde yazılabilir, çünkü \((r,\theta,z)\) ve \((r,\theta+360^\circ k,z)\) herhangi bir k tam sayısı için aynı konumu verir. Bazı kurallar negatif r'ye de izin verir; bu durumda \((-r,\theta+180^\circ,z)\) aynı noktayı tanımlar, ancak bu hesaplayıcı r ≥ 0 kullanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Neden arctan(y/x) yerine atan2 kullanılır? Sade arctan, kadran bilgisini kaybeder ve x = 0 olduğunda tanımsız hale gelir. atan2 ise tüm durumları doğru biçimde ele alır.

Açılar derece mi yoksa radyan cinsinden mi? Bu hesaplayıcı, kolaylık olması açısından θ açısını derece cinsinden gösterir ve kabul eder; trigonometrik işlemler için içte radyana çevirir.

x ve y'nin ikisi de sıfırsa ne olur? Nokta z ekseni üzerindedir; bu nedenle r = 0 olur ve θ alışılagelmiş şekilde 0° kabul edilir.

Son güncelleme:

Matematik ve İstatistik kategorisinde en popüler

Tüm Matematik ve İstatistik hesap makinelerini gör