Tỷ lệ eo/hông là gì?
Tỷ lệ eo/hông (WHR) là một chỉ số đơn giản cho biết mỡ trong cơ thể phân bố như thế nào. Bạn chỉ cần lấy số đo vòng eo chia cho số đo vòng hông. Vì cả hai số đo dùng chung một đơn vị nên tỷ lệ này không có đơn vị, và bạn đo bằng centimet hay inch đều cho kết quả như nhau, miễn là dùng nhất quán một đơn vị. WHR được dùng rộng rãi như một chỉ báo nhanh để sàng lọc mỡ vùng bụng (mỡ trung tâm) — loại mỡ liên quan chặt chẽ đến nguy cơ rối loạn chuyển hóa hơn so với mỡ tích ở hông và đùi.
$$\text{WHR} = \frac{\text{Waist (cm)}}{\text{Hip (cm)}}$$
Dáng người quả táo và quả lê
Dáng "quả táo" có nhiều mỡ tích quanh vùng bụng (mỡ nội tạng) và thường đi kèm tỷ lệ mắc các bệnh liên quan đến lối sống cao hơn. Dáng "quả lê" lại tích mỡ nhiều ở hông và đùi (mỡ dưới da). Công cụ này sẽ xếp bạn vào dáng quả táo khi WHR bằng hoặc vượt ngưỡng theo giới tính, và xếp vào dáng quả lê trong các trường hợp còn lại.
Cách sử dụng
Hãy chọn giới tính, đo vòng eo ở chỗ nhỏ nhất và vòng hông ở chỗ rộng nhất, rồi nhập cả hai số đo theo đơn vị centimet. Công cụ sẽ trả về tỷ lệ chính xác của bạn (khoảng sáu chữ số có nghĩa) cùng dáng người tương ứng. Ngưỡng áp dụng tại đây là 1,0 cho nam và 0,9 cho nữ. Lưu ý rằng các tài liệu khác có thể khác nhau: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thường dùng 0,90 cho nam và 0,85 cho nữ.
Ví dụ minh họa
Một người phụ nữ có vòng eo 75 cm và vòng hông 97 cm sẽ có $$\text{WHR} = 75 / 97 = 0{,}773196.$$ Vì \(0{,}773196\) thấp hơn ngưỡng \(0{,}9\) dành cho nữ nên cô ấy được xếp vào dáng quả lê. Một người đàn ông có vòng eo 102 cm và vòng hông 98 cm sẽ có $$\text{WHR} = 102 / 98 = 1{,}040816,$$ bằng hoặc vượt ngưỡng \(1{,}0\) dành cho nam, nên anh ấy thuộc dáng quả táo.
Câu hỏi thường gặp
Đơn vị đo có quan trọng không? Không. Miễn là vòng eo và vòng hông dùng cùng một đơn vị, đơn vị sẽ triệt tiêu lẫn nhau và tỷ lệ vẫn không đổi.
WHR càng cao thì càng xấu phải không? Tỷ lệ càng cao cho thấy lượng mỡ vùng bụng càng nhiều, thường gắn với nguy cơ chuyển hóa cao hơn, nhưng WHR chỉ là một tín hiệu sàng lọc.
Đây có phải là lời khuyên y tế không? Không. Công cụ này chỉ mang tính tham khảo và dùng để sàng lọc. Hãy đến gặp bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được đánh giá và tư vấn cụ thể.