Doğrusal Amortisman Nedir?
Doğrusal amortisman (normal amortisman), bir duran varlığın maliyetini faydalı ömrü boyunca eşit şekilde dağıtmanın en basit ve en yaygın kullanılan yöntemidir. Bir varlığı satın aldığınız yıl tüm tutarı gider yazmak yerine, her hesap dönemine eşit bir pay düşürürsünüz. Böylece gider, varlığın kullanımından fayda sağlanan dönemlerle eşleşir ve karlılığa dair çok daha net bir tablo ortaya çıkar.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Üç değeri girin: varlık maliyeti (varlığı edinmek ve kullanıma hazır hale getirmek için ödenen toplam tutar), hurda değeri (faydalı ömrün sonunda tahmini satış veya hurda değeri) ve yıl cinsinden faydalı ömür. Araç anında yıllık amortisman giderini, amortismana tabi tutarı, aylık amortismanı ve yıllık amortisman oranını hesaplar.
Formülün Açıklaması
Temel denklem şudur:
$$\text{Yıllık Amortisman} = \dfrac{\text{Maliyet} - \text{Hurda Değeri}}{\text{Faydalı Ömür}}$$
(Maliyet − Hurda Değeri) ifadesi amortismana tabi tutardır — zaman içinde tamamen gider yazılacak toplam değerdir. Bunu yıl sayısına böldüğünüzde her yıl için aynı tutar elde edilir; işte bu yüzden gider grafiği düz bir çizgi oluşturur. Amortisman oranı ise basitçe 100%'ün faydalı ömre bölünmesiyle bulunur.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir şirket 10.000 $'a bir makine satın alıyor ve 5 yıl sonra 1.000 $'a satmayı bekliyor. Amortismana tabi tutar $$10.000\ \$ - 1.000\ \$ = 9.000\ \$$$'dır. Bunu 5 yıla böldüğümüzde yıllık amortisman gideri 1.800 $, yani ayda 150 $ olur. Amortisman oranı $$100\% \div 5 = \%20$$ yılda %20'dir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hurda değeri sıfır olabilir mi? Evet. Herhangi bir kalıntı değer beklemiyorsanız 0 girin; bu durumda maliyetin tamamı amortismana tabi tutulur.
Bu araç MACRS gibi vergi kurallarını dikkate alır mı? Hayır. Bu araç yalnızca saf doğrusal (muhasebe/defter) amortismanı hesaplar. ABD'deki MACRS sistemi gibi vergiye özgü amortisman cetvelleri farklı oran ve uygulamalar kullanır. Türkiye'de ise amortisman oranları ve faydalı ömürler Vergi Usul Kanunu uyarınca Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir; dolayısıyla yerel vergi uygulamaları farklılık gösterebilir.
Faydalı ömrüm ay cinsindense ne yapmalıyım? Yıla çevirin (örneğin 36 ay = 3 yıl) ya da sonuçlarda verilen aylık amortisman tutarını kullanın.
