2x2 Özdeğer Hesaplayıcı nedir?
Bu araç, bir 2×2 matrisin [[a, b], [c, d]] özdeğerlerini bulur. Özdeğerler, sıfırdan farklı bir v vektörü için \(Av = \lambda v\) eşitliğini sağlayan \(\lambda\) skalerleridir. Bir doğrusal dönüşümün uzayı nasıl gerdiğini, sıkıştırdığını ya da döndürdüğünü ortaya koyarlar; fizikten mühendisliğe, istatistikten diferansiyel denklemlere kadar pek çok alanda karşımıza çıkarlar.
Nasıl kullanılır?
Matrisin dört elemanını girin: birinci satıra a ve b, ikinci satıra c ve d. Hesaplayıcı her iki özdeğeri de verir. Özdeğerler reel ise iki reel sayı elde edersiniz; diskriminant negatifse \(p \pm qi\) biçiminde yazılan bir karmaşık eşlenik çift elde edersiniz. İz, determinant ve diskriminant da gösterilir; böylece sonucu kolayca kontrol edebilirsiniz.
Formülün açıklaması
Özdeğerler, \(\det(A - \lambda I) = 0\) karakteristik polinomunun kökleridir. Bir 2×2 matris için bu ifade \(\lambda^{2} - (\text{iz}) \cdot \lambda + \det = 0\) biçimine sadeleşir; burada \(\text{iz} = a + d\) ve determinant \(\det = ad - bc\)'dir. İkinci dereceden denklem formülüyle çözüldüğünde $$\lambda = \frac{\text{iz} \pm \sqrt{\text{iz}^{2} - 4 \cdot \det}}{2}$$ elde edilir. Kök içindeki \(\text{iz}^{2} - 4 \cdot \det\) ifadesi diskriminanttır: pozitifse iki farklı reel özdeğer, sıfırsa katlı (tekrarlanan) bir reel özdeğer, negatifse karmaşık bir eşlenik çift anlamına gelir.
Çözümlü örnek
[[2, 1], [1, 2]] matrisi için: iz \(= 2 + 2 = 4\), det \(= 2 \cdot 2 - 1 \cdot 1 = 3\), diskriminant \(= 16 - 12 = 4\), \(\sqrt{4} = 2\). Buna göre $$\lambda_{1} = \frac{4 + 2}{2} = 3 \quad\text{ve}\quad \lambda_{2} = \frac{4 - 2}{2} = 1$$ olur.
Sık sorulan sorular
Özdeğerler karmaşıksa ne olur? Negatif bir diskriminant, \(\text{iz}/2 \pm (\sqrt{4 \cdot \det - \text{iz}^{2}}/2) \cdot i\) biçiminde bir eşlenik çift verir. Örneğin döndürme matrisi [[0, −1], [1, 0]] için iz 0, determinant 1'dir ve \(\lambda = \pm i\) sonucunu verir.
İki özdeğer eşit olabilir mi? Evet — diskriminant tam olarak sıfır olduğunda, matrisin \(\text{iz}/2\) değerinde tek bir katlı özdeğeri olur.
Özdeğerler iz ve determinantla nasıl ilişkilidir? Özdeğerlerin toplamı ize, çarpımı ise determinanta eşittir.