NBD ve İVO Hesaplama Aracı nedir?
Bu araç, bir yatırımın ya da projenin kârlılığını değerlendirmenizi sağlar. Net Bugünkü Değer (NBD), gelecekteki tüm nakit akışlarını seçtiğiniz bir iskonto oranıyla bugünün değerine indirger ve ardından başlangıç yatırımını düşer. İç Verim Oranı (İVO) ise NBD'yi tam olarak sıfıra eşitleyen tek iskonto oranıdır; bir başka deyişle projenin başabaş yıllık getirisidir.
Nasıl kullanılır?
Önce başlangıç yatırımını (0. yıldaki nakit çıkışı) girin, ardından izleyen her yıla ait nakit girişlerini virgülle ayırarak listeleyin. NBD'yi hesaplamak için bir iskonto oranı belirtin. Pozitif bir NBD, projenin değer kattığı anlamına gelir; beklediğiniz getirinin (eşik oranının) üzerinde bir İVO ise projenin hayata geçirilmeye değer olduğunu gösterir.
Formülün açıklaması
NBD, her nakit akışını \((1 + r)\) ifadesinin ilgili yılın kuvvetine yükseltilmiş haline bölerek toplar. 0. yıl, negatif değerli başlangıç yatırımını temsil eder. İVO'nun kapalı bir çözümü olmadığından, hesaplama aracı NBD'yi sıfıra indiren oranı bulmak için ikiye bölme (bisection) yöntemini kullanır.
$$\text{NBD} = -\,\text{Initial} + \sum_{t=1}^{n} \frac{\text{CF}_t}{\left(1 + \dfrac{\text{Rate}}{100}\right)^{t}}$$
$$0 = -\,\text{Initial} + \sum_{t=1}^{n} \frac{\text{CF}_t}{\left(1 + \text{IRR}\right)^{t}}$$
$$\text{Net Profit} = \sum_{t=1}^{n} \text{CF}_t - \text{Initial}$$
Örnek hesaplama
Başlangıç yatırımı = 10.000; nakit akışları = 3.000, 4.200, 6.800; iskonto oranı = %10.
$$\text{NBD} = -10.000 + \frac{3.000}{1{,}1} + \frac{4.200}{1{,}1^{2}} + \frac{6.800}{1{,}1^{3}} = -10.000 + 2.727{,}27 + 3.471{,}07 + 5.109{,}69 \approx \mathbf{1.308{,}04}$$
İVO çözüldüğünde yaklaşık %15,2 bulunur; bu da %10'luk iskonto oranının rahatça üzerinde olduğundan proje finansal açıdan cazip kabul edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Negatif NBD ne anlama gelir? Proje, belirlediğiniz iskonto oranından daha düşük getiri sağlıyor demektir; yani bu beklenen getiri seviyesinde değer kaybettirir.
İVO neden yanıltıcı olabilir? Pozitif ve negatif nakit akışlarının dönüşümlü olarak yer aldığı projelerde birden fazla İVO ortaya çıkabilir; ayrıca İVO yatırımın büyüklüğünü dikkate almaz. Bu nedenle her zaman NBD'yi de kontrol edin.
Hangi iskonto oranını kullanmalıyım? Genellikle ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinizi (WACC) ya da beklediğiniz getiri oranını kullanmanız uygundur.
