Bu hesaplama aracı ne işe yarar?
Bu araç, 3/8", 11/16" veya 1‑1/2" gibi bir inç kesrini hem ondalık inç değerine hem de metrik birimler olan milimetre ve santimetreye çevirir. Ahşap işçiliği, talaşlı imalat, dikiş, 3D baskı ve kesirli emperyal ölçüleri hassas ondalık veya metrik rakamlara dönüştürmeniz gereken her türlü projede son derece pratiktir. Türkiye'de günlük hayatta metrik sistem kullanıldığı için, özellikle yurt dışından gelen kalıplarda, makine parçalarında veya ithal malzemelerde inç ölçüleriyle karşılaştığınızda bu dönüştürücü çok işinize yarar.
Nasıl kullanılır?
Kesrinizin payını (üstteki sayı) ve paydasını (alttaki sayı) girin. Ölçünüzde tam inç kısmı da varsa, bunu "Tam inç" alanına yazın; yoksa 0 olarak bırakın. Araç size ondalık inç karşılığını, milimetre değerini ve santimetre değerini gösterir.
Formülün açıklaması
Kesir aslında bir bölme işlemidir: kesirli kısım, pay a'nın payda b'ye bölünmesine eşittir. Buna varsa tam inç w değerini eklediğinizde toplamı ondalık inç olarak elde edersiniz:
$$\text{inç} = w + \frac{a}{b}$$Bir inç tam olarak 25,4 milimetre kabul edildiği için metrik değer
$$\text{mm} = \text{inç} \times 25{,}4$$olur; santimetre ise basitçe mm ÷ 10'dur.
Örnek hesaplama
3/8 inçi çevirelim. \(3 \div 8 = 0{,}375\) olduğundan ondalık değer 0,375 inçtir. Metrik karşılığında ise
$$0{,}375 \times 25{,}4 = 9{,}525 \text{ mm}$$yani 0,9525 cm bulunur. 1‑1/2" gibi bir ölçü için tam = 1, pay = 1, payda = 2 girin: sonuç 1,5 inç, yani 38,1 mm olur.
Sık sorulan sorular
Bir inç neden tam olarak 25,4 mm? 1959'dan bu yana uluslararası inç, tam olarak 25,4 milimetre şeklinde tanımlanmıştır; dolayısıyla bu dönüşüm yuvarlanmış değil, kesin bir değerdir.
Karışık sayı girebilir miyim? Evet — tam sayıyı "Tam inç" alanına, kesri ise pay/payda alanlarına yazmanız yeterli.
Paydaya 0 girersem ne olur? Sıfıra bölme tanımsız olduğundan, hata oluşmaması için kesir sıfır kabul edilir; paydanın 2, 4, 8, 16 veya 32 gibi gerçek bir değer olduğundan emin olun.
İnç Kesirlerinin Ondalık ve Milimetre Karşılığı Tablosu
Bu tablo, 1/16" ile 1" arasındaki her 1/16 inçlik adımı listeler. Değerler, tam olarak 25,4 mm olarak tanımlanan uluslararası inçe dayanır. Aşağıdaki her ondalık ve milimetre değeri, yuvarlama yapılmadan tam değerdir. Ondalık inç elde etmek için payı paydaya bölün. Milimetre elde etmek için ondalık inçi 25,4 ile çarpın:
$$\text{mm} = \frac{\text{Pay}}{\text{Payda}} \times 25.4$$Her 1/16" adım 0,0625 inç, yani 1,5875 mm ekler. Örneğin, 3/8" şu şekilde hesaplanır: \(\frac{3}{8} = 0.375\) inç ve \(0.375 \times 25.4 = 9.525\) mm.
| Kesir (inç) | Ondalık inç | Milimetre |
|---|---|---|
| 1/16 | 0.0625 | 1.5875 |
| 1/8 | 0.125 | 3.175 |
| 3/16 | 0.1875 | 4.7625 |
| 1/4 | 0.25 | 6.35 |
| 5/16 | 0.3125 | 7.9375 |
| 3/8 | 0.375 | 9.525 |
| 7/16 | 0.4375 | 11.1125 |
| 1/2 | 0.5 | 12.7 |
| 9/16 | 0.5625 | 14.2875 |
| 5/8 | 0.625 | 15.875 |
| 11/16 | 0.6875 | 17.4625 |
| 3/4 | 0.75 | 19.05 |
| 13/16 | 0.8125 | 20.6375 |
| 7/8 | 0.875 | 22.225 |
| 15/16 | 0.9375 | 23.8125 |
| 1 | 1.0 | 25.4 |
Santimetreye dönüştürmek için milimetre değerini 10'a bölün. Örneğin, 1/2" = 1,27 cm. Daha küçük kesirler de aynı örüntüyü izler. Her 1/32" adım 0,03125 inç (0,79375 mm) ve her 1/64" adım 0,015625 inç (0,396875 mm) eder. Tam sayı artı bir kesir için önce tam inçleri ekleyin. Örneğin, 2 3/4" = 2,75 inç ve \(2.75 \times 25.4 = 69.85\) mm.
Bir İnçin Kesirleri: 1 İnç ve 1/32" Artışlarının Ötesinde Yaygın Kesirler
Aşağıdaki tablolar, tam olarak 25,4 mm olarak tanımlanan uluslararası inçi kullanır; dolayısıyla mm = inç × 25,4. Çift 32'likler daha sade kesirlere indirgenir (2/32 = 1/16, 4/32 = 1/8 ve benzeri), bu yüzden yalnızca tek 32'likler listelenmiştir.
| Kesir (in) | Ondalık inç | Milimetre |
|---|---|---|
| 1/32 | 0.03125 | 0.79375 |
| 3/32 | 0.09375 | 2.38125 |
| 5/32 | 0.15625 | 3.96875 |
| 7/32 | 0.21875 | 5.55625 |
| 9/32 | 0.28125 | 7.14375 |
| 11/32 | 0.34375 | 8.73125 |
| 13/32 | 0.40625 | 10.31875 |
| 15/32 | 0.46875 | 11.90625 |
| 17/32 | 0.53125 | 13.49375 |
| 19/32 | 0.59375 | 15.08125 |
| 21/32 | 0.65625 | 16.66875 |
| 23/32 | 0.71875 | 18.25625 |
| 25/32 | 0.78125 | 19.84375 |
| 27/32 | 0.84375 | 21.43125 |
| 29/32 | 0.90625 | 23.01875 |
| 31/32 | 0.96875 | 24.60625 |
Birkaç 64'lük
| Kesir (in) | Ondalık inç | Milimetre |
|---|---|---|
| 1/64 | 0.015625 | 0.396875 |
| 3/64 | 0.046875 | 1.190625 |
| 5/64 | 0.078125 | 1.984375 |
| 63/64 | 0.984375 | 25.003125 |
Karışık sayı örnekleri
| Karışık sayı | Ondalık inç | Milimetre |
|---|---|---|
| 1-1/4" | 1.25 | 31.75 |
| 2-3/8" | 2.375 | 60.325 |
| 3-5/16" | 3.3125 | 84.1375 |
| 1-13/32" | 1.40625 | 35.71875 |
2-3/8" için çalışılmış yerine koyma: \(2 + \frac{3}{8} = 2.375\) in ve \(2.375 \times 25.4 = 60.325\) mm.
Temel Terimler: Pay, Payda, Karışık Sayı ve Uluslararası İnç
- Pay: bir kesrin üstteki sayısı. Kaç eşit parçanın alındığını gösterir (3/8'deki 3).
- Payda: bir kesrin alttaki sayısı. Bir bütün inci oluşturan eşit parça sayısını gösterir (3/8'deki 8). Sıfır olamaz.
- Tam inçler: bir ölçümün tam sayı kısmı; örneğin 2-3/8"deki 2.
- Karışık sayı: bir tam sayı ile basit bir kesrin toplamı; örneğin 1-1/4". Ondalık değeri \(\text{tam} + \frac{\text{pay}}{\text{payda}}\) şeklindedir.
- Ondalık inç: aynı uzunluğun 10 tabanında yazılmış hali; örneğin 3/8" = 0.375 in.
- Uluslararası inç: tam olarak 25,4 mm olarak tanımlanan inç. 1959'da İngilizce konuşan ülkelerin standart kuruluşları tarafından kabul edilmiş olup burada yapılan tüm inçten metrik dönüşümlerin temelidir. Daha eski ABD araziler inçi çok az farklılık gösterir ve bu hesaplayıcıda kullanılmaz.
- Binde birler ("thou" veya mil): ondalık alt bölümleme; burada 0.001 in = 1 thou = 0.0254 mm. Kesirler bir inci tekrar tekrar yarıya bölerek ayırır (1/2, 1/4, 1/8 ... 1/64), thou ise onu 1000 eşit parçaya böler. İki sistem nadiren tam olarak örtüşür: 1/64" 15.625 thou'dur.
Sonucu Yorumlama ve Yuvarlama
Tutulacak basamak sayısı işe bağlıdır:
- Talaşlı imalat ve metal işleme: inç çizimleri genellikle 3 ondalık basamak (inçin binde birleri) kullanır. Örneğin 5/16" = 0.3125 in genellikle 0.313 in olarak yazılır (dört basamak belirtilmişse 0.3125).
- Genel marangozluk ve inşaat: milimetreleri 0.1 mm'ye ya da hatta 1 mm'ye yuvarlamak genellikle yeterlidir. Örneğin 3/4" = 19.05 mm, çoğu zaman 19 mm olarak ele alınır.
- En küçük standart kesir adımı: çoğu kesirli cetvel ve şerit metrede 1/64" en ince bölümdür. Bu 0.015625 in ya da 0.396875 mm'dir (yaklaşık 0.4 mm); dolayısıyla kesirli işlerde mm cinsinden 2 ondalıktan fazlasını vermek gerçek ölçüm hassasiyeti katmaz.
- 2'nin kuvveti olmayan paydalar: 1/3 veya 5/6 gibi kesirler tekrarlayan ondalıklar verir (1/3 = 0.3333… in, bu da 4 ondalıkla 8.4667 mm'dir). Gösterilen değer yuvarlanmıştır; doğruluk önemliyse yuvarlanmış bir değeri tekrar kesre çevirmekten kaçının.
Paydaları 2, 4, 8, 16, 32 ve 64 olan kesirler her zaman tam ve sonlanan ondalıklara dönüşür; dolayısıyla yukarıdaki tablodaki değerler kesindir. Anlamlı olan basamak sayısını genellikle aritmetik değil, gerçek parça ya da malzemenin toleransları belirler.