Bel-Kalça Oranı Nedir?
Bel-kalça oranı (BKO), vücut yağının nasıl dağıldığını gösteren basit bir ölçüttür. Bel çevrenizi kalça çevrenize bölerek bulursunuz. Her iki ölçüm de aynı birimle yapıldığından oran birimsizdir; tutarlı olduğunuz sürece santimetreyle de inçle de ölçseniz aynı sonucu verir. BKO, özellikle karın bölgesindeki (merkezi) yağlanmayı hızlıca değerlendirmek için yaygın olarak kullanılır. Bu bölgedeki yağlanma, kalça ve uyluklarda biriken yağa kıyasla metabolik risklerle çok daha güçlü biçimde ilişkilidir.
$$\text{BKO} = \frac{\text{Bel (cm)}}{\text{Kalça (cm)}}$$Elma ve Armut Vücut Tipi
"Elma" tipi vücutta yağ daha çok karın bölgesinde (visseral, yani iç yağ olarak) birikir ve yaşam tarzına bağlı rahatsızlıkların görülme sıklığının artmasıyla ilişkilendirilir. "Armut" tipinde ise yağ daha çok kalça ve uyluklarda (deri altı yağı olarak) toplanır. Bu hesaplayıcı, BKO değeriniz cinsiyetinize özel eşiğe eşit veya bu eşiğin üzerindeyse sizi elma tipi, aksi halde armut tipi olarak etiketler.
Nasıl Kullanılır?
Cinsiyetinizi seçin, belinizi en ince noktasından, kalçanızı ise en geniş noktasından ölçün ve her iki değeri de santimetre cinsinden girin. Hesaplayıcı, oranınızı (yaklaşık altı anlamlı haneye kadar) ve vücut tipinizi verir. Burada kullanılan eşik değerler erkekler için 1,0, kadınlar için 0,9'dur. Diğer kaynakların farklı eşikler kullandığını unutmayın: örneğin Dünya Sağlık Örgütü (WHO) genellikle erkekler için 0,90, kadınlar için 0,85 değerini esas alır.
Örnek Hesaplama
Beli 75 cm, kalçası 97 cm olan bir kadının BKO değeri $$75 / 97 = 0{,}773196$$'dır. 0,773196 değeri kadınlar için belirlenen 0,9 eşiğinin altında kaldığından bu kişi armut tipi olarak sınıflandırılır. Beli 102 cm, kalçası 98 cm olan bir erkeğin BKO değeri ise $$102 / 98 = 1{,}040816$$'dır; bu değer erkekler için belirlenen 1,0 eşiğine eşit ya da onun üzerinde olduğundan kişi elma tipidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Birim önemli mi? Hayır. Bel ve kalça ölçümünde aynı birimi kullandığınız sürece birimler birbirini sadeleştirir ve oran aynı çıkar.
Yüksek BKO daha mı kötüdür? Yüksek bir oran daha fazla merkezi yağlanmaya işaret eder ve bu genellikle daha yüksek metabolik riskle ilişkilidir; ancak BKO yalnızca tarama amaçlı tek bir göstergedir.
Bu tıbbi tavsiye midir? Hayır. Bu araç yalnızca bilgilendirme ve ön tarama amaçlıdır. Değerlendirme ve yönlendirme için bir sağlık uzmanına danışın.
