Makro Hesaplama Aracı Ne İşe Yarar?
Bu makro hesaplama aracı; kişisel bilgilerine ve kilo hedefine göre günlük kalori, protein, karbonhidrat ve yağ hedeflerini tahmin eder. Metrik birimleri (kilogram ve santimetre) ve güvenilirliği kanıtlanmış Mifflin-St Jeor denklemini kullanarak enerji ihtiyacını bulur, ardından bu kalorileri üç makro besin arasında paylaştırır. Beslenmene yön vermeni sağlayan bir planlama aracıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Girmen Gereken Bilgiler
- Yaş – yıl olarak; BMR formülünde kullanılır.
- Cinsiyet – Erkek veya Kadın; denklemdeki son sabit değeri değiştirir.
- Boy (cm) – santimetre cinsinden boyun.
- Kilo (kg) – kilogram cinsinden vücut ağırlığın.
- Aktivite düzeyi – ne kadar hareketli olduğunu yansıtan bir çarpan.
- Hedef – Kiloyu koru, ver ya da al.
Formül Nasıl Çalışıyor?
Önce Bazal Metabolizma Hızı (BMR) hesaplanır:
- Erkek: \((10 \times \text{kilo}) + (6{,}25 \times \text{boy}) - (5 \times \text{yaş}) + 5\)
- Kadın: \((10 \times \text{kilo}) + (6{,}25 \times \text{boy}) - (5 \times \text{yaş}) - 161\)
TDEE (Toplam Günlük Enerji Harcaması) değerin BMR × aktivite düzeyi ile bulunur. Kaloriler daha sonra hedefine göre ayarlanır: kiloyu korumak istiyorsan TDEE olduğu gibi kalır, kilo vermek için 500 çıkarılır, kilo almak için 500 eklenir. Makrolar şöyle hesaplanır: protein = kilo × 1,6 g (vücut ağırlığının her kilogramı için 1,6 g), yağ = kalorilerin %25'i ÷ 9 ve karbonhidrat = kalan kaloriler ÷ 4.
$$\begin{gathered} \text{Calories} = \text{BMR} \times \text{Activity} \\[1.5em] \text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} \text{BMR} &= 10\,\text{Wt} + 6.25\,\text{Ht} - 5\,\text{Age} + 5 \\ \text{Protein} &= 1.6 \times \text{Wt} \\ \text{Fat} &= \dfrac{0.25 \times \text{Calories}}{9} \\ \text{Carbs} &= \dfrac{\text{Calories} - 4\,\text{Protein} - 9\,\text{Fat}}{4} \end{aligned} \right. \end{gathered}$$
Örnek Hesaplama
30 yaşında, 80 kg, 180 cm, aktivite düzeyi 1,55 (orta düzeyde aktif) ve kilo vermek isteyen bir erkek için:
- $$\text{BMR} = (10 \times 80) + (6{,}25 \times 180) - (5 \times 30) + 5 = 1780$$
- $$\text{TDEE} = 1780 \times 1{,}55 = 2759$$
- $$\text{Kilo verme kalorisi} = 2759 - 500 \approx 2259$$
- $$\text{Protein} = 80 \times 1{,}6 = 128 \text{ g}$$
- $$\text{Yağ} = (2259 \times 0{,}25) \div 9 \approx 63 \text{ g}$$
- $$\text{Karbonhidrat} = (2259 - 512 - 565) \div 4 \approx 296 \text{ g}$$
Kilo verme hedefi erkeklerde hiçbir zaman günde 1.500 kcal'nin, kadınlarda 1.200 kcal'nin altına inmez. Protein ve yağ kalorilerin tamamını zaten karşılıyorsa makro dağılımı gösterilmez. Hesaplayıcı yalnızca 18 yaş ve üzeri yetişkinler içindir ve VKİ'niz 18,5'in altındaysa kilo verme planı sunmaz.
Sık Sorulan Sorular
Protein neden kilogram başına 1,6 gram alınıyor? 1,6 g/kg, Uluslararası Spor Beslenmesi Derneği'nin (ISSN) 2017 tarihli görüş bildiriminde egzersiz yapan yetişkinler için önerilen 1,4–2,0 g/kg aralığının içinde ve Dietary Guidelines for Americans 2025–2030'daki 1,2–1,6 g/kg hedefinin üst sınırındadır. Bu miktar, aktif kişilerin ve yağ yakmak isteyenlerin kas kütlesini korumasına yeter.
Hangi aktivite çarpanını kullanmalıyım? Tipik değerler şunlardır: 1,2 (hareketsiz), 1,375 (hafif aktif), 1,55 (orta düzeyde aktif), 1,725 (çok aktif) ve 1,9 (aşırı aktif).
Kalori değişimi neden tam olarak 500? Günlük 500 kalorilik açık veya fazla, haftada yaklaşık 0,45 kg (1 libre) kilo değişimine karşılık gelir ki bu sürdürülebilir bir hızdır.