Sonsuz Geometrik Seri Hesaplayıcı

Sonsuz Geometrik Seri Hesaplayıcı

Popüler AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Formül

S=İlk terim (a)1−Ortak çarpan (r),|r|<1S = \frac{{{\text{İlk terim }(a)}}}{1 - {{\text{Ortak çarpan }(r)}}}, \quad \left|\,\text{r}\,\right| < 1
Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

Sonsuz Geometrik Serinin Toplamı
2
İlk terim (a) 1
Ortak çarpan (r) 0,5
Yakınsar mı? Evet (|r| < 1)

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

Sonsuz geometrik seri nedir?

Sonsuz geometrik seri, her terimin bir öncekinin ortak çarpan (r) adı verilen sabit bir sayıyla çarpılmasıyla elde edildiği, sonu olmayan bir toplamdır: \(a + ar + ar^2 + ar^3 + \ldots\) . Ortak çarpanın mutlak değeri yeterince küçük olduğunda (\(|r| < 1\)), terimler sıfıra doğru hızla küçülür ve toplam tek bir sonlu değere yaklaşır. Bu hesaplayıcı, söz konusu limit değerini anında bulur.

Geometrik seri terimlerinin sıfıra doğru küçüldüğünü gösteren çubuk grafik
Yakınsak bir geometrik serinin ardışık terimleri, \(|r| < 1\) olduğunda sıfıra doğru küçülür.

Hesaplayıcı nasıl kullanılır?

İlk terim olan a ile ortak çarpan r değerini girin; toplamı anında görün. Eğer \(|r| \ge 1\) ise, hesaplayıcı serinin ıraksadığını bildirir — terimler sıfıra küçülmediği için sonlu bir toplamı yoktur.

Formülün açıklaması

Kapalı formdaki toplam $$S = \frac{\text{First term }(a)}{1 - \text{Common ratio }(r)}, \quad \left|\,r\,\right| < 1$$ şeklindedir ve yalnızca \(|r| < 1\) olduğunda geçerlidir. Bu ifade, sonlu kısmi toplam olan \(S_n = a(1 - r^n)/(1 - r)\) bağıntısından gelir. n sınırsızca büyüdükçe, \(|r| < 1\) olduğu sürece \(r^n \to 0\) olur ve geriye \(S = a/(1 - r)\) kalır. Eğer \(|r| \ge 1\) ise \(r^n\) terimi yok olmaz; bu durumda kısmi toplamlar ya sınırsızca büyür ya da salınır ve seri ıraksar.

Reklam
Yarımlara, çeyreklere ve sekizde birlere bölünmüş, toplamı bire yaklaşan kare
\(1/2 + 1/4 + 1/8 + \ldots\) gibi bir geometrik seri birim kareyi doldurur ve sonlu bir değere ulaşır.

Çözümlü örnek

\(a = 1\) ve \(r = 0{,}5\) olsun. \(|0{,}5| < 1\) olduğundan seri yakınsar. $$S = \frac{1}{1 - 0{,}5} = \frac{1}{0{,}5} = 2.$$ Yani \(1 + 0{,}5 + 0{,}25 + 0{,}125 + \ldots = 2\).

Daha Fazla Çözümlü Örnek

Sonsuz bir geometrik serinin sonlu bir toplamı olması yalnızca \(|r|<1\) olduğunda mümkündür. Önce bu koşulu kontrol edin, ardından \(S = \dfrac{a}{1-r}\) formülünü uygulayın.

Örnek 1: a = 3, r = −1/2

  1. Yakınsama kontrolü: \(|r| = |-0.5| = 0.5 < 1\), bu yüzden seri yakınsar.
  2. Yerine koyma: \(S = \dfrac{3}{1-(-0.5)} = \dfrac{3}{1.5}\).
  3. Sonuç: \(S = \)2. Terimler 3, −1.5, 0.75, −0.375, …'tir ve kısmi toplamlar 2'nin hem üstüne hem altına salınır.

Örnek 2: a = 5, r = 0.2

  1. Yakınsama kontrolü: \(|0.2| < 1\), bu yüzden seri yakınsar.
  2. Yerine koyma: \(S = \dfrac{5}{1-0.2} = \dfrac{5}{0.8}\).
  3. Sonuç: \(S = \)6.25. Terimler 5, 1, 0.2, 0.04, …'tür ve kısmi toplamlar alttan 6.25'e doğru yükselir.

Örnek 3: sonsuz tekrarlayan ondalık 0.333…

  1. Seri olarak yazın: \(0.333\ldots = 0.3 + 0.03 + 0.003 + \cdots\), yani \(a = 0.3\) ve \(r = 0.1\).
  2. Yakınsama kontrolü: \(|0.1| < 1\), bu yüzden seri yakınsar.
  3. Yerine koyma: \(S = \dfrac{0.3}{1-0.1} = \dfrac{0.3}{0.9} = \dfrac{1}{3}\).
  4. Dolayısıyla \(0.333\ldots = \tfrac{1}{3}\) tam olarak.

Iraksak durum: a = 2, r = 1.5

  1. Yakınsama kontrolü: \(|1.5| = 1.5 \ge 1\), bu yüzden seri ıraksar.
  2. Terimler 2, 3, 4.5, 6.75, … şeklindedir ve sürekli büyüdükleri için kısmi toplamlar sınırsız artar.
  3. Formüle yerleştirmek \(2/(1-1.5) = -4\) verirdi, ancak bu sayı burada anlamsızdır. Formül yalnızca \(|r|<1\) olduğunda geçerlidir ve bu serinin sonlu bir toplamı yoktur.

Farklı Ortak Oranların Karşılaştırılması

Burada ilk terim \(a = 1\) olarak sabittir ve yalnızca ortak oran \(r\) değişir; dolayısıyla toplam var olduğu yerde \(S = \dfrac{1}{1-r}\) olur.

r |r| < 1? Toplam S = 1/(1−r) Davranış
−0.9 Evet ≈ 0.5263 Yakınsar, alternatif (yavaş)
−0.5 Evet ≈ 0.6667 Yakınsar, alternatif
0 Evet 1 Yakınsar (yalnızca ilk terim kalır)
0.1 Evet ≈ 1.1111 Yakınsar, monoton
0.5 Evet 2 Yakınsar, monoton
0.9 Evet 10 Yakınsar, monoton (yavaş)
0.99 Evet 100 Yakınsar, monoton (çok yavaş)
1 Hayır Sonlu toplam yok Iraksar (kısmi toplamlar n'ye eşit)
1.5 Hayır Sonlu toplam yok Iraksar (terimler sınırsız büyür)

\(r\) değeri alttan 1'e yaklaştıkça payda \(1-r\) 0'a yaklaşır, bu nedenle \(S\) sınırsız büyür: \(r=0.5\) için 2, \(r=0.9\) için 10, \(r=0.99\) için 100. Negatif oranlar alternatif terimler verir ve \(a>0\) olduğunda toplam \(a\)'nın altında kalır. \(r = 1\) veya daha büyük olduğunda serinin sonlu bir toplamı yoktur.

Reklam

Temel Terimler ve Tanımlar

Birinci terim (a)
Serideki ilk sayı. Sonraki her terim, ona \(r\) ile tekrar tekrar çarpılarak oluşturulur.
Ortak oran (r)
Ardışık terimler arasındaki sabit çarpan: \(r = \dfrac{a_{n+1}}{a_n}\). Terimler \(a, ar, ar^2, ar^3, \ldots\)
Geometrik dizi ile seri farkı
Bir dizi, \(a, ar, ar^2, \ldots\) terimlerinin listesidir. Bir seri ise bu terimlerin toplamıdır, \(a + ar + ar^2 + \cdots\).
Kısmi toplam
İlk \(n\) terimin toplamı: \(r \ne 1\) için \(S_n = \dfrac{a(1-r^n)}{1-r}\).
Yakınsama
Kısmi toplamlar \(n\) arttıkça tek bir sonlu sayıya yaklaşır. Bu sayı sonsuz serinin toplamıdır.
Iraksama
Kısmi toplamlar sonlu bir değere yerleşmez. Sınırsız büyürler veya \(r \le -1\) için salınmaya devam ederler, bu yüzden serinin toplamı yoktur.
Koşul |r| < 1
\(a \ne 0\) olan sonsuz bir geometrik seri, tam olarak \(-1 < r < 1\) olduğunda yakınsar. Bu durumda \(n \to \infty\) iken \(r^n \to 0\).
Kapalı biçimli toplam
\(|r|<1\) olduğunda, \(S_n\) ifadesinde \(n \to \infty\) alındığında \(r^n\) terimi kalkar ve \(S = \dfrac{a}{1-r}\) elde edilir.

Sıkça sorulan sorular

r negatifse ne olur? \(|r| < 1\) olduğu sürece formül yine geçerlidir. Örneğin \(a = 3\), \(r = -0{,}5\) için \(S = \frac{3}{1 - (-0{,}5)} = \frac{3}{1{,}5} = 2\).

Seri ne zaman ıraksar? \(|r| \ge 1\) olduğunda (örneğin \(r = 2\) veya \(r = -1\)). Terimler asla sıfıra küçülmediğinden sonlu bir toplam yoktur.

a = 0 olursa ne olur? Her terim sıfır olur, dolayısıyla toplam da sadece 0'dır.

Son güncelleme:

Matematik ve İstatistik kategorisinde en popüler

Tüm Matematik ve İstatistik hesap makinelerini gör