Maddrey Diskriminant Fonksiyonu nedir?
Diskriminant fonksiyonu ya da kısaca DF olarak da bilinen Maddrey Diskriminant Fonksiyonu (mDF), alkolik hepatitin şiddetini ve kısa vadeli prognozunu değerlendirmek için kullanılan klinik bir skorlama aracıdır. İlk kez 1978 yılında Maddrey ve arkadaşları tarafından tanımlanmış, sonradan modifiye edilmiştir. Hastanın protrombin zamanını (laboratuvarın kontrol değeriyle karşılaştırarak) ve serum total bilirubin düzeyini tek bir sayıda birleştirir. DF skorunun 32 veya üzeri olması, 30 günlük mortalite riski yüksek olan ve kortikosteroid ya da pentoksifilin tedavisinden fayda görebilecek ağır hastalığa sahip hastaları belirler.
Hesaplayıcı nasıl kullanılır?
Hastanın protrombin zamanını (PZ) saniye cinsinden, laboratuvarın kontrol PZ değerini saniye cinsinden ve total bilirubini mg/dL olarak girin. Hesaplayıcı anında DF skorunu verir ve değerin ağır eşiğine ulaşıp ulaşmadığını işaretler. PZ ile kontrol PZ değerinin aynı testten (assay) elde edildiğinden emin olun; aksi halde aradaki fark anlamlı olmaz.
Formülün açıklaması
Denklem şöyledir: $$\text{mDF} = 4{,}6 \times \left( \text{Hasta PZ} - \text{Kontrol PZ} \right) + \text{Total Bilirubin}$$ Protrombin zamanı farkı karaciğerin sentez (pıhtılaşma) işlevini, bilirubin ise atılım işlevini yansıtır. 4,6 sabiti, koagülasyon bileşenine ağırlık verir. Bilirubin mg/dL cinsinden ifade edilir; laboratuvarınız µmol/L olarak raporluyorsa önce 17,1'e bölün.
Örnek hesaplama
Bir hastanın PZ değeri 20 saniye, kontrol PZ değeri 12 saniye ve total bilirubini 15 mg/dL olsun. $$\text{DF} = 4{,}6 \times (20 - 12) + 15 = 4{,}6 \times 8 + 15 = 36{,}8 + 15 = \mathbf{51{,}8}$$ 51,8 ≥ 32 olduğundan, bu sonuç ağır alkolik hepatite işaret eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi DF değeri ağır kabul edilir? 32 veya üzeri bir skor, prognozu kötü olan ağır alkolik hepatiti gösterir.
Hangi bilirubin birimini kullanmalıyım? mg/dL kullanın. µmol/L değerini 17,1'e bölerek mg/dL'ye çevirebilirsiniz.
DF hâlâ kullanılıyor mu? Evet. MELD ve Glasgow Alkolik Hepatit Skoru gibi daha yeni skorlar da kullanılmakla birlikte, mDF tedavi kararlarında sık atıf yapılan bir eşik olmayı sürdürür. Bu araç eğitim amaçlıdır ve klinik değerlendirmenin yerini tutmaz.
