Crop Factor Là Gì?
Crop factor (hệ số cắt cúp) cho biết cảm biến của máy ảnh nhỏ hơn bao nhiêu so với cảm biến full-frame 35mm (36 × 24 mm). Cảm biến nhỏ hơn sẽ "cắt" bớt góc nhìn của ống kính, khiến ảnh trông như được zoom gần hơn. Crop factor chính là tỷ lệ giữa đường chéo của cảm biến full-frame và đường chéo của cảm biến đang dùng, giúp bạn so sánh các ống kính giữa nhiều hệ máy khác nhau trên cùng một thước đo.
Cách Sử Dụng Công Cụ
Nhập chiều rộng và chiều cao cảm biến theo milimét, cùng với tiêu cự thực tế in trên ống kính của bạn. Công cụ sẽ trả về crop factor và tiêu cự tương đương 35mm — tức là tiêu cự mà một máy full-frame cần có để thu được cùng một góc nhìn.
Giải Thích Công Thức
Đường chéo của cảm biến full-frame là \(\sqrt{36^2 + 24^2} \approx 43{,}267\) mm. Đường chéo cảm biến của bạn là \(\sqrt{\text{rộng}^2 + \text{cao}^2}\). Lấy đường chéo full-frame chia cho đường chéo cảm biến sẽ ra crop factor. Nhân crop factor với tiêu cự ống kính sẽ ra tiêu cự tương đương.
$$\text{Crop Factor} = \frac{\sqrt{36^2 + 24^2}}{\sqrt{\text{W}^2 + \text{H}^2}}, \qquad f_{eq} = \text{Focal (mm)} \times \text{Crop Factor}$$
Ví Dụ Minh Họa
Với cảm biến APS-C của Sony kích thước 23,6 × 15,7 mm dùng ống kính 50mm: đường chéo cảm biến là \(\sqrt{23{,}6^2 + 15{,}7^2} = \sqrt{556{,}96 + 246{,}49} = \sqrt{803{,}45} \approx 28{,}345\) mm. Crop factor \(= 43{,}267 / 28{,}345 \approx 1{,}526\). Tiêu cự tương đương \(= 50 \times 1{,}526 \approx 76{,}32\) mm.
Câu Hỏi Thường Gặp
Crop factor có làm thay đổi tiêu cự thực của ống kính không? Không. Ống kính 50mm thì luôn là 50mm. Crop factor chỉ mô tả góc nhìn tương đối so với full-frame mà thôi.
Máy APS-C thông thường có crop factor bao nhiêu? Khoảng 1,5× với Nikon/Sony và 1,6× với APS-C của Canon, còn Micro Four Thirds là 2×.
Crop factor có ảnh hưởng đến khẩu độ hay độ sâu trường ảnh không? Khẩu độ ghi trên ống kính (chỉ số f) không đổi, nhưng với cùng một góc nhìn và bố cục, cảm biến nhỏ hơn sẽ cho độ sâu trường ảnh lớn hơn.
