Bu hesaplayıcı ne işe yarar
Bu araç, sabit bir n derecesi için fizikçilerin Hermite polinomu \(H_n(x)\) değerini ardışık x değerleri boyunca hesaplar. Sonuç olarak \((x, H_n(x))\) çiftlerinden oluşan bir tablo verir ve eğriyi çizer. Hermite polinomları kuantum mekaniğinde (harmonik osilatörün enerji özdurumları), olasılık kuramında ve sayısal analizde (Gauss-Hermite kuadratürü) sıkça karşımıza çıkar.
Nasıl kullanılır
Polinom derecesi n değerini (0, 1, 2, 3, ... gibi negatif olmayan bir tam sayı), x'in başlangıç değerini, artış miktarını (ardışık x değerleri arasındaki adım) ve tekrar sayısını (üretilecek satır sayısı) girin. i'nci x değeri, i = 0'dan count-1'e kadar olmak üzere \(x_i = \text{startX} + i \cdot \text{stepX}\) formülüyle bulunur. Negatif bir artış miktarı azalan bir tablo üretir; sıfır artış ise aynı x değerini tekrarlar.
Formül
Bunlar, \(y'' - 2x \cdot y' + 2n \cdot y = 0\) diferansiyel denklemini sağlayan ve \(\exp(2xt - t^2)\) ile üretilen fizikçilerin Hermite polinomlarıdır. Bunları, kararlı üç terimli yineleme bağıntısıyla hesaplıyoruz:
$$H_0(x) = 1, \quad H_1(x) = 2x, \quad H_{k+1}(x) = 2x \cdot H_k(x) - 2k \cdot H_{k-1}(x).$$Bu yöntem faktöriyel taşmasını (overflow) önler. Bunların, \(He_{k+1} = x \cdot He_k - k \cdot He_{k-1}\) bağıntısını kullanan olasılıkçıların \(He_n(x)\) polinomları olmadığını unutmayın.
Çözümlü örnek
n = 3 için yineleme bağıntısı \(H_2(x) = 4x^2 - 2\) ve \(H_3(x) = 8x^3 - 12x\) sonucunu verir. x = −2,5 değerinde:
$$8(-15{,}625) + 30 = -95.$$x = 0 değerinde sonuç 0, x = 2,5 değerinde ise +95'tir. startX = −2,5, stepX = 0,1 ve 51 tekrar ile tablo (−2,5, −95) noktasından (0, 0) üzerinden (2,5, 95) noktasına kadar uzanır ve tek simetrili, kübik biçimli bir eğri çizer.
Sıkça sorulan sorular
Hangi gösterim kullanılıyor? \(H_1(x) = 2x\) olan fizikçilerin gösterimi \(H_n\). İlk birkaç polinom: \(H_0 = 1\), \(H_1 = 2x\), \(H_2 = 4x^2 - 2\), \(H_4 = 16x^4 - 48x^2 + 12\), \(H_5 = 32x^5 - 160x^3 + 120x\).
n = 0 ise ne olur? Her x için \(H_0(x) = 1\) olduğundan tablo ve grafik 1 yüksekliğinde düz bir doğru olur.
Büyük n için değerler neden hızla büyüyor? Hermite polinomları büyük dereceler ve büyük |x| değerleri için son derece hızlı büyür; çift duyarlık (double precision) yaklaşık 1e308'in ötesinde taşabilir. Anlamlı grafikler için n ve x aralığını ölçülü tutun.