Bu araç ne işe yarar?
Bu araç, gebelik sürecinde gerçekte aldığınız kiloyu, içinde bulunduğunuz gebelik haftasına göre önerilen kilo artışıyla karşılaştırır. Öneriler, ABD Tıp Enstitüsü'nün (IOM, 2009) kılavuzuna dayanır; bu kılavuz, gebelik öncesi Vücut Kitle İndeksinize (VKİ) göre farklı hedefler belirler. Araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve doktorunuzun ya da ebenizin tavsiyelerinin yerini tutmaz. (Türkiye'de takip eden hekiminizin önerileri farklılık gösterebilir.)
Nasıl kullanılır?
Gebelik öncesi VKİ kategorinizi seçin; ardından bulunduğunuz gebelik haftasını, gebelik öncesi kilonuzu ve şu anki kilonuzu (tümü kilogram cinsinden) girin. Hesaplayıcı, bulunduğunuz hafta için önerilen kilo artışını, gerçekte aldığınız kiloyu ve ikisi arasındaki farkı gösterir.
Formül nasıl çalışır?
İlk trimester küçük ve sabit bir başlangıç artışı sağlar. 13. haftadan itibaren ise kilonun her hafta düzenli bir oranda artması beklenir: beklenen = başlangıç + oran × (hafta − 13). Aradaki fark ise basitçe gerçek − beklenen şeklinde bulunur.
$$\Delta = \left(\text{Current} - \text{Pre-Preg}\right) - G_{exp}$$ $$\text{where}\quad G_{exp} = b + r\left(\text{Week} - 13\right),\ \ \text{Week} > 13$$Pozitif bir fark, önerilenden daha hızlı kilo aldığınızı; negatif bir değer ise daha yavaş aldığınızı gösterir.
Kullanılan başlangıç değerleri ve haftalık oranlar şöyledir: Zayıf 2,0 kg başlangıç, 0,51 kg/hafta; Normal 1,6 kg, 0,42 kg/hafta; Fazla kilolu 1,0 kg, 0,28 kg/hafta; Obez 0,5 kg, 0,22 kg/hafta.
Örnek hesaplama
Gebelik öncesi VKİ'si normal olan bir kadın, 20. haftada. Gebelikten önce 60 kg, şimdi ise 65 kg. Beklenen artış:
$$G_{exp} = 1{,}6 + 0{,}42 \times (20 - 13) = 1{,}6 + 2{,}94 = 4{,}54 \text{ kg}$$Gerçek artış:
$$65 - 60 = 5 \text{ kg}$$Fark:
$$5 - 4{,}54 = 0{,}46 \text{ kg}$$— yani hedefin biraz üzerinde.
Sıkça sorulan sorular
İkiz gebelikte de doğru sonuç verir mi? Hayır. Bu değerler tekil gebelikler için geçerlidir; çoğul gebeliklerde önerilen kilo aralıkları daha yüksektir.
İlk trimesterdeysem ne olur? 13. haftadan önce araç, başlangıç artışını bulunduğunuz haftaya göre orantılı olarak hesaplar.
Hedeften sapmam beni endişelendirmeli mi? Küçük sapmalar normaldir. Sürekli ya da büyük farkları takip eden sağlık uzmanınızla görüşün.